İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/836 K.2024/132

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/836

KARAR NO : 2024/132

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/11/2020

KARAR TARİHİ : 20/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili olan davacının, davalı şirket ile 2020-2021 öğretim yılı için servis taşımacılığı için imza yetkilisi olduğu şirket olan ------.

İle sözleşme imzaladığını, akabinde eş zamanlı düzenlenen protokol ile işbu sözleşme karşılığında sözleşme kapsamında, davalı yana 400.000 TL bedelli (Teminat senedi) ve 50.000 TL ve 50.000 TL( katkı payı) adı altında toplamda 500.000 TL bedelli senetleri keşide ederek teslim ettiğini, davalı yanın herhangi bir gerekçe bildirmeden davacının, yetkilisi olduğu şirket ile sözleşmesini sözlü olarak feshettiğini bildirdiğini, bunun akabinde davacı tarafından keşide edilen 50.000 TL bedelli 21.08.2020 tarihli 2 senedi ----- İcra ----- Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus takip ile işleme koyduğunu, hukuki bir dayanağı olmadığı halde,

bazı özel eğitim kurumları tarafından katkı payı adı altında velilerden bir takım ödemeler alındığının bilindiğini, ancak olayda, her ne kadar ilgili protokol ile davacının yetkilisi olduğu şirketten, katkı payı alınacağı hakkında bir düzenleme var ise de davacıdan şahsen alınan bu senetlerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı ile davalı eğitim kurumu arasında hiç bir şekilde belirtilen sözleşme dışında bir ilişki bulunmadığını, tacir olan davalı şirketin, davacıdan talep ettiği bu bedelin tamamen hukuka aykırı olduğunu, zira aralarında bir ticari ilişki olsa idi, bunun davalı şirketin ticari defterlerine işlenmiş olması gerekeceğini,

söz konusu takibe konu senetlerin protokole bağlı olup soyut niteliği yitirdiğini, bu sebeple hüküm ifade etmesi yargılamaya tabi olduğundan takibin durdurulması gerektiğini, davacının davalı yanın sözleşmeyi feshetmiş olması neticesinde büyük zarara uğradığını, 04.09.2020 tarihli------ Noterliğinden ------Yevmiye numaralı ihtarname ile uğramış olduğu zararın bir kısmını belirttiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek öncelikle kötüniyetle açılan takibin durudulması akabinde iptaline,

-----İcra Müdürlüğü ------Esas Sayılı İcra Dosyasına Konu 14.08.2020 Keşide Tarihli 21.08.2020 Vade Tarihli 50.000 TL Bedelli 2 (iki) adet senedin hukuki dayanaktan yoksun olduğunun tespitine ve Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılamayacağından takibin iptaline, davacının borçlu olmağının tespitine, Kötüniyetle hareket eden davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Menfi tespit istemine ilişkindir.----. İcra Dairesinin----- Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.Davacı vekili dava dilekçesi ile;-----.

İcra Dairesinin -------Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş, Mahkememizin 27/01/2020 tarihli gerekçeli ara kararı ile talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili Mahkememizin 26/10/2021 tarihli 2. celsesinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi taleplerini yinelemiş ve Mahkememizin 17/02/2022 tarihli gerekçeli ara kararı ile tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.Mahkememizin aynı tarihli celsesinde davacı vekiline hangi hususlara ilişkin tanık deliline dayandığını bildirmek üzere süre verilmiş,

sunulan yazılı beyan dilekçesi sonrasında Mahkememizin 21/02/2022 tarihli ara kararı ile tanıkların dinlenmesine karar verilmiştir.

Mahkememizin 01/03/2022 tarihli celsesinde davacı tanığı-----alınan beyanında;'' Ben ----Bey ile aynı iş sektöründe çalışmaktayım. Ben de servis taşımacılığı yapıyorum davacı davalıdan iş aldığında bizimle paylaşmıştı ve güzel iş olduğu için sevinmiştik. Ben -----Bey ile ağustos ayı gibi konuşmuştum. Daha sonra bu görüşmemizden 10-15 gün sonra tekrar konuştuk ve bana davalının sözleşmeyi sözlü olarak feshettiğini söylemişti.

İş alınırken 3 adet senedin teminat olarak verildiğini----- duydum. Daha sonraları bu senetler sebebi ile icra takibi yapılmış bir kaç sefer hacze gelinmişti. İlk hacizde eşya muhafaza altına alınmıştı.----- Bey yeniden eşya alıp koydu. İkinci hacizde ben de orada idim. Hatta tarafıma ait bilgisayar da haczedilmişti. Bilgim görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur.'' şeklinde yemini ve imzası tahtında beyanda bulunmuştur.

Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan sorulduğunda: '' Davacının bildiğim kadarı ile -----Turizm ile bir ilişkisi olduğunu zannetmiyorum. Böyle bir ilişkiye şahitlik etmedim.'' şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan sorulduğunda:'' haciz anında laptopumun bana ait olduğunu haciz memuruna söyledim ancak beyanımın tutanağa geçip geçmediğini bilmiyorum. Ortam gergin bir ortam olduğu için kimseye de soramadım.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 01/03/2022 tarihli celsesinde alınan davacı tanığı ------ beyanında;''2020-2021 yılı öğretim yılı için ------ firması anlaşma yapmıştı. Ben de taşıma işini yapacaktım. -----ile bu nedenle sözleşme imzaladım. Daha sonra------ tarafından aranıldım. Bana ----- firmasının sözleşmeyi sözlü olarak feshettiği durumun netleşmediği, bu nedenle beklemede kalmamızı bildirdiler. Benim gibi ----- ile sözleşme yapan başka kişiler de vardı. Onlarda beklemede kaldılar.

Biz bu süreç sebebi ile mağdur olduk. Ancak bir süre sonra -----bizi başka işlere vererek kısmen de olsa mağduriyetimizi giderdi. Bu süreçte işyerine gittiğimde bir gün------ firmasının avukatı olduğunu öğrendiğim avukat ve icra memurları haciz için geldiklerini gördüm. O vesile ile bir kısım senedin teminat için verildiği ve icranın da bu senetlere ilişkin olduğunu ------ duydum.

Biz sözleşme yapacağımız firma ile sözleşme yapmadan önce bir ortağının olup olmadığı hususlarının sorarız. Ben------arasında bir ilişki olduğuna şahitlik etmedim. Tanıklık ücreti talebim yoktur.'' şeklinde yemini ve imzası tahtında beyanda bulunmuştur. Tanık beyanlarına karşı davacı vekilinden sorulduğunda:'' aleyhe hususları kabul etmiyoruz yazılı olarak beyanda bulunacağız. Ayrıca bilirkişi incelemesi talebimiz vardır.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanık beyanlarına karşı davalı vekilinden sorulduğunda:'' aleyhe hususları kabul etmiyoruz yazılı olarak beyanda bulunacağız. Eksiklikler ikmal edilsin. Ayrıca biz de delil listemizde tanık deliline dayandık. Hangi hususlarda dinletmek istediğimize ilişkin yazılı beyanda bulunacağız. Süre verilmesini talep ederiz.'' şeklinde beyanda bulunmuştur.Davalı vekilinin tanık dinletme talebinin Mahkememizin 26/05/2022 tarihli gerekçeli ara kararı ile reddine karar verilmiştir.

Esnaf Odası Başkanlığı ve Vergi Dairesi Başkanlığı yazıları dosya içerisindedir.Mahkememizin 13/12/2022 tarihli duruşma ara kararı ile 6100 sayılı HMK 222. Madde kapsamında taraflara 2020 ve 2021 yıllarına ait ticari defterlerini sunmaları için iki haftalık süre verilmiş, ticari defterler sunulduğunda ticari defterler üzerinde HMK 278/3 maddesi dikkate alınarak yerinde inceleme yetkisi Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye verilmiş, SMMM bilirkişi ile 1 taşıma (personel ) alanında uzman bilirkişinin tarafların iddia ve savunmaları kapsamında varsa alacak ve borç kalemlerinin tespiti ve hesaplanması hususlarında rapor tanzim etmesine dair karar verilmiştir.

SMMM bilirkişi ----- ile Lojistik Taşıma ve Sigorta Uzmanı bilirkişi ---- tarafından tanzim edilen 01/08/2023 tarihli raporda özetle;''...Davacının, davalı yana “bedeli Nakten alındığı” kaydı ile düzenlenen her biri 50.000 TL olan iki (2) adet bonodan dolayı borçlu olduğunun değerlendirildiği, Taraflar arasında sözleşme ilişkisi sona erse de bu bonoların sebebinin nakit borç taahhüdü olduğu gözetilerek, davacının ödeme yükümlülüğünün devam edeceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı,

takdirin Mahkemeye ait olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekilince rpaora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.İddia, savunma, sunulu deliller ve bilirkişi raporu ile.

Davacı tarafından uyuşmazlığa konu 2 adet 50.000,00-TL bedelli senedin davalı ile dava dışı şirket arasında yapılan servis taşıma sözleşmesi ve protokol kapsamında keşide edilerek davalıya teslim edildiği, senetlerin "katkı payı" alacağına istinaden teminat olarak verildiğini, protokolde katkı payı alınacağına dair yer alan düzenlemenin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takibe konu senetlerin protokole bağlı olduklarını ve soyut niteliği yitirdiklerini,

taraflar arasında başkaca bir ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek icra dosyasına konu iki adet senedin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe konu edilemeyeceği gerekçesiyle takibin iptali istemiyle huzurdaki dava açılmıştır.Uyuşmazlığa konu senetlerin incelenmesinden.

Keşidecinin davacı -----lehtarın davalı -----olduğu, senetlerin 14/08/2020 tanzim tarihli 21/08/2020 vade tarihli 50.000,00- TL bedelli oldukları, senetler üzerinde "nakden" kaydı bulunduğu görülmüştür.Uyuşmazlık konusu olmayan dosyada örneği sunulu 400.000,00-TL bedelli senet keşidecinin davacı---- lehtarın davalı------olduğu, senedin 14/08/2020 tanzim tarihli 30/06/2021 vade tarihli olduğu, senet arkasında "İşbu Senedin 2020-2021 Eğitim öğretim yılı öğrenci servis taşımacılığı için kuruma teminat senedi olarak verilmiştir." kaydı bulunduğu görülmüştür.Dosyada mübrez tarihsiz Öğrenci Taşıma Sözleşmesinde.

İşverenin davalı şirket ve yüklenicinin dava dışı ----- olduğu, sözleşmenin 2020-2021 yılı Eğitim Öğretim yılında hizmet verilmesine ilişkin olduğu, sözleşme süresinin 15/06/2020 ile 15/06/2021 olarak belirtildiği, sözleşme düzenlendiği tarihte 1 yıl süreli senet verileceğinin düzenlendiği görülmüştür.Dosyada mübrez tarih içermeyen protokolün davalı ile dava dışı ------ şirketi arasında yapıldığı, prtokol ile 2019-2021 Eğitim Öğr.

Yılı öğrenci servis taşıma sözleşmesine ek olarak yapıldığı, protokolde 400.000,00-TL teminat senedi ve 100.000,00-TL katkı payı çek olarak ödeneceğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

----- Noterliğinin 04/11/2020 tarihli ihtarnamesinin dava dışı---- ---. tarafından davalı şirket aleyhine 21/08/2020 tediye tarihli 50.000 TL bedelli, 21/08/2020 tediye tarihli 50.000 TL bedelli, 30/06/2021 tediye tarihli 400.000 TL bedelli teminat senetlerinin iadesi istemli ihtarname keşide edildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamından;Davacı tarafından menfi tespit talebine konu iki senedin davacının yetkilisi olduğu dava dışı şirket ile davalı arasında yapılan sözleşme ve protokole dayalı olarak davacı tarafından katkı payı alacağına karşılık teminat olmak üzere davalı tarafa verildiği,

davalı tarafından sözlemesinin fesih edildiği ve katkı payı alacağının hukuki dayanaktan yoksun olduğu iddiası ile huzurdaki dava açıldığı, davalı tarafından önceki taşımadan kaynaklanan borçlar sebebi ile senetlerin alındığının ve yeni eğitim dönemi yönünden sözleşme yapılmadığının savunulduğu, huzurdaki uyuşmazlığa konu iki senedin davacı tarafından davalı lehine "nakden" kaydıyla keşide edildiği, iddia ve savunma kapsamından ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, re'sen alınan bilirkişi heyet raporu ile dava dışı ---- şirketi ile davalı tarafa ait 2020-2021 yılı ticari defterlerinin usule uygun olduğu,

davalı ile davacı -----ve dava dışı ------ şirketi ile aralarında ticari ilişkisinin varlığını gösterecek herhangi bir kayıt bulunmadığı, uyuşmazlığa konu iki adet senedin ticari defterlerde kayıtlı bulunmadığının tespit edildiği, her ne kadar sunulu sözleşme ve protokolde teminat olarak 400.000-TL senet ve 100.000-TL "katkı payı çek" olarak verileceği yazılı ise de davacının sunulu sözleşme ve protokolde taraf sıfatı bulunmadığı gibi sunulu protokolde "100.000-TL katkı payı çek" hususunda düzenleme bulunduğu,

davacı tarafından sunulu mesajlar yazılı delil başlangıcı olarak dikkate alınarak davacı tanıkları dinlenilmiş ise de dinlenilen tanığın senetlerin teminat olarak verildiğine ilişkin doğrudan bilgi ve görgüsünün bulunmadığı anlaşılmakla beyanın dikkate alınamayacağı, örneği sunulu 400.000,00-TL bedelli senet arkasındaki şerhin huzurdaki davada uyuşmazlığa konu senetler yönünden dikkate alınmayacağı,

yapılan yargılamada uyuşmazlık konusu senetlerin iddiaya dayanak sözleşme ve protokol kapsamında davalıya verildiğinin ispat edilemediği ve bu kapsamda dava dışı şirket ile yapılan sözleşmenin feshi sebebiyle senetlerin bedelsiz kaldığı iddiası ile "katkı payına" yönelik istemin hukuka uygunluğu yönünden yapılacak incelemenin dosyaya katkı sağlamayacağı anlaşılmakla davacı tarafından bildirilen------Asliye Ticaret Mahkemesi------Esas sayılı dosya neticesi bekletici mesele yapılmasına gerek bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.