İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/794 K.2023/43

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/794 Esas

KARAR NO : 2023/43

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/12/2021

KARAR TARİHİ : 17/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı ile davalının ----- çeşitli yerlerindeki Tıp Merkezi, Belediye Hizmet Binası, ----- Binası, Kültür Merkezi ve Kütüphanelerin mimarlık ve iç mimarlık hizmetlerini yaptığını ve davalıya fatura ettiğini, davacının bu işler için davalıya 25.06.2018 tarih Sıra No:----- Sıra Nolu 29.736,00 TL bedelli fatura, 25.06.2018 tarih Sıra No:------Sıra Nolu 65.254,00 TL bedelli fatura, 08.10.2018 tarih Sıra No:-----Sıra Nolu 22.715,00 TL bedelli fatura,

21.06.2019 tarih Sıra No:-------Sıra Nolu 23.600,00 TL bedelli faturaları kestiğini ve muavin defter alacağına göre 21.305,00 TL davalının davacıya borcu bulunduğunu, alacağın tahsili istemi ile -------Esas sayılı dosyasında icra takibine başlandığını, itiraz edilmesi nedeni ile takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği takip konusu alacağın %20 si tutarında icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.------- Esas sayılı takip dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir.Taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait BA-BS formları celp edilmiştir.Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.

------- Başkanlığı'na yazılan müzekkereye verilen cevabi yazı dosya içerisindedir.

6100 sayılı HMK Madde 222- 1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. ----sayılı Kanun md. 23) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

6102 sayılı TTK Madde 64-(1)(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2)Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.

Madde 83- (1)Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan hükümler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında; Tarafların tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 10/05/2022 tarihli celse ara kararı ile 6100 sayılı HMK 222.

Madde kapsamında taraflara 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerini sunmaları için iki haftalık süre verilmiş, ticari defterler sunulduğunda ticari defterler üzerinde HMK 278/3 maddesi dikkate alınarak yerinde inceleme yetkisi Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye verilmiş, 1 SMMM bilirkişi, 1 mimar bilirkişi, 1 nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişinin tarafların iddia ve savunmaları kapsamında varsa alacak ve borç kalemlerinin tespiti ve hesaplanması hususlarında rapor tanzim etmesine dair karar verilmiştir.Davalı tarafa HMK.222 madde kapsamında E-tebliğ yoluyla yapılan ihtara karşın,

ticari defter ve kayıtlar ibraz edilmemiştir. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) bilirkişi ------, mimar bilirkişi ------ ile nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi------- tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "...

1. Davacı takip alacaklısı şirketin, davalı takip borçlusu şirket aleyhine 23.06.2021 tarihinde ------sayılı dosyası ile dayanağı “---- alacağı olan 21.305TL.lik asıl alacağın ticari avans faizi ile birlikte tahsili için ilamsız takip yoluyla icra takibi başlattığı.

2. Teknik yönden inceleme yapıldığında: Davacının düzenlendiği 4 adet faturayı incelendiğinde 25.06.2018 tarih ve------- nolu, 29.736,00.-TL bedelli fatura------açıklamalı, 25.06.2018 tarih ve -----nolu, 65.254,00.-TL bedelli fatura----- Hizmet Binası Bedeli” açıklamalı, 08.10.2018 tarih ve ------ nolu, 22.715,00.-TL bedelli fatura------- Binası Tadilat Projeleri Hizm.

Bedeli 15.000.-TL, Eski------ Binası Sokak Silüetleri Hizmeti Bedeli 1.250.- TL, ----- Genel Müdürlük Binası 5.Kat İç Mimari (Belediye Hizmet Binası) Projeleri Hizmet Bedeli 3.000.-TL,” açıklamalı, 21.06.2019 tarih ve -----nolu, 23.600,00.-TL bedelli fatura ----- Merkezi ve Kütüphane İç Mimari Projeleri Hizmeti Bedeli” açıklamalı, faturaların görüldüğü; fatura açıklamalarından sunulan faturaların ------ farklı binalara ait mimari proje çizimi hizmetlerine ilişkin düzenlendiklerinin anlaşıldığı.

“Alt Yüklenici Sözleşmesi"nin “işsahibi” ---- ile “alt yüklenici” davacı---- . arasında kurulduğu; “işsahibi” ----- Etüd ve Projeler Daire Başkanlığı Üstyapı Projeler Müdürlüğü (İdare) ile ------ firması arasında imzalanmış olan “Ana Sözleşme” gereği yüklendiği ----- Genelinde Kültür, Spor, Hizmet ve Otopark Yapılarına Ait Projelerin Hazırlanması (----) Danışmanlık Hizmet Alım İşi” kapsamındaki ------ Mahallesi Belediye Hizmet Binası ...

Hizmet Binası Tadilat Projesi işlerinin yapılmasına ilişkin olarak bila tarihli “Alt Yüklenici Sözleşmesi”ni kurduğu; dosya kapsamında incelenen belgeler arasında faturalara konu mimari çizimlerin ve/veya görsellerin bulunmadığı,3.

Mali inceleme yapıldığında: Davacı şirketin 21.305.-TL asıl alacak talebi üzerinden harçlandırmak suretiyle itirazın iptali istemi ile davalı şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu itirazın iptali davasında davacı şirketin, takip/dava tarihinde itibarıyla davalı şirketten faturalara dayanan Açık ----bakiyesinden kaynaklanan (takip talebindeki gibi) 21.305TL. Asıl alacağı bulunduğu,4.

Borçlar mevzuatına yöndelik inceleme yapıldığında: Sözleşme hükümlerinde yer alan irade beyanları incelendiğinde davacı ile davalı arasında TBK m. 470 hükmü gereğince “eser sözleşmesi”nin kurulduğu; buna göre (her ne kadar taraflarca “alt yüklenici” tabiri kullanılsa da) davacının “yüklenici”, davalının ise “işsahibi” sıfatını haiz olduğu, eser sözleşmesinin rızai, şekle tabi olmayan, tam iki tarafa borç yükleyen (sinallagmatik) sözleşme olduğu.

TBK m. 470 hükmüne göre yüklenicinin, eser meydana getirme (imal etme) borcuna karşılık (ivaz) olarak “eser bedeli”ne hak kazanması için borcunu gereği gibi ifa etmesi gerektiği; yukarıda yapılan Mali ve teknik inceleme neticesinde her ne kadar davaya konu edilen dört faturanın eser meydana getirme (imal etme) fiiline ilişkin olduğu ve eser bedelinin talep edildiği anlaşılsa da (teknik inceleme neticesinde) dosya kapsamında faturalara konu mimari çizimlerin ve/veya görsellerin bulunmadığı belirtilmekle yüklenicinin edimini gereği gibi ifa edip etmediğini takdirin, Sayın Mahkeme'ye ait olduğu;

eğer Sayın Mahkemece yüklenici tarafından borçlanılan eser meydana getirme edimlerinin gereği gibi ifa edildiği kanaatine varılacak olur ise bu halde mali yönden yukarıda yapılan değerlendirme gereği yüklenicinin alacak hakkına sahip olacağı kanaatine varılabileceği; tüm takdirin, elbette münhasıran Sayın Mahkeme'ye ait olduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor davacı vekili ile davalı şirkete tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora karşı beyan dilekçesi dosyaya sunulmuştur.

İcra dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından davalı aleyhine 21.305,00-TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından takibe, ödeme emrine, borca ve ferilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğu, huzurdaki davanı 21.305,00-TL üzerinden süresi içerisinde harçlandırılarak açıldığı anlaşılmıştır.Tüm dosya kapsamından.

Davacı tarafından faturaya dayalı alacağın konu edildiği icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, davalı tarafından icra takibine vaki itirazında borca itiraz ettiği, Davalı tarafa ----- yoluyla yapılan e-tebliğe karşın davaya cevap verilmediğinden, HMK m.128/1 uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları inkar ettiği varsayılmıştır.Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi heyet raporu ile.

Davacı tarafından keşide edilen 4 adet faturanın takibe konu edildiği, -25.06.2018 tarih 29.736,00.-TL bedelli faturanın ------ Projesi Bedeli” açıklamalı, -25.06.2018 tarih ve 65.254,00.-TL bedelli fatura “------Belediye Hizmet Binası Bedeli” açıklamalı, -08.10.2018 tarih ve 22.715,00.-TL bedelli fatura ------Binası Tadilat Projeleri Hizm.

Bedeli 15.000.-TL------Binası Sokak Silüetleri Hizmeti Bedeli 1.250.- TL, İsper Genel Müdürlük Binası 5.Kat İç Mimari (Belediye Hizmet Binası) Projeleri Hizmet Bedeli 3.000.-TL,” açıklamalı, -21.06.2019 tarih 23.600,00.-TL bedelli fatura ------- Kültür Merkezi ve Kütüphane İç Mimari Projeleri Hizmeti Bedeli” açıklamalı faturaların görüldüğü, mali yönden yapılan incelemede davacı şirkete ait ticari defeter ve kayıtların usulüne uygun tutulduğu ile takip/dava tarihinde itibarıyla davalı şirketten faturalara dayanan Açık ---- bakiyesinden kaynaklanan (takip talebindeki gibi) 21.305TL.

Asıl alacağı bulunduğunun anlaşıldığı, alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği,

Yapılan inceleme ile taraflar arasında TBK m. 470 hükmü gereğince sözleşmesel ilişki bulunduğu, sunulan faturaların ------- farklı binalara ait mimari proje çizimi hizmetlerine ilişkin düzenlendiklerinin anlaşıldığı, sunulu “Alt Yüklenici Sözleşmesi"nin “işsahibi” ----- ile “alt yüklenici” davacı------ arasında kurulduğu,

“işsahibi” ------ Etüd ve Projeler Daire Başkanlığı Üstyapı Projeler Müdürlüğü (İdare) ile ------- firması arasında imzalanmış olan “Ana Sözleşme” gereği yüklendiği ------ Genelinde Kültür, Spor, Hizmet ve Otopark Yapılarına Ait Projelerin Hazırlanması (--------) Danışmanlık Hizmet Alım İşi” kapsamındaki ----- Mahallesi Belediye Hizmet Binası ...

Hizmet Binası Tadilat Projesi işlerinin yapılmasına ilişkin olarak bila tarihli “Alt Yüklenici Sözleşmesi”ni kurduğu, dosya kapsamında faturalara konu mimari çizim ve/veya görseller bulunmamakla birlikte davalı tarafa ------- yoluyla yapılan HMK 220.

Madde ihtarına karşın ticari defter ve kayıtların sunulmadığı, davacı tarafından sunulan ticari defterlerin usulüne uygun şekilde tutulduğu ve lehine delil niteliğinin bulunduğu ile davacı şirketin davalı şirketten talebi gibi 21.305,00- TL Asıl Alacaklı durumda bulunduğunun yapılan bilirkişi incelmesi ile tespit edildiği, sunulan mail yazışmaların da durumu teyit ettiği, takibe konu faturaların itiraza uğramadan kesinleştiği, dosya kapsamında aksi bir savunma ve/veya delil bulunmadığı,

bu kapsamda yapılan değerlendirmede sözleşme konusu mal/hizmetin davalıya verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, alacak likid ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacak üzerinden %20 tutarında icra inkar tazminatına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.