İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/640 K.2024/524

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/865 Esas

KARAR NO:2024/498

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/01/2022

KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardır okul servisi taşımacılığı yaptığını, bu amaçla kullanmak için davalıya ait -------- minibüsü beğendiğini ve davalı ile iletişime geçtiğini, davalının aracın bakımları ile birlikte motorunun yeni yapıldığı beyanına itimat eden müvekkilinin aracı satın aldığını, müvekkilinin davaya konu aracı ------- yapılan işlem ile 62.400,00 TL'ye satın aldığını, müvekkilinin aracı satın aldıktan sonra 19/06/2020 tarihinde aracın plakasını -------- ettirdiğini,

aracı satın aldıktan çok kısa bir süre sonra aracın seyir halindeyken motor arızasından dolayı aracın yol ortasında kaldığını ve müvekkilinin aracı bir daha çalıştıramadığını, aracın çekici marifetiyle servise götürüldüğünü ve çekici için müvekkili tarafından ödemenin gerçekleştirildiğini, serviste araca bir takım işlemler yapıldığını ve servis tarafından motor arıza inceleme raporu tanzim edildiğini, müvekkilinin servise ödeme yaptığını, aracın daha sonrasında da belirli aralıklarla arızalandığını ve bu sebeple müvekkilinin araçtaki motor arızasının giderilmesi için aracı defalarca kez servise bıraktığını,

bu sebeple satıcı olan davalının ayıplı maldan dolayı meydana gelmiş olan zarardan sorumlu tutulması gerektiğini ve kusuru olmamasına rağmen müvekkilince karşılanan onarım sebebiyle yapılan maliyetin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin mesleği olan servis taşımacılığı için almış olduğu bu aracı her ne kadar yenilendiği ve herhangi bir arızası kalmadığı söylendikten sonra almışsa da aldıktan kısa bir süre sonra motoru arızalanan bu aracı servise bıraktığını, müvekkilinin aracı 24 gün kullanamadığını, müvekkilinin tamir süresi olan bu 24 gün için başkaca bir araç kiraladığını,

aracın motorunun arızalı olduğunu öğrenince aracı müvekkiline satan davalı ile iletişime geçildiğini, davalıdan satış bedelinin iadesini talep etmesine rağmen davalı tarafça müvekkiline hiçbir dönüş yapılmadığını, satıcının ayıbı bilerek gizlediğini, satıcının kötü niyetli ve ağır ihmali olduğunu, bu nedenlerle ayıplı araçtan kaynaklı olarak meydana gelen ve karşılanan tamir bedeli (çekici, tamir, işçilik vb.) için şimdilik 40.633,30TL’nin işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini,

aracın alış bedelinin altında düşük bedele satılmasından dolayı uğradığı değer kaybı nedeniyle şimdilik 12.400,00TL işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, aracın serviste kalmış olduğu günlerde müvekkili tarafından kiralanmış olan araç için yapılan ödeme sebebiyle şimdilik 8.400,00TL işleyecek olan ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı aracı satın almak amacıyla müvekkiline ulaştığını, bunun üzerine müvekkilinin----- model aracını ------ yevmiye nolu satış sözleşmesi ile davacı---- sattığını, müvekkili --------- alım satım işiyle uğraşan bir tacir olduğunu, davacının da servis taşımacılığı ile uğraştığını, bu davanın dava konusu aracın ticari bir ilişki kapsamında satılmış olması ve de her iki tarafın da tacir olması sebebiyle asliye ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, bu yüzden işbu davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu aracın garanti kapsamında olan bir araç olmadığını,

davacının tamir bedeli talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davcının değer kaybı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, kiraladığı araç için yaptığı ödeme talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLER;Vergi dairesinden gelen yazı cevapları, Trafik tescil ve ruhsat bilgileri, ----- gelen yazı cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.06.04.2023 tarihli ara karar ile dosyanın 2 makine mühendisi ve 1 nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 02.04.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle.

Davacının davalıdan aldığı araçta ayıbın olup olmadığı, ayıp var ise açık ayıp mı, yoksa gizli ayıp mı olduğu, sunulan belgelerden ayıp iddiasının satış anında bulunup bulunmadığı, iddiaya sebep olan hususun satımdan önce mi, yoksa sonra oluştuğu, satış anında basit muayene ile tespit edilip edilemeyeceği, malın kullanılması ile ortaya çıkan gizli ayıp olup olmadığı” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Dava konusu aracın davalı yan tarafından motorunun yenilendiği iddiası ile satışının gerçekleştirildiği, araç motorunda yapılan revizyon işleminin aşınmış parçaların rektifiyesi ile sınırlı kaldığı,

aracın satın alımını müteakip yaklaşık olarak 3 ay sonra motor kısmından hasarlandığı, meydana gelen bu hasarın araçtan beklenen makul faydayı azaltmış olması göz önünde bulundurulduğunda dava konusu aracın GİZLİ AYIPLI MAL olarak nitelendirilmesi gerektiği, “Ayıbın tespiti halinde bunun kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Gizli ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, “Arızanın niteliğine onarım miktarının belirlenmesi” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Dava konusu hasarın giderilmesine yönelik olarak yapılan onarım tutarının 19.737,62TL. olduğu,

“Davacının zarar iddiasına yönelik olarak aracın alım tarihindeki modeli, markası, özellikleri, tramer kayıtları, kilometresi, yaşı gözetilerek ikinci el piyasa rayiç değerinin tespiti” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Satış esnasında 8 yaşında ve 360.000km.’de olan konu aracın taraflar arasındaki satış tarihindeki rayiç bedelinin, aracın onarımı için gerekli olan bedel kadar eksik olması gerektiği ve ilgili bedelin 42.662 TL olduğu,

“Aracın satın alındıktan sonra davacının satım tarihindeki ikinci el piyasa değerinin belirlenmesi” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Aracın yaşı (8) ve davacı tarafından tekrar satışı esnasındaki kullanım mesafesi 368.000km. ve üzeri olduğu dikkate alındığında motor revizyonunun herhangi bir ek değer kaybına yol açmayacağı; bu hususla davacının aracı tekrar satışı esnasında----------- onarılmış haldeki rayiç bedelinin 62.400TL. olacağı ve davacının konu aracı kendi iradesi ile 50.000TL.’ye sattığının değerlendirildiği;

iddia edilen 50.000TL.’nin tekrar satış esnasında rayiç bedel olarak kabulü hususundaki takdirin elbette Sayın Mahkemeye ait olduğu, “Davacının değer kaybına yönelik olarak zararının oluşup oluşmadığı, araçtaki arızanın niteliğine göre aracın makul tamir süresi ve tamiri için geçen sürede ikame araç değerinin belirlenmesi” hususunda teknik inceleme yapıldığında: Aracın yaşı ve kilometresi de göz önünde bulundurulduğunda oluşan bu hasar ve onarımın araçta herhangi bir değer kaybına yol açmayacağı; araçtan mahrum kalınan süre boyunca kiralama giderinin ise 5.250TL. olduğu,

“Davacının onarım masrafları, değer kaybı ve ikame araç talebinde bulunup bulunamayacağı, taleplerin davalıya karşı ileri sürülüp sürülemeyeeği” hususunda borçlar mevzuatına yönelik inceleme yapıldığında: ---------- taşıtının satışında aşağıdaki parça, durum, işlem ve arızalar garanti kapsamı dışındadır: Model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar” şeklinde olduğu,

Davaya konu edilen aracın, alıcı davacı tarafından satın alındığı tarihte ------- olduğu yukarıdaki teknik incelemede de beyan edilmiş olup bu özellik dikkate alındığında özel hüküm niteliğindeki ----------- maddesi gereğince söz konusu aracın garanti dışında olduğu kanaatine varıldığı.

Bununla birlikte gizli ayıba ilişkin Türk Borçlar Kanunu m. 223/II,c.3 “Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” şeklinde olduğu; dosya kapsamı incelendiğinde ayıp ihbarına ilişkin olarak davacı alıcı tarafından davalı satıcıya karşı noterden gönderilmiş bir ihtarnameye vs. rastlanmadığı; bununla birlikte satış sözleşmesinde ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetinin yerine getirildiğinin tanıkla bile ispat edilmesinin mümkün3 olup olmadığı hususunu takdirin, Sayın Mahkeme’ye ait olduğu.

Taleplere yönelik teknik değerlendirmelerin yukarıda yapıldığı ve buna göre gizli ayıbın kullanımdan kaynaklanmadığı ve davacı alıcı tarafından da TBK m. 223/II,c.3 hükmüne göre ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetinin yerine getirildiğinin kabul edilmesi halinde davacı alıcının, ayıptan doğan sorumluluk hükümlerinde TBK m. 227/II (“Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.”) hükmü gereğince talepte bulunabileceği kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:------- sayılı ilamıyla görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın Mahkememize tevzi edildiği ve dosyanın mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapıldı.Dava, ikinci el araç satışından kaynaklı ayıp nedeniyle onarım masrafı, değer kaybı ve araç mahrumiyet istemine ilişkindir. ------yevmiye numaralı satış sözleşmesiyle dava konusu -------- bedelle davalı tarafından davacıya satılmıştır.Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlık; davacının davalıdan satın almış olduğu araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp bulunmakta ise gizli ayıp olup olmadığı,

davacının onarım masrafı, değer kaybı ve araç mahrumiyet talebinde bulunup bulunamayacağı, davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zararın tespiti noktalarında toplanmaktadır.--------- sayılı ilamında "6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır.

TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 225. maddesine göre de, satıcının ağır kusurlu olması halinde, ayıbın kendisine süresinde bildirilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kurtulması mümkün değildir.

Aracın motor arızaları nedeniyle, araçtaki ayıbın gizli ayıp, yani kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğundan, ayıp ihbar süreleri bakımından TTK’nın 23. maddesi hükmü değil, TBK’nın 223. maddesi hükmünün uygulanması gerektiği, davacı tarafça da bir çok kez bu nedenle davalının yetkili servisine başvuru yapıldığı, ayrıca pert hale gelmiş aracın hasarsız kaydıyla satışının yapıldığı,

bu durumda TBK'nın 225. maddesi hükmüne göre tacir olan ve bu işi profesyonel olarak yapan davalının ağır kusurlu kabul edilmesi gerektiği anlaşılmasına göre, davacının ayıp ihbarının süresinde yapıldığı kabul edilmelidir." şeklinde belirtildiği görülmektedir. Somut olayda davalı taraf ayıbın süresinde bildirilmediğini iddia etmediğinden davacı tarafından ayıbın süresinde bildirildiği kabul edilmiştir.

Taraflarca sunulan belgeler , toplanan deliler ve dinlenen tanık beyanlarından sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi raporunda araçta değer kaybı oluşmadığı, ikame araç bedelinin makul tamir süresine göre 5.250,00 TL olduğu, araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, tamir masraflarının ayıpla uyumlu 19.737,62 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiş olmakla dava konusu araçtaki ayıbın gizli ayıp, yani kullanımla ortaya çıkan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğu, davalının ayıptan sorumlu olduğu,

yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, onarım masrafları 19.737,62 TL ve araç mahrumiyet bedelinin 5.250,00 TL olduğu, bilirkişi raporundaki aracın yaşı ve kilometresi de göz önünde bulundurulduğunda oluşan bu hasar ve onarımın araçta herhangi bir değer kaybına yol açmayacağı şeklindeki tespitin yerinde olduğundan değer kaybı oluşmadığı kanaatiyle aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 24.987,62 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 24.987,62 TL lik kısım yönünden alınması gereken 1.706,90 TL harçtan peşin alınan 1.049,13 TL harcın mahsubu ile bakiye 657,77 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan toplam 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1049,13 TL peşin harç 80,70 TL başvuru harcı ve 530,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.659,83 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 3.115,58 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,

6-Kabul red oranına göre belirlenen 536,90 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 783,09 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

7-Artan gider avansının talep eden vekiline İADESİNE,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/09/2024