İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/565 K.2025/94

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/565

KARAR NO : 2025/94

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/08/2024

KARAR TARİHİ : 06/02/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; “Dava konusu kaza sonrası ---- plakalı sigortalı araç kaza tespit tutanağı düzenlenmesini beklemeden olay yerinden ayrılmıştır. Kaza sebebiyle ---plakalı ---- otomobilde oluşan hasarın 50.015,11-TL. ve giderilebileceğini tespit etmiştir. Hasar gören araç malikinin zararı kasko sigortasını yapan ----. tarafından ---- nolu hasar dosyası üzerinden giderilmiş ve---- % 50 kusur oranında ZMMS sigortacısı olan müvekkilimiz -----rücu etmiştir. ----- sigorta kendi bünyesindeki ---- hasar dosya numarasını belirterek 25.05.2023 tarihinde ----- hesabına toplu ödeme talimatı ile 25.007.55-TL. ödeyerek zararı gidermiştir.” talep ve dava etmektedir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;“Davaya konu olan kazaya karışan ---- plaka sayılı araç müvekkilime aittir. Ancak söz konusu aracın işleteni müvekkilim değil, ----- Belediye Başkanlığı'dır. Kazaya karışan araç ---- Belediye Başkanlığı Veteriner İşleri Müdürlüğünde hayvan taşıma için kullanılmaktadır.

Olay günü kendilerine yapılan bir ihbar üzerine olay yerine giden ----- Belediyesi çalışanları 3. Sol şeritte müdahale bekleyen ve yaralı halde bulunan bir köpek için DURMAK ZORUNDA KALMIŞLARDIR. Bu duruş, ihtiyari değil zaruri bir duruştur. ---- belediyesi çalışanları 3. Sol şeritte durarak yaralı köpeği araca yüklemişlerdir.

Olay yerinden hareket etmek üzere araçlarına bindikleri esnada arkadan gelen ve aşırı hızlı olduğu belli olan ----plakalı araç sürücüsü ---- aracını durduramamış ve hem müvekkil şirkete ait araca hem de sağ şeritten geçen ---- plakalı araca çarparak zarar vermiştir.” talep ve beyan etmektedir.

DELİLLER

Sigorta şirketlerinden gelen hasar dosyaları, dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. 24.10.2024 tarihli ara karar ile dosyanın hasar ve kusur konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 02.01.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle; ---- plakalı kamyonetin olay yeri terk sürücüsü, (davalı araç sürücüsü) kazanın meydana gelişinde %40 oranında KUSURLU olabileceği, ----- plakalı araç sürücüsü ---- kazanın meydana gelişinde %30 oranında KUSURLU olabileceği, ---- plakalı araç sürücüsü ----- kazanın meydana gelişinde %30 oranında KUSURLU olabileceği, Dosya münderecatında bulunan tüm belgelerin incelenmesi neticesinde, dava konusu ---- plakalı araçta meydana gelen hasarların resimleri dikkate alındığında, değiştirilmesi, onarılması planlanan yukarıda belirtilen parçaların ve işçiliklerin hasar ile uyumlu olduğu,

toplamda KDV dahil 50.015,11-TL hasar bedeli olabileceği, Davalı tarafın, ---- plakalı kamyonet sürücüsünün (%40) kusuru oranında 20.006,04-TL hasar bedelinden sorumlu olacağı, şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, hak sahibi 3.kişiye yapılan ödemenin sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle sigortalıdan rücuen tahsil istemine ilişkindir.Davacı sigorta rücu sebebi olarak sigortalısına ait araç sürücüsünün olay yerini terk etmesine dayanmaktadır.

Somut olayda; 03/04/2023 tarihi saat 15.00 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracıyla üç şeritli ---- Caddesi üzerinde ---- istikametinde doğru en sol şeritte seyir halinde iken ----- ceza evini 300 metre geçince yolun en sol şeridi üzerinde duraklama halinde bulunan ----plakalı kamyonete çarpmamak için sağa manevra ile orta şeride yöneldiği esnada , orta şeritte aynı istikamette seyretmekte olan sürücü --- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracıyla ----- plakalı araçların arasından geçmeye çalıştığı esnada aracının sol yan ayna kısımları ile ----plakalı aracın sağ yan ayna kısımlarına ve sağ yan ayna kısımları ile ----plakalı aracın sol yan ayna kısımlarının çarpışması sonucu maddi hazarlı trafik kazasının meydana geldiği,

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen 03/04/2023 tarihini kapsayan ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmaktadır. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları nazara alınması gereklidir.

Davalı ile davacı arasında ZMMS kapsamında sigorta ilişkisi olduğu ve davalının sigortalı, davacının ise sigortacı olduğu anlaşılmıştır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

...f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,..." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir.

İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarında, tazminatı gerektiren olay, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk edilmesi sigortalıya rücu sebebi olduğu görülmektedir.

Genel Şartlar B4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterlidir.---Bölge Adliye Mahkemesi -----.Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamında "...Bu çerçevede, 01/06/2015 tarihinden önceki sigorta genel şartlarında olay yerini terk, kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması rücu şartı olarak öngörülmemişken 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS genel şartlarının B.

4 maddesinin (f) bendinde, belirli zorunlu durumların haricinde olay yerinin terk edilmiş olması veya kaza tutanağı ve alkol v.b. belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması da, rücu şartı olarak düzenlemiştir.

Genel Şartlar B4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.

Sigorta genel şartları B4-f bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerini terk etmiş olması durumunda ancak; -Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, -Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur..." şeklinde açıklanmıştır.

Eldeki dosya incelendiğinde: davacı sigortaya sigortalı araç sürücüsünün kaza sonrasında zorunlu hal dışında olay yerini terk edip etmediğinin tartışılması gerekmektedir. Somut olayda trafik kazasının maddi hasara neden olduğu ve davalının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu anlaşılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında zorunlu haller "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller" olarak düzenlenmiş, somut olayda davacı yanca olay yerini terk ettiği iddia edilmiş, nitekim davalının da savunmasına göre kazaraya karışan aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiği anlaşılmış, artık ispat yükü davalı tarafa geçmiş, davalı yanca olay yerinin zorunlu hal nedeniyle terk edildiğinin ispatlanması gerekmektedir.

Davalı yanca tanık deliline dayanılmış, dinlenen davalı tanıkları beyanlarında ----- Belediyesinde veteriner işleri müdürlüğünde çalıştıkları, köpeğe araç çarpması nedeniyle ihbar aldıkları, köpeğe müdahale amaçlı kaza mahalline gittikleri, köpeği araca yükledikleri ve gidecekleri esnada kazanın meydana geldiği,

köpeğin durumunun acil olduğunu bu nedenle olay yerinden ayrıldıklarını beyan ettikleri, tanık beyanlarının değerlendirilmesinde davalı adına kayıtlı aracın sürücüsünün görevi kapsamında yaralanan köpeğe müdahale edip, durumu acil olan köpeği kliniğe götürmek için olay yerini terk ettiği, terk sebebinin zorunlu hal kapsamında olduğu kanaatinin mahkememizde oluştuğu, Sigorta Genel Şartlar B.4-b maddesi uyarınca gerçekleşen kaza sonrasında olay yeri terk nedeniyle sigortanın zarar görenlere yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tazmin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla,

davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin yatırılan 427,60 TL harcın düşümü ile geri kalan 187,80 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA

3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,

4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 27.001,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair;6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar davacı, davalı ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.