İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/326 K.2021/69

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/957 Esas

KARAR NO : 2021/98

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 10/12/2019

KARAR TARİHİ : 04/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin teknolojik araçlara teknik servis hizmeti verdiğini, müvekkil şirketin------------ adresinde bulunan ------ dahil olan depoda ----------- sıralarında kimliği meçhul failler tarafından hırsızlık eylemi meydana geldiğini, hırsızlık eyleminin gerçekleştiği deponun güvenliğini sağlayan güvenlik görevlilerince fark edildiğini, faillerin televizyon yedek parçaları ve ---- içerisinde yer alan toplam --------- kullanılmamış bulunan sevk irsaliyesinin çalarak kaçtığını, hırsızlık eyleminin gerçekleşmesinde müvekkil şirket'e atfedildiğini, herhangi bir kusur bulunmadığını,

müvekkil şirketin basiretli bir tacir olduğunu, şirket merkezine ve ona dahil olan deponun korunması amacı ile dış demir kapılarının zincirlenmesi ve kilitlenmesi deponun ----- denetlenmesi ve ----- görev almak üzere güvenlik görevlileri çalıştırılması gibi birçok önlem aldığını, müvekkil şirkete ait sevk irsaliyelerinin zayi olduğunu zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.

Davacının uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır. Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 82/7 maddesinde açılan zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82. maddesinin 7. fıkrası gereğince; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.

TTK.nun 82.maddesi uyarınca zayi belgesi düzenlenebilmesi için davacının defter tutmakla veya saklamak ile yükümlü olması, zayi olan belgelerin kullanılmış defter ve belgeler olması, defter ve belgelerin yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu zayi olması, usulüne uygun tutulmuş olması, başvurunun ----- günlük hak düşürücü süre içerisinde yapılmış olması gerekir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda faturanın kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, kaybetme olayının maddede sayılan olaylardan olmadığı, kayıp olgusunun zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir.

Öte yandan davacı taraf --------adet fatura ve irsaliyelerin kaybolduğundan bahisle zayii belgesi talep etmiş ve fatura ve irsaliyelerin kullanılmamış ve boş olduğu da açıkça belirtilmiştir. Kullanılmamış boş fatura ve irsaliye TTK'nın 82. maddesi anlamında kaybı halinde zayi belgesi istenebilecek belgelerden değildir.

Ancak kullanılmış fatura belge vasfını haiz olduğundan zayii belgesi talep edilebileceğinden davanın reddi yönünde karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.