İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/300 K.2020/17

T.C. ... Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ .

ESAS NO

2019/300 Esas

KARAR NO : 2020/17

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 02/10/2019

KARAR TARİHİ : 14/01/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı hakkında müvekkilleri olan ----borcundan dolayı ... Anadolu ---. İcra Müdürlüğü'nün --- Esas sayılı icra dosyası üzerinden takibe başlandığını, davalının --- tarihinde icra dosyasında takibe ve asıl alacağa haksız itirazda bulunduğunu, borcun varlığının aşikar olduğunu, davalarının kabulüne karar verilerek davalının ödeme emrine, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız itirazın iptaline, ... ----. İcra Müdürlüğü'nün -- Esas sayılı icra dosyasındaki takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Davalının herhangi bir cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin dava ve işlere Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı tespit edildikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

...Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

...Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

...Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

["... Davacı ..., bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun --------Esas ve -------- Karar sayılı kararında bu husus “sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur” şeklinde vurgulanmaktadır..."][Yargıtay ----. Hukuk Dairesi--------.]

Dava dışı ------ taşınmazı davacı ... şirketince ---- teminat altına alınıp sigorta edilmiştir. Dava dışı kişinin taşınmazında meydana gelen yangın neticesinde dava dışı ---- davacı ... şirketince ödeme yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Dava dışı sigortalı ----şayet dava açıp zararının tazminini talep edecek olsa işbu davayı eldeki dosyanın davalısı şirkete (--- yöneltecekti. Buradan hareketle, halefiyet ilkesi gereği sigortalının davayı açacağı Mahkemede sigortacının da rücu davasını açabileceğinin kabulü gerekir. Yukarıda açıklandığı üzere, davalı şirkete karşı açılacak (sigortalının açacağı dava) mevzubahis sorumluluk davasında da Asliye Ticaret Mahkemeleri değil, Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktı.

Yukarıdaki açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; dava dışı ----ve davalı----- açısından anılan dava (sigortalının açabileceği dava), mutlak veya nispi ticari dava değildir. Bu sebeple ------ yönünden de huzurdaki rücuen tazminat davası, ticari bir dava olmayacaktır. İşbu rücu davasını sigorta şirketi Asliye Hukuk Mahkemesinde açmalıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 114/1-c uyarınca görev bir dava şartıdır. Yine aynı kanunun 115. maddesine göre, dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında Mahkemece re’sen araştırılması, bulunamadığı takdirde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.