İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/97 K.2026/140

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2026/97 Esas

KARAR NO: 2026/140

DAVA: MENFİ TESPİT

DAVA TARİHİ: 29/01/2026

KARAR TARİHİ: 10/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan dosya incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle davacının futbol kulüplerinin saha alanlarının reklam ve pazarlanması alanında çalıştığını, ------spor kulübü başkanı olarak bilinen ve bu sıfatla açıklamalar yapan bir şahıs olduğunu, spor kulubunun devri hususunda bu şahısla anlaştıklarını davaya konu çekleri verdiklerini, ancak kulubun devredilmediğini ve kulübün ---- isimli bir şahsa devredildiğini öğrendiklerini, --- ile birlikte hareket ettiğini,

çeklerin 3. Kişilere ciro edildiğini öğrendiklerini belirtmiş çekler nedeni ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. ------- tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesi ile değişiklik 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesine göre, TTK'nın 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Bahsi geçen hüküm ---- tarihinde yürürlüğe girmiştir. Arabuluculuk sürecinin düzenlendiği 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin 2. fıkrasına göre davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, davacıya son tutanağın sunulması için bir haftalık kesin süre verilir ve verilen süre içerisinde tutanağın sunulmaması halinde davanın usulden reddine karar verilir.

Aynı fıkranın son cümlesine göre ise, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerekir.Davacı vekiline arabuluculuk son tutanağını sunması hususunda muhtıra keşide edilmiş davacı vekili henüz son tutanak imzalanmadığını, sürecin devam ettiğini arabuluculuk sürecinin 6 haftayı bulabildiğini belirtmiş bir kısım içtihatlar ekleyerek yargılamaya devam olunmasını talep etmiştir.

Arabuluculuk tamamlanabilir dava şartı mahiyetinde değildir. ------- kararında "....Arabuluculuk, tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmayıp ilk derece mahkemesince tefrik edilen maddi, manevi tazminat istemleri yönünden dava tarihinden sonra arabuluculuğa başvurulmuş olması nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi yerindedir..." belirtmiştir. ( Arabuluculuğun tamamlanabilir dava şartı mahiyetinde olmadığına dair diğer kararlar için ----- Karar sayılı ilamında "...Bu yasal düzenlemeler gereğince------ tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticarî davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili

arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olup, bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya son tutanağın sunulması için bir haftalık kesin süre verilmesi zorunludur.

Ticari nitelikteki istirdat davalarında da dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu olup ve arabulucuya başvurulmuş olması 6100 sayılı HMK m. 114/2 ve 6102 sayılı TTK m. 5/A hükümleri gereği dava şartı olduğuna karar verdiğinden, eldeki istirdat davasının dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğunda duraksama bulunmamaktadır.

Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Genel dava şartlarının düzenlendiği 6100 sayılı HMK m. 115 hükmünde; dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise, bunun tamamlanması için mahkemenin kesin süre vereceği; dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği ifade edilmiştir.

Ancak 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünde, kanun koyucu açık düzenleme yaparak arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte olmadığı konusunda iradesini net olarak ortaya koymuştur. Bu nedenlerle, 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükmünün özel ve emredici nitelikte olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK’nın sonradan tamamlanabilen dava şartlarına ilişkin m. 115 hükmünün uygulanma olanağı bulunmamaktadır..." belirtmiştir.

Davacının ------- tarihli dilekçesinde belirttiği içtihatlar eski döneme ilişkindir. Nitekim eski dönemde menfi tespit davasıının zorunlu arabulucuya tabi olup olmadığına dair daireler arasında farklı kararlar bulunmakta idi. Kanun koyucu bu boşluğu görerek kanunda değişiklik yapmış menfi tespit davalarının zorunlu arabulucuya tabi olduğunu kesin bir dille belirtmiştir. Kanun öncesi açılan davalar bakımından davaların arabulucuya tabi olmadığı benimsenmeketdir.

Nitekim davacının ibraz ettiği kararlar incelendiğinde tamamımın dava açılış tarihinin ----öncesi olduğu görülmektedir. Netice itibarı ile davanın zorunlu arabulucuya tabi olduğu ve son tutanak düzenlenmeden yani arabuluculuk süreci tamamlanmadan dava açıldığı sabit olmakla davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gerekli 732,00 TL peşin harcın peşin alınan 97.341,75 TL harçtan mahsubu ile bakiye 96.609,75 TL harcın davacıya iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA , 4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2026