KÜNYE
- Mercii
- İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2020/345
- Karar No
- 2024/460
- Karar tarihi
- 10 Eylül 2024
Karar Metni
3.585 kelime·18 dk okuma·12 bölüm
T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/345
KARAR NO : 2024/460
DAVA
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle), Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/09/2020
KARAR TARİHİ : 10/09/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı vekili dilekçesinde özetle.
Davacı vekilinin 03.09.2020 tarihli dava dilekçesinde, özetle;---- yönlü ---- istikametine seyri sırasında karşı istikametten gelen maktu! ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile çarpışması sonucu ----- plakalı araçta yolcu konumunda bulunan davacıların desteği ---- olay yerinde hayatını kaybettiğini, --- plakalı aracın ZMMS sigortacısı davalı ---- 14.11.2018 tarihinde yapılan yazılı başvuru sonrasında 19.01.2019 tarihinde eş ---- için 119.501,00 TL ve kizi ---- için 36.940.00 TI. olmak üzere toplam 156,441,00 FL maddi tazminat ödemesi yapıldığını,
ancak yapılan başvurunun yetersiz olması sebebiyle 12.04.2019 tarihinde tekrar sigorta şirketine başvuru yapılmasına karşın 16.04.2019 tarihinde ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, akabinde sigorta tahkim komisyonuna başvurulduğunu ve alınan bilirkişi raporunda davacı eş için 48.768,64 TL, davacı kızı için 9.455,51 TL bakiye tazminat alacağının bulunduğunun hesaplandığını, ancak hakem heyetince taleplerinin reddine karar verildiğini. yapılan itirazlar sonrası karar kaldırılarak uyuşmazlığın yargılama gerektiği belirtilerek dosyadan el çekilmesine karar verildiğini, müteveffanın vefatından önce İrincilik ve cankurtaranlık yaptığını,
eşi müyekkili ----- ev hanımı olduğunu, mütevetfanın ölümü ile davacıların maktulün desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek, Fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik: 21.08.2017 tarihinde meydana gelen trafik sebebi ile vefat eden ---- desteğinden yoksun kalan eşi ----- için 48.768,64 TL kızı ----- için 9.455,51 TL olmak üzere toplam şimdilik 58.224,15 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatının 27.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- plakalı aracın müvekkil sigorta şirketi nezdinde 10.12.2016/2017 vadeli -----numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile teminat altında olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur orani tespiti için ATK a dosyanın sevkini talep ettiklerini, hesaplamanın genel şartlarda belirtilen hususlar dikkate alınarak TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 iskonto ile yapılmasını, hatır taşıması konusunun irdelenmesini, maktulün gelirlerinin İspatlanmaması durumunda asgari ücretten kabul edilmesini, dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.BİRLEŞEN -----. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ----- ESAS SAYILI DOSYASINDA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; öncelikle dava dosyasının ----.ASTM nin ---- Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesini ve dosyanın ----.ASTM dosyası üzerinden yürütülmesini, --- İcra Dairesinin ---- Esas sayılı dosyasına karşı yaptığı tüm haksız itirazların iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN ---. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ----- ESAS SAYILI DOSYASINDA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.
21/08/2017 tarihinde ---- üzerinde müteveffa sürücü --- sevk ve idaresindeki ----Plaka sayılı araç ile ----- idaresindeki ----- plaka sayılı aracın çarpıştığını, kazada yolcu durumunda olan ----- olay yerinde hayatını kaybettiğini, murisleri ---- ve ---- adına sigorta şirketi tarafından toplam 156.441,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, ancak müvekkillerinin zararının bu miktardan daha fazla olması nedeni ile sigorta şirketine başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin başka ödeme yapmayacağını bildirdiği,
bunun üzerine sigorta tahkim komisyonuna başvurulduğunu, komisyonca verilen kararda uyuşmazlığın yargılamayı gerektiği kararı verildiğini, bakiye tazminat alacağı için ----.
Asliye Ticaret Mahkemesinde ----- esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, yargılamanın devam ettiğini, davalı sigorta şirketinin 12/10/2020 tarihinde 156.441,00.-TL asıl alacak ile 23.993,33.-TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplam 180.434,33.-TL için icra takibi başlatıldığını, yasal süresi içinde takibe itiraz edildiğini, yapılan ara buluculuk görüşmeleri sonucunda anlaşmaya varılamadığını, müvekkillerinin borç tehdidi altında olduğunu, başlatılan takip dolayısı ile borçlu olmadıklarının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava konusu kaza sonucu vefat eden ---- vefat etmesi üzerine yasal mirasçılarına destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, yapılan ödemeden sonra söz konusu kaza da ---- sürücü konumunda olduğunun tespit edildiğini, poliçeye göre teminat dışında kalan hal olarak sayıldığını, mirasçılara ödenen destekten yoksun kalma tazminatının talep olunduğunu, davalının iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkili şirketin davacıdan talep edilen miktarda alacaklı olduğunu, ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Birleşen ----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- Esas sayılı dosyası, Birleşen ----Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası, Emniyet Müdürlüklerinden gelen yazı cevapları, Hakem Dosyası, Bilirkişi Raporları, ATK raporları, Sigorta dosyası ve poliçeler ve tüm dosya kapsamı. 18.02.2021 tarihli ara karar ile dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 15.04.2021 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle.
OLAY: 21.08.2017 günü saat 21:05 sıralarında sürücü --- sevk ve idaresindeki ---- plakalı çekici ile ---- istikametinden ----- istikametine seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, idaresindeki “çekicinin sol ön köşe kısımlarıyla; karşı istikametten gelen müteveffa sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı otomobilin sol yan kısımlarının çarpışması sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, KUSUR: 13.01.2021 tarih ----- sayılı Adli Tıp Kurumu — "Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan raporda.
Davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altında olan, davalı müteveffa sürücü ----- olayda % 100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ----- kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, SİGORTA POLİÇESİ.
Davalı ---. nezdinde --- plakalı ----- model hususi aracın ZMSS poliçesinin 10.12.2016/2017 vadeli ----- nolu poliçe ile dava dışı araç işleteni ---- adına 09.12.2016 tarihinde tanzim edilmiş olup, teminat limiti kaza tarihi 21.08.2017 dikkate alındığında kişi başı 330.000,00 TL.
Olduğu, Davacı vekili tarafından davalı ---- 14.11.2018 tarihinde yapılan yazılı başvuru sonrasında 19.01.2019 tarihinde eş ---- için 119.501,00 TL ve kızı ----- için 36.940,00 TL olmak üzere toplam 156.441,00 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı, Talep Edebilecek Tazminat Hesaplanmasında. 29.01.2019 ödeme tarihi dikkate alındığında, 21.08.2017 tarihinde velat eden ----”desteğinden yoksun kalan.
Eş ----- toplam destek zararının 389.490,71 “TL olduğu, % 35 yeniden evlenme olasılığı tenzili sonrası maddi zararınm 253.168.96 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu dikkate alındığında 165.327,19 TL lik destek zararının talcp edilebileceği, 119.501.00 TL ödeme yapıldığı ve davacı eşin sigorla şirketinin sorumluluğu dahilinde destek zararının % 72,28 sinin karşılandığı, 15.04.2021 rapor tarihi itibari ile.
Eş ----- toplam destek zararının 537.612,91 TL olduğu, %35 yeniden evlenme olasılığı tenzili sonrası maddi zararının 349.448,39 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu dikkate alındığında 166.759,47 TL'lik destek zararının talep edilebileceği, 29.01.2019 tarihinde yapılan 119.501,00 TL tazminat ödemesinin rapor tarihindeki güncel değeri 143.309,53 TL” nin tenzili ile talep edebileceği bakiye maddi zararının (166.759,47 TL — 143.309,53 TL) 23.449 94 TL olabileceği, 20.01.2019 ödeme tarihi dikkate alındığında, 21 08.2017 tarihinde vefat eden ---- desteğinden yoksun kalan.
Kızı ----- toplam destek zararının 53.250,75 TL olduğu, davalı sigorla şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu dikkate alındığında 34.774,39 TL lik destek zararının talep edilebileceği, 36.940,00 TI. ödeme yapıldığı ve davacı kızı ----- sigorta şirkelinin sorumluluğu dahilinde destek zararının karşılandığı, bakiye maddi zarar alacağınım bulunmadığı, (Dosyada bulunan ve davaya konu edilen aktilerya raporu incelendiğinde 2019 yılında hazırlandığı ayrıca bu raporda müteveffanın aylık geliri aktif dönem için asgari ücret olarak kabul edilmediği - 2.118,00 TL üzerinden hesaplandığı görülmüştür.
Aradaki farkın oluşmasındaki en büyük sebep sayın Bilirkişinin şayet maktul yaşıyor olsa idi Yerleşik Yargıtay içtihatları gereği ailenin 2. Çocuk sahibi olacağı varsayımı yapılmaksızın, pay dağılımı sadece müteveftanın eşi, kızı, annesi ye babası için yapılmış olmasıdır. Örnek karar. Yargıtay ----. Hukuk Dairesini 25.01.2016 tarih ----) Temerrüt Tarihi Ve Faiz Yönünden.
Davalı sigorta şirketi tarafından 29.01.2019 tarihinde ödeme yapıldığı ve davanın 03.09.2020 tarihinde açıldığının tespiti ile; temerrüt tarihinin değerlendirilmesinin ve yasal faiz talep edilebileceğinin (sigortalı araç hususidir)takdir ve hukuki münakaşası Sayın Mahkemeye olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
21.09.2021 tarihli ara karar ile dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 15.04.2021 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi ek raporunda özetle.
21.08.2017 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında kanında 210 mg/dl Etonol alkol bulunan sürücü müteveffa ----- olduğunun kabulü ile birleşen dava ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin -----. sayılı dosyası aşağıda sigorta poliçesi ve sigorta şirketinin sorumluluğu dahilinde değerlendirildiğinde. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartlarında.
(01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlükte olan/ Kaza tarihi 21.08.2017 ve Davalı --- nezdinde ----plakalı ----- model hususi aracın ZMSS poliçesinin 10.12.2016/2017 vadeli ------ nolu poliçe ile dava dışı araç işleteni ----- adına 09.12.2016 tarihinde tanzim edildiği dikkate alındığında) Ayrıca.
Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarih -----. sayılı ilamında da ayrıntılı olarak tartışıldığı ve A.6/d bendinin Genel Şartlarda kabulüne karar verildiği göz önüne alınarak; desteğin kusuruna denk gelen tazminatlar teminat dışı olarak kabul edildiği,
(Ek :-----) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklı olduğu (ZMMS Genel Şartları), Davacı vekili tarafından davalı ---- 14.11.2018 tarihinde yapılan yazılı başvuru sonrasında 19.01.2019 tarihinde --- mirasçıları; eş ---- için 119.501,00 TL ve kızı ----- için 36.940,00 TL olmak üzere toplam 156.441,00 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı, Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere.
Sayın Mahkeme tarafından araç sürücüsünün ----- olduğunun tespiti ile; davalı sigorta şirketinin sürücünün tam ve asli kusuru ile meydana gelen olayda, desteğin kusuruna denk gelen tazminatlardan Genel Şartların A.6/d bendi gereği sorumlu olmadığı, Sigorta Tahkim komisyonu kararı ile hatalı olarak ödenen işbu tazmitnatın iadesini ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edilebileceği; asıl davada davalı, birleşen itirazın iptali davasında davacı olan sigorta şirketi tarafından başlatılan ---- İcra Dairesinin ----- Sayılı dosyasına yapılan itirazın yerinde olmadığı, (ancak dosyada icra takip talebinin bulunmadığı,
yapılan takipte faiz talebinin ne şekilde olduğu denetlenememektedir) görülmekte olup, elbette Tüm takdir ve hukuki münakaşasının Yüce Mahkemeye ait olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
17.05.2022 tarihli ara karar ile dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 18.08.2022 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle. Davacılar vekili tarafından yapılan başvurunun usulüne uygun olduğunun kabulü halinde avalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin 26.11.2018 olduğu ve sorumluluğunun 2017 kaza tarihi itibariyle (330.000,00 TL) ile sınırlı olduğu,
Ölen ----- araç sürücüsü olduğunun kabulü halinde, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 09.10.2020 tarih ve ---- sayılı ------ yayımlanan 17.07.2020 tarih ve ----sayılı kararından sonra da Yargıtay ----- HD’nin Genel Şartlardan önceki tarihli kazalarda destekten yoksun kalma zararının doğrudan zarar olduğunun kabulü ile destekten yoksun kalanların tazminat talebinde bulunabileceği, Genel şartlardan sonraki dönemde olan kazalarda ise destekten yoksun kalanların tazminat talep hakkı olmadığı yönünde hüküm tesis ettiği, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının bulunup bulunmadığı,
Dosya kapsamında birleşen dava davalılarının takip öncesi temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bilgi ve belge bulunmadığından takip öncesi faizin hesaplanamadığı, Ölen ---- araçta yolcu olduğunun kabulü halinde, 21.08.2017 günü meydana gelen trafik kazasında ölen ----- eşi ve kızına davalı sigorta şirketince yapılan ödemelerin yetersiz olduğu savının yargıda geçerli yöntemlerle incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucu: sigorta şirketi ödeme tarihlerindeki verilere göre hesaplanan tazminat tutarı ile sigorta şirketi ödemesi karşılaştırılarak davacılar için eksik ödeme belirlendiği,
Buna göre 2918 Sayılı KTK’nın 111/2 maddesinin koşullarının oluşup oluşmadığının takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere, en son verilere göre tazminat hesaplandıktan sonra, Sigorta Şirketi ödemelerinin, Yargıtay kararları uyarınca yasal faizler ölçüsünde güncellenerek indirilip bakiye tazminat tutarlarının belirlendiği; hususlarının sayın mahkemenin takdirinde olduğu,
Davalı sigorta şirketi tarafından davacı eş için 119.501,00 TL ve kızı için 36.940,00 TL destekten yoksunluk tazminatı ödendiğinin kabulüyle, en son verilere göre hesaplanan tazminat tutarlarından, davalı sigorta şirketinin,
kaza tarihi (2017) itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Teminatı limiti (330.000,00 TL) dikkate alındığında davacıların destekten yoksun kalma tazminatının sorumluluk miktarının KTK md 96/1 gereğince garameten paylaştırılarak ve Yargıtay’ca öngörüldüğü biçimde Sigorta Şirketi ödemeleri yasal faizler ölçüsünde “güncellenerek” eşi ve kızının tazminatından indirildiğine ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri bakiye destekten yoksun kalma tazminat tutarlarının Eşi --- yönünden 32.240,66 TL olarak hesaplandığına Kızı ------ yönünden (Davacılardan ----- sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme tarihinde
eksik ödeme belirlenmiş ise de davacıların dışında başka hak sahiplerinin de olması ve asgari ücret artışları nedeniyle tazminat miktarlarının yükseldiği ancak davalı sigorta şirketinin sorumluluk miktarı sabit kaldığından ve limit aşımı nedeniyle garameten hesaplanması gerektiğinden) bakiye tazminat talep hakkının bulunmadığı şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.09.03.2023 tarihli ara karar ile dosyanın aktüerya bilirkişi ----- tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 10.05.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.
Ana Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirme : 21.08.2017 Tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat ettiği bildirilen ---- ölümü sonucunda geride kalan hak sahibi davacılar tarafından davalı -----. aleyhine olarak açılan iş bu destekten yoksun kalma sebebiyle maddi tazminat talebine ilişkin davada: a) Davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde ise mülkiyeti--- adına kayıtlı davalı ----ZMMS.
Poliçesi ile sigortalı ---- plakalı araç sürücüsünün ---- olduğu ve adı geçen ----- % 100 oranında kusurlu olduğu durumunda:
1) Hak Sahibi Davacı Eşi---- Destekten Yoksun Kalma Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı = 60.492,65 TL 2) Hak Sahibi Davacı Oğlu ------ Destekten Yoksun Kalma Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı = Kalmamıştır 3) Hak Sahibi Davacıların Destekten Yoksun Kalma Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararları Toplamı = 60.492,65 TL
Hak sahibi davacıların, davalı sigorta kuruluşundan destekten yoksunluk tazminatı talebinde bulunabileceğinin Sayın Mahkemece kabulü halinde buna göre hesaplama yapıldığı, Dava dosyasına sunulan 15.04.2021 tarihli raporda, 18.08.2022 tarihli raporlarda ve Sigorta Tahkim Komisyonu ---- sayılı dosyaya sunulan 20.08.2019 tarihli raporda, davalı sigorta kuruluşunun ZMMS.
Poliçesi teminat limiti sorumluğu tespit edilirken; davalı sigorta kuruluşu tarafından yapılan ödeme faizlerinin poliçe limitinden mahsup edilerek, hak sahibi davacı eşi ve kızının, davalı sigorta kuruluşunun teminat limiti sorumluluğu bakımından maddi zararları tespit edilmiştir. Yüksek Mahkemenin yukarıda belirtilen içtihatlarında da açıklandığı üzere, ZMMS.
Poliçesi teminat limit sorumluluğu belirlenirken, rapor tarihine kadarki işlemiş faizleri poliçe limitinden mahsup edilmemesi gerekirdi. Teminat limit sorumluluğu ve maddi zarar tespiti yönünden, tarafımdan tanzim olunan iş bu rapor ile söz konusu raporlar arasındaki temel farklardan birisi bu husustan kaynaklandığı, b) Davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde ise mülkiyeti-----adına kayıtlı davalı ---- ZMMS.
Poliçesi ile sigortalı ---- plakalı araç sürücüsünün ---- olduğu ve adı geçen sürücü ------ % 100 oranında kusurlu olduğun kabulü halinde hak sahiplerinin davalı sigorta kuruluşundan destekten yoksunluk tazminatı talep edip etmeyeceğine ilişkin nihai taktir ve değerlendirmenin, Sayın Mahkemenin taktirinde olduğu, Birleşen Dosya Yönünden Yapılan Değerlendirme :Davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde mülkiyeti ----- adına kayıtlı davalı ----- ZMMS.
Poliçesi ile sigortalı ----plakalı araç sürücüsünün ------ olduğu ve adı geçen sürücü -----% 100 oranında kusurlu olduğu durumunda, Birleşen dosyada davacı yanın talebine göre değerlendirme yapılması gerektiğinin Sayın Mahkemece kabulü halinde: Alacaklı ------tarafından dosya borçlusu 1) ---- 2) ---- aleyhine olarak ---- İcra Müdürlüğü ----- Esas sayılı icra dosyasından başlatılan 12.10.2020 tarihli icra takibinde,
dosya borçluları tarafından borca ve faize yapılan itirazın iptali ile 156.441,00 TL. asıl alacak 23.993,33 TL işlemiş yasal faizi olmak üzere toplam 180.434,33 TL. üzerinden icra takibinin devamı gerektiği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Asıl dava, davacıların bakiye destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olduğu, Birleşen -----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas Sayılı davasında sigorta şirketi tarafından ödenen miktarın sebepsiz zenginleşme uyarınca tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali davası olduğu, Birleşen-----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas Sayılı davasında ise sigorta şirketi tarafından başlatılan icra dosyasına ilişkin olarak menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak; 21.08.2017 günü saat 21.05 sıralarında sürücü ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı çekici ile ----- istikametinden ----- istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalline geldiğinde, idaresindeki çekicinin sol ön köşe kısımlarıyla; karşı istikametten gelen ---- plakalı otomobilin sol yan kısımlarının çarpışması sonucu ölümlü trafik kazasının meydana geldiği,
Trafik kazası tespit tutanağında; çarpışma noktasının ----- istikamet şeridi üzerinde olduğu, müteveffa sürücünün idaresindeki otomobil ile karşı şeride geçtiğinin belirtiği, ---- plakalı çekici takograf incelemesinde kaza anında hızının 60-65 km olduğunun tespit edildiği, ---- plakalı otomobilin sürücüsünün beyana göre belirlendiği anlaşılmıştır.
---- plakalı otomobil içerisinde ---- ve ---- bulunduğu, ---- Cumhuriyet Başsavcılığının ------ soruşturma nolu dosyasında 18.05.2018 tarihli Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığı'na dair kararda; " Dosya kül halinde kusur tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'nin 09.04.2018 tarihli raporunda şüpheli ---- kusursuz olduğu,
sürücü ---- asli ve tam kusurlu olduğuna ilişkin rapor düzenlendiği gönderilmiş olup, her ne kadar Trafik Tespit Tutanağı'nda sürücü ------ olarak tespit edilmiş ve tutanak bu duruma göre düzenlenmiş ise de, müşteki ----- cumhuriyet başsavcılığımızdaki beyanında aracı kullananın ---- olduğuna ilişkin beyanı ve yine olay yerinde ölü muayene işlemi yapıldığı sırada ---- cesedinin şoför arka koltukta olduğunun görüldüğü, bu sebeple aracı kullananın ----- olduğunun tespit edildiği..." edildiğinin belirtildiği,
akabinde ----Ağır Ceza Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası üzerinden alınan ATK raporunda ve huzurdaki dava dosyası ile yürütülen yargılamada alınan ATK raporunda müteveffa sürücü ----- sürücü olduğunun kabulü ile asli ve tam kusurlu olduğunun belirtildiği, ceza yargılaması neticesinde verilen kararda dava konusu kazaya sebebiyet veren araçta kimin şoför olarak yer aldığına dair herhangi bir tartışma ve araştırmanın yer almadığı, ---- plakalı sürücünün tespiti bakımından maddi anlamda bağlayıcı bir hüküm bulunmadığı,
bununla birlikte Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 11.09.2019 tarih ---- sayılı dosyasında da dava konusu kaza da ----- kaza da yolcu değil sürücü olduğunun belirtildiği, bu haliyle dava konusu olay bakımından kazanın oluşumunda kusuru bulunan araç sürücüsünün kim olduğuna dair tereddüt bulunduğu, uyuşmazlığın bu noktada toplandığı görülmekle, kaza tespit tutanağını düzenleyen polis memuru ----- beyanına göre beyana göre sürücü tespiti yaptıkları, beyanına başvurulan kişinin kaza anında araçta bulunmadığı ve kazanın oluşumuna ilişkin bilgisinin bulunmadığının dosya kapsamı itibariyle anlaşıldığı,
araçta yolcu olarak bulunan ----- savcılık beyanında aracı kullananın ----- olduğuna ilişkin beyanı bulunduğu ve mahkememizde alınan beyanında araç sürücüsünün ---- olduğunu beyan ettiği, bu haliyle araç sürücünün ---- olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı,
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin ve dolayısıyla sürücünün üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına, destek sürücünün destek görenleri davacıların desteği sürücünün zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunmadığına göre davacıların zarar talebinin teminat kapsamında olmadığı, davalı sigorta şirketi davacıların zararından sorumlu olmadığı bakiye destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Birleşen dosyalar kapsamında ise;
6098 sayılı TBK. 77 Maddesine göre ''Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. '' hükmünü amirdir.
Davacılara toplam 156,441,00 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı hususunda uyumazlık bulunmadığı, yukarıda açıklanan gerekçeler gözetilerek ----- plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri geri verilmesi talebinin yerinde olduğu, bu nedenle davacı sigorta şirketi sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davanın kısmen kabulüne karar verildiği, benzer konuya ilişkin Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin --- esas ve ------ karar sayılı ilamında; " 818 sayılı BK.nun 101. maddesinde.
"Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrit olur" hükmü getirilmiştir. 6098 sayılı TBK.nun 117. maddesinde bu hüküm ''Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer'' şeklinde düzenlenmiştir. Temerrüt, ya bir ihtar ile ya da dava açılması vs. suretiyle gerçekleşir. Sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için, sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüd için bildirim şarttır.
Borçlunun temerrüdü, borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşur.
İade talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işlemez." şeklindeki açıklamalarının ışığı altında, ödeme yapılan davalıların kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından faiz istenebilmesi için bildirim şartı gerekli olduğundan işlemiş faiz talebinin yerinde olamadığı, davalılar tarafından ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 156.441,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına karar verildiği, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği,
Yine birleşen dava dosyasında aynı icra takibine yönelik olarak açılan menfi tespit istemine ilişkin olarak da davacıların ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra takibe konu borçtan dolayı 156.441,00 TL borcunun bulunduğunun tespitine, davacıların ---- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı icra takibe konu borçtan dolayı 23.993,33 TL (işlemiş faiz bakımından) borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜ M
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-A)ASIL DAVA BAKIMINDAN;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 198,87 TL harçtan mahsubu ile bakiye 228,73 TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
3-Yargılama giderlerinin davacılar taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı ----- Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.ye göre tespit edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı ---- alınarak davalı ----- Şirketi' ne VERİLMESİNE,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,
6-1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı ---- alınarak hazineye irad KAYDINA,
B)BİRLEŞEN ----ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 156.441,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz İŞLETİLMESİNE,
3-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 31.288,20 TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davalıların kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
5-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 156.441,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 10.686,48 TL harçtan peşin alınan 2.179,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.507,28 TL karar harcının davalı ----- tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
6- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 2.179,20 TL peşin harç ve 59,30 TL başvuru harcının davalı ----- tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 25.030,56 TL vekalet ücretinin davalı ----- alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE
9-Kabul red oranına göre belirlenen 1.144,47 TL Arabulucu ücretinin davalı ----- tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 175,52 TL Arabulucu ücretinin davacı sigorta şirketinden tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
C)BİRLEŞEN ----ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ---- ESAS SAYILI DAVA DOSYASI BAKIMINDAN
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; davacıların ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra takibe konu borçtan dolayı 156.441,00 TL borcunun bulunduğunun tespitine, davacıların ----- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı icra takibe konu borçtan dolayı 23.993,33 TL (işlemiş faiz bakımından) borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacıların kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 23.993,33 TL'lik kısım yönünden alınması gereken 1.638,98 TL harçtan peşin alınan 3.081,37 TL harcın düşümü ile Hazineye İRAT KAYDINA, bakiye kalan 1.442,38 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
4- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 1.638,98 TL peşin harç ve 59,30 TL başvuru harcının davalıdan tahsili ile davacılara VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden ve davacı lehine verilen ücreti geçemeyeceği gözetilerek; hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 66,10 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 10,13 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
8-Kabul red oranına göre belirlenen 175,52 TL Arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 1.144,47 TL Arabulucu ücretinin davacı ---- tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2020/345, K. 2024/460, 10 Eylül 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama