İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/137 K.2022/755

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/137 Esas

KARAR NO: 2022/755

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ: 16/01/2020

KARAR TARİHİ: 24/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkil ------ tarafından dava dışı ------- ödenen hasar tazminatının sorumlulardan rücuen tahsik edilmesi amacı ile davalı taşıyıcılar aleyhine icra takibi başlatılmış olup, davalı-borçlunun takibe itiraz ettiğinin haricen öğrenilmesini müteakip, itirazın iptali davası ikame edilmeden önce tarafımızca ---- tarihinde zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmıştır.

Ancak----- tarihli oturumda uyuşmazlık konusunda taraflarda anlaşma sağlanamadığından anlaşmama tutanağı tanzim edilmiştir. Davacı müvekkil şirketin alacağının tahsilinin sağlanması amacı ile işbu dava ikame edilmiştir. Dava dışı ------- müvekkil şirket nezdinde ----- numaralı----- sigortalıdır. ----- gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ------- emtiası, --------- senetleri kapsamında davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında parsiyel taşıma şeklinde taşınmıştır.

Dava dışı sigortalı tarafından davalı-taşıyıcılar ile yapılan görüşmelerde taşıma işlemine konu farklı ürünlerin mevcut olduğu, yüklerden birinin sıfır derecenin altında, diğerinin ise sıfır derecenin üstünde taşınması gerektiği belirtilerek -------------- taşıma yapılması talep edilmiştir.

Dava konusu emtialar eksiksiz ve hasarsız olarak davalı taşıyıcılara teslim edilmiş olup, emtiaların alıcıya varışını müteakip yapılan kontrollerinde emtiaların donarak zayi olduğu, davalı-taşıyıcıların talimatlara aykırı olarak-----araç yerine ----- araç ile taşıma işlemi yaptığı, emtiaların nakliyeci tarafından soğuk zinciri ile taşıması yapılan başka yükler ile birleştirilerek yanlış araçta taşındığı, netice emtiaların davalı taşıyıcıların ağır kusuru sonucu zayi olduğu" tespit edilmiştir.

Emtialarda meydana gelen zaiyata istinaden sürücü imzasına havi hasar tanzim tutanağı tanzim edilmiş olup, akabinde dava dışı sigortalı tarafından taşıyıcı --------yevmiye no'lu hasar ihtarnamesi keşide edilmiştir.

Emtialarda meydana gelen hasara/zaiyata istinaden --------- ekspertiz raporu tanzim edilmiş olup, davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında yapılan parsiyel taşıma işlemleri esnasında davalı taşıyıcıların ağır kusuru nedeniyle donarak zayi olan emtialarda------zarar tespit edilmişti.

Neticede söz konusu hasara/zayiata ilişkin olarak gerekli tüm incelemeler yapılmış olup, müvekkil şirket tarafından teminat kapsamında bulunan hasar bedeli oalrak dava dışı sigortalı firmaya------ hasar tazminatı ödemesi yapılmıştır------Davalı taşıyıcılar emtiaları sağlam, eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette temiz taşıma senedi ile teslim almıştır. Ancak ağır kusurları nedeniyle emtiaların donarak zayi olmasına sebep olmuşlardır.

Buna göre CMR'nin 17. ve devamındaki hükümler dikkate alındığında; eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan taşıyıcı davalı-borçluların ağır kusurları nedeniyle donarak zayi olan emtialara ilişkin zarardan sorumlu olacağı açıkça ortadadır.

Kaldı ki dava dışı sigortalıya ait emtialarda meydana gelen zarar ile ilgili davalılar tarafında bugüne değin makul ve kabul edilebilir hiçbir açıklama yapılmamıştır.-------- göre bu hususu davalı taşıyıcının kötü niyete eşdeğer kusurunun var olduğunu, ağır kusurlu olarak kabul edilmesi gerektiğini ve emtialarda meydana gelen zararın tamamından sorumlu olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Bu nedenle davalı taşıyıcı sınırlı sorumluluk hesaplamasın ilişkin hükümden yararlanamayacak, gerçek zararı ödemekle mükellef olacaktır. Gerçekleşen zarardan dolayı dava dışı sigortalıya hasar bedeli ödemesi yapılmıştır ve sigortalı tarafından verilen ibraname (temlikname) ile sorumlulara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak müvekkil davacı şirkete devredilmiştir.

Yapılan hasar ödemesi ve karşılığında sigortalıdan alınan ibraname (temlikname) ile müvekkil şirketin hem halefiyet ------ kapsamında hem de alacağın temliki -------- kapsamında işbu davada dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuen tahsiline ilişkin sigortalının haklarına halef olduğu ispat edilmiştir...

Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, takip çıkışı ----- olan icra dosyasına ilişkin dava konusu edilen ------ kısım dışında kalan miktara ilişkin olarak itirazı kabul ettiğimiz ve feragat ettiğimiz anlamın gelmemk kaydı ile fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmk kaydı ile davalı-borçluların ------ sayılı takip dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazları ile ilgili olarak icra takibinin-----kısmına ilişkin davalarıların borç ve ferilerine itirazının iptali ile takibin devamına,

borçluların takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen (CMR madde 27 gereği) (yıllık) % 5 oranında işleyecek faizi ile birlikte ödemesine ve davalı-borçluların % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini müvekkil şirket adına karar verilmesini müvekkil şirket adına saygılarımızla talep ederiz.” ifadeleri yer almaktadır.

Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu iddia edilen hasarın ----- taşıma olduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği hiçbir delili müvekkil şirkete tebliğ etmediği, CMR Konvansiyonu hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği, CMR — Madde 30.düzenlendiği şekilde yedi günlük süre içerisinde yazılı ihbar şartı yerine getirilmediğinden müvekkilin hasardan sorumlu tutulmasının hukuka ve usule aykırı olacağı, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla iddia edilen ürünlerin düzenlenen satış faturası dikkate alınarak yapılan ve CMR MADDE 23. Göre aykırı şekilde belirtilen tazminat miktarını kabul etmedikleri,

hasarlı emtianın hasar gören kısmı --------- hesap birimi karşılığını aşmamak üzere hesap yapılması gerektiği, Ekspertiz raporlarında belirtilen %10 İlave bedelin sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan müvekkili bağlayıcılığının bulunmadığından ve Müvekkilden talep edilemeyeceği ------ şirketi olan davacının sigortalısına gerçek zararı ödemekle yükümlü olup, işbu rücuen tazminat davasında zarar miktarından fazlasını haksız şekilde rücu etmesinin mümkün olmadığı Uygulanacak olan CMR Konvansiyonu MADDE 27.göre talep edilebilecek faizin yıllık %5 oranla belirlendiği, müvekkil şirketin takibe itirazının haklı olduğu,

davacı şirketin %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine Davacının aktif husumet yokluğundan, hasar ödemesinin hatır ödemesi olmasından ve hasardan müvekkil şirketin sorumlu olmamasından dolayı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi heyeti ------ tarihli bilirkişi ayrıntılı raporunda; "1. Sigorta Uzmanlığı açısından, Davacı -------- ödemiş olduğu hasarın düzenlemiş olduğu poliçe genel şartlarına ve özel şartlara uygun olduğu, bu nedenle ödemiş olduğu hasar miktarınca Sigortalısının halefi olduğu, davalı taşıyıcıya taşıyıcının sorumluluğu oranında rücu hakkının olduğu, bu oranın Taşimacılık Uzmanı bilirkişi heyet üyesi tarafından aşağıdaki şekilde tespit edildiği,

2. Gönderici ---- alıcı Davacının sigortalısı Dava dışı----firmasına ait ------ değerindeki ---- emtiasının nakliyesinde----- gerekli tedbirleri almadığı, saklama, dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği nedeniyle %25 ORANINDA KUSURLU OLDUĞU kanaatinin hasıl olduğu,

3. Taşımacı firmanın ---- plaka sayılı araçları ile taşıması yapılan ----------- emtia için düzenlenen ----- faturası tutarından Müterafik Kusur Oranları %25 kadarı 17.943,25 TL tutarından Müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları

4. İcra takibine karşı yapılan itirazın, icra takibinin 17.943,25 TL için devamının gerektiği, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yıllık %5oranındaki faiz talebi takdirinin Sayın Mahkemede olduğu sonuç ve kanaatini " bildirir rapor ibraz etmişlerdir.

Dosyanın itirazlar doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek, rapor düzenletildiği görüldü; teknik bilirkişi heyeti 19/10/2021 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında; "1- Dava dosyasında uluslararası taşımacılık açısından yapılan değerlendirme sonucunda taraflar arasında taşımaya konu edilen hammaddenin kaç derece sıcaklıkta taşınacağına dair kesin bir kabul bulunmadığı,

2-Taşınacak yükün hangi koşullarda ve hangi araç tipiyle taşınacağının CMR Konvansiyonu Madde 7 ve Madde 11/2 gereği gönderici tarafından lojistik firmasına net biçimde bildirilmesinin zorunlu olduğu,

3-Davacı----- numaralı ve ---- vade başlangıçlı sigorta poliçesi ile dava dışı------ teminat altına -------- şirketi olduğu,

4-Dava konusu hasar nedeniyle davacı ---- tarihinde ---- tutarında tazminat ödemesinde bulunduğu,

5-Meydana gelen hasarın davacı ------- tarafından düzenlenen İlgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu,

6-Davaya konu olayda söz konusu bildirimin sigortalı -- tarafından kesin bir şekilde yapılıp yapılmadığı dosyada yer alan bilgi ve belgelerden belirlenemediğinden oluşan hasardan davalı------firmasının sorumlu olmadığı,

7-Davacı ---- ödemiş olduğu --- tutarında tazminatı davalılar----- talep etme hakkı bulunmadığı," hususlarında rapor tanzim edilmiştir.

İtirazlar doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği bilirkişi heyeti 14/03/2022 tarihli ek raporunda özetle: " 3.1. TAŞIMACILIK MEVZUATI YÖNÜNDEN SONUÇ ve KANAAT

1. Dava dosyasında uluslararası taşımacılık açısından yapılan inceleme sonucunda taşımayakonu edilen hammaddenin kaç derece sıcaklıkta taşınacağına dair kesin bir kanıya varılamadığı-------

2. Taşınacak yükün hangi koşullarda ve hangi araç tipiyle taşınacağının CMR Konvansiyonu Madde 7 ve Madde 11/2 gereği gönderici tarafından İojistik firmasına net biçimde bildirilmesinin zorunlu olduğu,

3. Dava konusu olayda söz konusu bildirimin sigortalı ---- tarafından yalnız e-posta ile ve sıfır derece olarak yapıldığı buna karşın kendilerine davalı-------tarafından sunulan -------- araç seçeneği kendi ifadelerinde belirtilen sıfır dereceye uygun olmadığı halde bu aracın kullanımına “uygundur” onayı verdikleri,

4. Basiretli Tacir İlkesi değerlemesi Sayın Mahkeme'nin takdirine sunulmakla beraber oluşan hasardan dava dışı ----- talimatıyla ham madde taşınmasında ------- araç kullanan ------ firmasının sorumlu olmadığı kanaatine varılmıştır.

5. Davalı -------- firmasının dava dışı değerlendirilip müteselsilen sorumlu olmadığı kararının verilmesi istemi bilirkişilik görev alanı dışında bir husus olup takdir Sayın Mahkeme'ye aittir.

6. Tarafların davanın reddi, kabulü, tazminat talebi ile her türlü masraf ve giderlerin karşı tarafa yükletilmesi istemi, bilirkişilk görev alanı dışında bir husus olup takdir Sayın Mahkeme'ye aittir.

3.2. SİGORTACILIK YÖNÜNDEN SONUÇ ve KANAAT

Dava dosyasında -------- yapılan değerlendirme sonucunda taraflar arasında taşımaya konu edilen hammaddenin kaç derece sıcaklıkta taşınacağına dair kesin bir kabul bulunmadığı,

1. Davacı -----numaralı ve ---- vade başlangıçlı sigorta poliçesi ile dava dışı ------ teminat altına alan sigorta şirketi olduğu,

2. Dava konusu hasar nedeniyle davacı ----, dava dışı-------tutarında tazminat ödemesinde bulunduğu,

3. Meydana gelen hasarın davacı---------tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu,

4. İşbu raporun ----- kısmında yer alan---- hasardan dava dışı-----talimatıyla hammadde taşınmasında --------kullanan ------ sorumlu olmadığı kanaatine varılmıştır.” teknik değerlendirmesine istinaden dava konusu olayda meydana gelen zarar dolayısıyla davacı ---- dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu ---- tutarında tazminatı, davalılar------ talep etme hakkı bulunmadığı," hususlarında rapor tanzim edilmiştir.

İtirazlar doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği bilirkişi heyeti -------- ek raporunda özetle:

"A-TAŞIMACILIK MEVZUATI YÖNÜNDEN SONUÇ ve KANAAT

1. Davalı ----- hasardan sorumlu olduğuna, Ssorumluluk - sınırının uygulanmaması gerektiğine ve takdirin Yüce Mahkeme'de olduğu kanaatine varıldığı,

B- SİGORTACILIK YÖNÜNDEN SONUÇ ve KANAAT

1. Davacı ---- numaralı ve --- vade başlangıçlı sigorta poliçesi ile dava dışı----- teminat altına alan sigorta şirketi olduğu,

2. Dava konusu hasar nedeniyle davacı ----, dava dışı -------tutarında tazminat ödemesinde bulunduğu,

3. Meydana gelen hasarın davacı ------ tarafından düzenlenen ilgili sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu,

4. İşbu ek raporun “Taşıma Mevzuatı Yönünden Değerlendirme ve İtirazlara Cevaplar” kısmında yer alan ------ maddesinin hasarlı hale gelmesinden teslim yerine uygun olmayan araç ile götürülmesi nedeniyle davalı ------ sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır.” teknik değerlendirmesine istinaden dava konusu olayda meydana gelen zarar dolayısıyla davacı ------ dava dışı sigortalısına ödemiş olduğu tazminatı davalılar-------- talep etme hakkı bulunduğu," hususlarında rapor tanzim edilmiştir.

DELİLLER

------- sayılı icra dosyası *Bilirkişi raporları *Tüm dosya kapsamı

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, --------- sayılı icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacının davadışı sigortalısının emtialarının davalı şirket tarafından taşındığı, taşıma sırasında emtianın hasarlandığı ve sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelinin davalıdan halefiyete ve temliknameye dayalı rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı, emtianın hasarlanmasında davalı taşıyıcının kusur ve sorumluluğunun olup olmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır. İcra takibine vaki ---- dava tarihi itibariyle ----- miktarındaki itirazın iptali talebi bulunmaktadır.

------- esas sayılı dosyamız arasına celp edilmiş, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık dava açma süresi içinde açtığı anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı bir sütün olarak değerlendirildiğinde. Davacının ------ sigortalısı ve davalı arasında ---- gönderilmek üzere yüklemesi yapılan ---- kimyasal hammadde emtiası---------CMR (taşıma) senetleri kapsamında taşıma ilişkisinin kurulduğu anlaşılmaktadır. Davacı sigortalısı farklı bir tarihte------ taşınmasına ilişkin ilişki kurulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı sigortalısı ve davalı arasında yer alan maillerde ----- taşıması yapılacak ----emtianın niteliği göz önünde bulundurulduğunda özellikli----- taşınması gerektiği hususunda anlaşma sağlandığı görülmüştür.---- taşıması yapılacak ------ maddenin taşıması sırasında özel bir araç belirlenmemiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden son tarihli alınan bilirkişi kök ve ek raporlarından anlaşıldığı üzere ------- taşıması yapılan ---- maddesi ile ----- araçta taşınan ---- davalının aldığı -------- birleştirilerek her iki ürünün de ------ araçla taşındığı anlaşılmaktadır.

Taşıması yapılan------------ maddesinin taşınması hususunda özel bir araç taraflarca öngörülmediği, taşıması yapılan-----maddesinin özel olarak taşındığı ----- birleştirilerek yüklenmesi davalının sorumluluğunda olduğu, ------ maddesinin------- araçla taşınacağına dair davacı sigortalısının bir talimatının dava dosyasında yer almadığı, ayrıca davalı taşıyıcının basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği, parsiyel taşıması yapılan maddelerin birleştirilerek taşımasının yapılması öncesinde davacı sigortalısı ile iletişime geçerek onayının alınması gerektiği anlaşılmakla Mahkememizce alınan ilk rapora itibar edilmemiştir.

Taşınan ------------- maddesinin donarak zayi olmasında davalı taşıyıcının kusurlu olduğu bu nedenle davalının savunmalarına mahkememizce itibar edilmediği, davacının rücu talebinin yerinde ve kadrimaruf olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.