İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/202 K.2024/602

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/202

KARAR NO : 2024/602

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/04/2023

KARAR TARİHİ : 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı özetle senetlerin kira sözleşmesine dayandığını; davacının ---- sözleşmelerinde imzaya yetkili olduğunu; ancak davacının 11.102021 tarihli genel kurul kararıyla payını devrettiğini, davacı ile ----- imza yetkilisi olan davalının 04.11.2019 tarihinde kira sözleşmesinin imzalandığını; ancak kiralama amacının gerçekleşmediğini; davalı tarafından davacıya bazı tehditlerin ve saldırıların gerçekleştirildiğini; suç duyurusunda bulunulduğunu; ---- Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ----- soruşturma numaralı dosyanın açıldığını;

ancak akabinde taraflar arasında 30.03.2021 tarihinde protokolün imzalandığını ve kira sözleşmesinin feshi konusunda anlaşmaya varıldığını; tarafların karşılıklı olarak tüm hak ve alacaklardan, açılmış davalardan, icra takiplerinden feragat edildiğini; protokolde davalının takibe koyduğu senetleri alıp teslim etmeyi kabul ettiğini; ancak davalının bu senetleri önce ----- İcra Müdürlüğümün ---. sayılı dosyası ile icra takibine konu ettiğini; davacının ise buna ilişkin menfi tespit davası açtığını;

diğer senetlerin ise ---- İcra Müdürlüğümün ----- sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini beyan etmiş ve borcunun olmadığının tespiti ile icra takibinin, ödeme emrinin iptalini, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle; " -----. arasında adi yazılı şekilde, 04.11.2019 başlangıç tarihli, aylık 5.000TL.+K.DV bedelli kira sözleşmesinin kurulduğu ve buna göre davacının ''kiracı" sıfatını haiz olduğu; "davalının davacının aleyhine ------ İcra Müdürlüğü 'nün ----- sayılı icra takibini başlatmakta haklı olup olmadığı; davalının davacıdan alacaklı olup olmadığı; alacaklı ise miktarı, bu alacağın davacıdan tahsil edilme imkanının olup olmadığı;

davacının menfi tespit davası açmakta haklı olup olmadığı" hususunda: ----İcra Müdürlüğü'nün ------sayılı dosyası ile davalı tarafından 27.03.2023 tarihinde davacının aleyhine icra takibinin başlatıldığı ve 40.000TL.nin ödenmesinin talep edildiği; "borcun sebebi' nin ise "04.01.2021-4.000TL.. 04.02.2021-4.000TL.. 04.03.2021-4.000TL.. 04.04.2021-4.000TL.. 04.05.2021-4.000TL.. 04.06.2021-4.000TL.. 04.07.2021-4.000TL.. 04.08.2021-4.000TL.. 04.09.2021-4.000TL..

04.l0.2021-4.000TL' şeklinde gösterildiği; "takibe konu edilen senedin kira sözleşmesinin teminatı olarak düzenlenip düzenlenmediği" hususunda: İcra takibine konu edilen 10 adet senedin üzerinde hangi amaçla verildiğine dair bir ibarenin bulunmadığı; "taraflar arasında imzalandığı anlaşılan Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü kapsamında takibe konu senetlerden kaynaklı borcun sona erip ermediğr hususunda: 30.03.2021 tarihinde dava dışı -----. ile dava dışı .-----. arasında adi yazılı şekilde "Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü'nün imzalandığı;

sözleşmede 04.11.2019 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin varlığının kabul edildiği; mücbir sebepler neticesinde davacının da kiracı olduğu kiralananın kullanamadığının; ... tarafından da açılan tüm davaların ve başlatılan icra takiplerinin geri çekileceğinin; sözleşmenin feshi tarihine kadar ödenmeye kira bedelleri ve senet borçları karşılığında toplam 120.000TL.nin kiralayana ödeneceğinin kabul edildiği ve sözleşmenin 2. sayfasında el yazısı ile "Takipte olan senetleri alıp teslim edeceğim. ..." yazıldığı ve ... adının üstüne imzanın atıldığı.

30.03.2021 tarihli "Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolümün imzalanmasından önce, yani 27.03.2023 tarihinde davalı tarafından davacının aleyhine (10 adet senedin konu edildiği) ---- İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin, "Kira Kontratının Karşılıklı Feshi ProtokohTnün 3. maddesine göre geri çekilmesi gerekeceği; zira "Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü"nde sulh sözleşmesine ve de TBK m. 128 hükmünce üçüncü kişinin fiilini üstlenme sözleşmesine ilişkin edimlerin olduğu kanaatine varıldığı.

Ayrıca sözleşmenin 2. sayfasında el yazısı ile "Takipte olan senetleri alıp teslim edeceğim. ..." yazıldığı ve ... adının üstüne imzanın atıldığı görülmekle (eğer imza davalıya ait ise) zaten davalının kendisi tarafından da 27.03.2023 tarihinde başlattığı icra takibine konu edilen senetleri iade etmeyi üstlenmesi nedeniyle icra takibine konu edilen 10 adet senet bakımından davacının borçlu olmadığı kanaatine varılabileceği; takdirin Savın Mahkemece ait olduğu." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taraflar arsında sözleşmenin feshi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.Dosyada mevcut kira sözleşmesinin incelenmesinde; kiralayanın ----- ve kiracının ---- olduğu, kiralanan taşınmazın ----- adresinde olduğu, aylık kira bedelinin 5.000 TL + KDV olduğu, kiralananın “iş yeri oto yıkama istasyonu” olarak kullanılacağının belirtildiği görülmüştür. Kira sözleşmesinin özel Şartlar başlığı altındaki, 2.maddesine göre.

“Kiracı, kira bedelini eksiksiz olarak Her ay, ayın 5'i ile 10'u arası --- -- Şubesi iban no: ---- numaralı hesaba "Otomatik ödeme talimatı / EFT / Havale yöntemi ile ödemeyi kabul ve taahhüt eder ”. 3.maddesine göre. “Kira artış oranı: Yıllık kira artışı, ----- tarafından açıklanan yasal kira artış oranında yapılacaktır. (2019 yılında bu oran TÜFE 12 aylık ortalamasına göre belirlenmiştir) ”. 6.maddesine göre.

“Kiracı, kontrat dönemi sonunda kiralananı boşaltmak istediğinde, iki ay önceden mal sahibine ulaşacak şekilde bildirmek zorundadır." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dosya arasına celp edilen icra dosyasının incelenmesinde; ----. İcra Müdürlüğü’nün ------. sayılı dosyası ile davalı tarafından 27.03.2023 tarihinde davacının aleyhine icra takibinin başlatıldığı ve 40.000 TL.nin ödenmesinin talep edildiği; “borcun sebebi”nin ise “04.01.2021-4.000TL.; 04.02.2021-4.000TL.; 04.03.2021-4.000TL.; 04.04.2021-4.000TL.; 04.05.2021-4.000TL.; 04.06.2021-4.000TL.; 04.07.2021-4.000TL.; 04.08.2021-4.000TL.; 04.09.2021-4.000TL.; 04.10.2021-4.000TL.” şeklinde gösterildiği anlaşılmıştır.

Bu bilgiler ışığında mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve sunulan raporda; " İcra takibine konu edilen 10 adet senedin üzerinde hangi amaçla verildiğine dair bir ibarenin bulunmadığı.

30.03.2021 tarihinde dava dışı ---- ile dava dışı ----. arasında adi yazılı şekilde “Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü”nün imzalandığı; sözleşmede 04.11.2019 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin varlığının kabul edildiği; mücbir sebepler neticesinde davacının da kiracı olduğu kiralananın kullanamadığının; ... tarafından da açılan tüm davaların ve başlatılan icra takiplerinin geri çekileceğinin;

sözleşmenin feshi tarihine kadar ödenmeye kira bedelleri ve senet borçları karşılığında toplam 120.000TL.nin kiralayana ödeneceğinin kabul edildiği ve sözleşmenin 2. sayfasında el yazısı ile “Takipte olan senetleri alıp teslim edeceğim. ...” yazıldığı ve ... adının üstüne imzanın atıldığı;

30.03.2021 tarihli “Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü”nün imzalanmasından önce, yani 27.03.2023 tarihinde davalı tarafından davacının aleyhine (10 adet senedin konu edildiği) ----.

İcra Müdürlüğü’nün -----. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin, “Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü”nün 3. maddesine göre geri çekilmesi gerekeceği; zira “Kira Kontratının Karşılıklı Feshi Protokolü”nde sulh sözleşmesine ve de TBK m. 128 hükmünce üçüncü kişinin fiilini üstlenme sözleşmesine ilişkin edimlerin olduğu kanaatine varıldığı.

Ayrıca sözleşmenin 2. sayfasında el yazısı ile “Takipte olan senetleri alıp teslim edeceğim. ...” yazıldığı ve ... adının üstüne imzanın atıldığı görülmekle (eğer imza davalıya ait ise) zaten davalının kendisi tarafından da 27.03.2023 tarihinde başlattığı icra takibine konu edilen senetleri iade etmeyi üstlenmesi nedeniyle icra takibine konu edilen 10 adet senet bakımından davacının borçlu olmadığı kanaatine varılabileceği; " görüşünü içeren raporu dosyaya sunmuşlardır.Davacı ile davalının yetkilisi olduğu belirtilen -----.

Arasında 04.11.2019 başlangıç tarihli aylık 5.000.TL + KDV bedelli 5 yıl süreli “Oto Yıkama İstasyonu” olarak kullanılmak üzere kira sözleşmesinin imzalandığı, davacı kiracı tarafından mücbir sebepler yüzünden kiralananın kullanılamadığından bahsedilerek kira sözleşmesinin 30.03.2021 tarihli protokolde belirtilen şartlarla feshedildiği, Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise kira sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedildiğinden bahisle kiraya veren şirket yetkilisi olan davalıya icra takibine konu borcunun ve başkaca borcunun olmadığıma ilişkin olduğu,

davalı tarafından davacı aleyhine 27/03/2023 tarihinde başlatılmış olan ----- İcra Müdürlüğü'nün ---- sayılı dosyasının incelenmesinde ise, 10 adet 4.000'er TL meblağlı senetlere dayandığı anlaşılmıştır.Yargıtay----.Hukuk Dairesi'nin ----- sayılı 21.09.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, “Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir.

Borçlu bononun tarafların iradesi dışında düzenlendiğini veya teminat bonosu olduğunu yazılı delil ile ispatlamalıdır” şeklinde karar verilmiştir. Kiraya veren şirket ile davacı kiracının protokol tarihinde yetkilisi olduğu şirket arasında imzalanmış olan 30.03.2021 tarihli Kira Kontratının Karşılıklı Feshine ilişkin protokolün incelenmesinde. 6. maddesinde, “Kiracı tarafından yapılan yapı şikâyete konudur. Belediyece tutanak tutulmuştur.

Bu tutanak ile alakalı ---- ortakları gerek şirket adına gerek şahsi olarak herhangi bir şikâyet beyanda bulunmayacaklarını taahhüt ederler. Gerek ---- tarafından gerekse de şahsi olarak bir şikâyette bulunularak yapının yıktırılması halinde kiracılar, sözleşmenin feshi tarihine kadar ödenmeyen kiralar ve senet borçları karşılığı olan toplam 120.000,00-TL'yi kiralayana ödemeyi taahhüt ederler” kararlaştırılmıştır.

Dolayısıyla kiralanan üzerine masrafları davacı kiracı tarafından karşılanarak yapılan bir yapının bulunduğu ve bu yapının kiraya verene bedelsiz bırakılması karşılığında, davacı kiracıdan kira borçlarının istenmeyeceği ve davalıya verdiği senetlerin iade edileceği konusunda tarafların anlaştıkları protokolden anlaşılmaktadır.

Dava dayanağı 9. maddesinde de, “Senet borçları karşılığı 120.000,00-TL ve inşaat esnasında iş takibi işlemleri nedeniyle belediyeye açıktan verilen 140.000,00-TL olmak üzere toplam 260.000-TL karşılığında karşılıklı olarak iş bu sözleşme feshedilecektir” kararlaştırılmıştır.

Protokolün 10. maddesinde de, “Bu protokol ile birbirimizde herhangi bir hak ve alacağımız kalmadığını, birbirimizi karşılıklı olarak ibra ettiğimizi, bahsedilen sözleşmeyi karşılıklı olarak ----. kiraya konu taşınmazı mevcut haliyle ve herhangi bir zarar vermeden kiralayana teslim etmeyi taahhüt etmektedir”. 5.maddesinde de, “Kiracı -----. kiraya konu taşınmazın anahtarını da protokolün imzalanmasının akabinde teslim etmeyi taahhüt etmektedir” kararlaştırılmıştır.

Davalı tarafından protokolün üzerine, “Takipte olan senetleri alıp teslim edeceğim” belirtmesine rağmen ve protokolün 3. maddesine rağmen davalının dava konusu icra takibinden vazgeçerek senetleri davacıya iade etmediği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak davalının yetkilisi olduğu kiraya veren şirket ile davacı kiracının yetkilisi olduğu şirket arasında imzalanan 30.03.2021 tarihli protokol gereği, davacı kiracının kiralanana yaptırdığı yapının aynen bırakılıp kiralananın tahliye edilmesi karşılığında, kiraya veren şirket tarafından ve yetkilisi davalı tarafından kira sözleşmesinden kaynaklı kira borçlarının istenmeyeceği ve alınan senetlerin iade edileceği, kira sözleşmesinin bu şekilde karşılıklı olarak feshedildiği anlaşıldığından,

davacının davalıya verdiği senetlerden dolayı ve kira sözleşmesinden kaynaklı herhangi bir borcunun olmadığı vicdani kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.