İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/511 K.2026/118

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/511 Esas

KARAR NO: 2026/118

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ: 16/06/2025

KARAR TARİHİ: 05/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilin,m meşru hamili olduğu Keşidecisi-------bedelli ---- ait çekin kaybolduğunu, kaybolan çekin 3. şahıslar tarafından kullanılması ihtimalinin bulunmakta olduğunu, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi müvekkilin mağduriyetine neden olacağını, bu nedenlerle çekin ibrazında bankaca ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesini ve iptalinin gerçekleştirilmesini, yukarıda açıklanan nedenlerle,

müvekkilinin ileride zor durumda kalmaması için yukarıda seri numarası verilmiş bulunan çek ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için acil olarak tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına veçekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava; hasımsız olarak açılan rıza dışı elden çıkma (zayi) nedenine dayalı çek iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER;Dava konusu çekler ile ilgili ----- ilanların yapılmadığı görüldü.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Talep, TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çek iptali, istemidir. Uyuşmazlık temelde, çek hakkında zayi nedeniyle iptal kararı verilip verilemeyeceği noktasındadır.İradesi dışında çek elinden çıkan kişi tarafından, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir(TTK 759/1).

İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür(TTK 759/2). Çekin hamil elinde iken zıyaa uğradığına dair verilen açıklamalar inandırıcı bulunursa, verilecek ilanla, çeki eline geçireni, çeki belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder(TTK 760).

Elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, çekin iptaline karar verilir(TTK 764/1).Dava dilekçesi incelendiğinde zayi nedeniyle iptali istenilen çekin iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.------ tarihli mahkememizi muhatap cevabi yazılarında davaya konu --- nolu çekin karşı bankaya ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüştür.------tarihli mahkememizi muhatap cevabi yazı esas alınarak --- müzekkere yazılarak çekin ön ve arka yüzünün onaylı bir sureti ile kimin ibraz ettiğine ilişkin bilgiler talep edilmiş olup,

cevabi yazı ve ekinden çekin tedavülde olduğu tespit edilmiştir.---- mahkememizi muhatap cevabi yazı esas alınarak davacı yana çek istirdat davası açması için yasal süre tanınmış olmasına rağmen çek istirdat davacı açtığını gösterir belgeleri dosyaya sunmadığı anlaşılmıştır.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi edildiği durumlarda, senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651.ve 652. maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil, hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Somut olayda, davacı çeklerin bankaya teslimi ile iptali sağlanmıştır.

Bu haliyle söz konusu çeklerin zayi olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.