İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/295 K.2024/870

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/295

KARAR NO : 2024/870

DAVA

Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/04/2022

KARAR TARİHİ : 14/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:

05.04.2022 tarihinde arabuluculuk faaliyetinde anlaşmaya varılamamış. Davalı firma 10.08.2018 tarihinde sistemin gerektiği gibi çalıştığı ve devreye alındığına dair tutanak düzenlenmiş, müvekkil firmaya verilmiş.

Ayrıca davalı firmaya yangın alarm sisteminin bakım onarım sözleşmesi imzalanmış, sık sık arıza sinyallerinden dolayı, firma defalarca arıza için çağırılmış, bunun üzerine 24.12.2021 Tarihinde ----Asliye Ticaret Mahkemesine Delil tespiti talebinde bulunulmuş ve 02.01.2022 tarihli Bilirkişi raporu tanzim edilmiştir. Yangın ihbar sistemindeki gizli ve kasıtlı saklanmış ayıplar kesin olarak saptanmasına müteakip ----.

Noterliği 23.02.2022 tarih ---- ve 15.03.2022 tarih ----- yevmiye numarasıyla 2 defa ihtarname çekilmiş, netice olarak Bilirkişi raporunda tespit edilen 78.600,00 TL’yi ifa tarihi 10.08.2018 den itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:

Mahkemeniz de Müvekkil aleyhine 26.04.2022 tarihinde huzurdaki dava ikame edilmiş,----- Asliye Ticaret Mahkemesine delil tespiti talebinde bulunduklarını, 13.05.2022 tarihinde dava konusu yere gidildiğinde, davacı vekili mahal Mahkemesine huzurdaki davanın ikame edildiği bildirilmiş bu sebeple rapor tanzim edilmeksizin Mahkemenize gönderilmiş. Yerine gidildiğinde Davacı tarafın Yangın algılama sistemini yenilemeye başladığı tespit edilmiş.

Müvekkil 08.08.2018 tarihinde teslim ederek Bakım onarım sözleşmesine istinaden teknik hizmetini sürdürmüş müvekkil kusuru olmaksızın Boru patlaması, su akması gibi sebeplerle meydana gelen arızaları gidermiştir.

08.08.2018 tarihli sözleşmeye istinaden sorumlu olduğu yerlerde eksik hatalı işlerin olup olmadığının tespiti, Karşı taraf 1,5’luk kablo döşenmediğini söylemekte, kaç mt. ve nerede döşendiğinin ve 0,8 mm2’lik kablonun kaç mt. döşendiğinin tespiti, kullanılan kabloların Akıllı sistemle uyumlu olup olmadığının tespiti,----- Asliye Ticaret Mahkemesi delil tespiti dosyasına yaptığımız itirazların doğrultusunda rapor alınması için dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek davanın reddini talep ve beyan etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.

---- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ nin -----davalıya ait ) Karar Sayılı dosyasında esas hakkında dava açıldığı için delil tespiti yapılmadan dosya mahkememize gönderildi, iş bu dosyanın mahkememiz dosya arasına delil olmak üzere alındı.

Celse arasında bilirkişi marifeti ile HMK 401/4 uyarınca davacı şirkette delil tespiti yapıldığı ve bu hususta rapor düzenletildiği görüldü.Mahkememizce dava konusu uyuşmazlık konularında teknik bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edilerek rapor düzenletildiği görüldü.

Teknik bilirkişi heyeti 25/07/2022 tarihli bilirkişi raporu sonuç kısmında:

" 1- Davalının kullandığı -----kablonun uygun olduğu,

2- Yapılan işin, gözle kontrol edilebilecek, kablo ve bağlantılarının kolayca görülebileceği bir yangın alarm ve ikaz tesisatı olduğu ve dava konusu yapılan imalatların sözleşmede belirtilen, 2 yıllık garanti süresi 2020 yılı sonu itibariyle son bulmuş olduğu,

3- Bahsi geçen 1,5’luk kablonun yukarıda açıklandığı üzere; detektör ve indikatör bağlantılarının arasında yapılmış olduğu görüldü. Yapılan yenileme çalışmaları kontrol sahasını daralttığı için metraj hesabı yapılamadı. Ancak en uzun loop 500 mt’yi geçmediği tespiti yapıldığı için 1,5’luk kablo kullanımına da ihtiyaç yoktur. Keşif tarihinde de yeni çekilen kablolar da 0,8 mm2 olduğu,

4- Yukarıda belirtilen kablo bağlantıları, detektör montajları, davalının çektiği kablolar değişmeden de davalıya çekilecek ihtarla revize edilebilecek olduğu ve davalının davacı tarafından yapılacak ihtara rağmen yapmaktan kaçındığı takdirde 15.000,00 TL karşılığında bu iş başka bir şirkete revize edilebilir olduğu,

5- Davalı, Yangın alarm ve ikaz santralını değiştirerek, mevcut 4 --- yeni ---- ilave işini yapmış olduğu,

6- Bakım evrakları incelendiğinde, meydana gelen arızalar detektör arızası, su kacağından meydana gelen arızalar, Akü değişimi ve normal kontrol şeklinde olduğu,

7- Keşif tarihinde yapılan test neticesinde; 1 ad. buton 2 ad. detektör testinde yukarıda izah edildiği gibi santralda adresli olarak uyarı alındığı tespit edilmiştir. " görüşünü bildirir ortak rapor düzenlenmiştir.

Raporun taraflara tebliğ edildiği görüldü, tarafların itirazları doğrultusunda mahkemece keşif icra edilerek yeni bilirkişi heyetine uyuşmazlık hususlarında rapor düzenletildiği görüldü. Bilirkişi heyeti 19/02/2023 tarihli raporu sonuç kısmında:

" 08/08/2018 tarihinde imzalanan ve 17/08/2018-02/09/2018 tarihleri arasında tamamlanacak yangın algılama ve ikaz sistemlerinin kurulması yönündeki sözleşme, sözleşme sonrası taahhüt edilen 2 Yıllık Garanti süresinin 2020 yılında sona ermesi ve akabinde yapılan Bakım sözleşmesi kapsamında sistemin tesliminden ve garanti süresi sonrasında periyodik bakımlarına devam etmiş olduğu,

sistemin tesliminden sonra yapılan bakım ve düzeltme faaliyetlerini gösterir çeşitli tarihlerde düzenlenmiş formlardan ve sözleşmede belirtilen kabul öncesi ----- yetkilisi tarafından yangın malzemelerinde ayıp olup olmadığının gözle yapılacak kontrolünde kablo kesitinin tespit edilebilir nitelikte olmasından, davalı tarafından düzenlenen 12/10/2018 tarihli faturada---- kablo bedeli karşılığı fatura düzenlendiği, 8 ayrı loop ve bazı looplarda daha önceden tesis edilen 1,5mm2 kesit yangın kabloları olmasından, ---- yetkilisinin imzası ile davacı tarafından yapılan sistemin testi ve kabulünün yapılmış olması,

garanti süresi sonrası bakım sözleşmesi ile hizmet süresinin uzatılması ve teknik olarak fabrika alanı içerisindeki 8 ayrı loop için gösterilen,

1.Ana bina zemin kat: 1. ----- hususları birlikte değerlendirildiğinde, 0,8mm2 olarak tesis edilen ---- mesafelerin kullanılabilir nitelikte olduğu ---- oluşturabilir) ve davacı tarafından gözle yapılacak kontrol ile tespit edilebilir nitelikte olduğundan tesis edilen 0,8mm2'lik yangın kablosunun belirtilen ---- kullanılmasında herhangi bir sakınca olmadığı değerlendirilmiştir.

Ancak sayın mahkemece sözleşme ekinde belirtilen ---- kablo belirtilmiş olmasına rağmen, davalı ----tarafından düzenlenen faturada belirtilen -----kablonun tesis edilmesinin, her ne kadar davalı tarafından tespit edilebilir nitelikte olmasına rağmen sözleşmeye aykırı olduğunun değerlendirilmesi durumunda, T.C.---- Asliye Ticaret Mahkemesi ----dosyasına sunulu 02/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ve tespit tarihinde uygun olmadığı değerlendirilen ekipmanlar için yapılan -----*13,00 TL = 28.600,00 TL İşçilik (uygun kablonun standartlara uygun montajı, dedektörlerin standartlara uygun montajı,

standartlara uygun bağlantıların saplanması, paralel ikaz ışıklarının montajı)= 50.000,00 TL olmak üzere toplam 28.600 + 50.000 = 78.600,00 TL olarak hesaplanan eksik ve ayıplı olarak tespiti yapılan işlerin bedelinin, kadri marufunda olduğu değerlendirilmiştir. " görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.

Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görüldü.Keşif sonrası alınan b.kişi raporuna itirazların değerlendirilmesi için b.kişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verildiği görüldü.Bilirkişi heyeti 13/05/2024 tarihli ek raporu sonuç kısmında:

" Kök raporda da belirtildiği üzere, 08/08/2018 tarihinde imzalanan ve 17/08/2018-02/09/2018 tarihleri arasında tamamlanacak yangın algılama ve ikaz sistemlerinin kurulması yönündeki sözleşme, sözleşme sonrası taahhüt edilen 2 Yıllık Garanti süresinin 2020 yılında sona ermesi ve akabinde yapılan Bakım sözleşmesi kapsamında sistemin tesliminden ve garanti süresi sonrasında periyodik bakımlarına devam etmiş olduğu,

sistemin tesliminden sonra yapılan bakım ve düzeltme faaliyetlerini gösterir çeşitli tarihlerde düzenlenmiş formlardan ve sözleşmede belirtilen kabul öncesi ---- yetkilisi tarafından yangın malzemelerinde ayıp olup olmadığının gözle yapılacak kontrolünde kablo kesitinin tespit edilebilir nitelikte olmasından, davalı tarafından düzenlenen 12/10/2018 tarihli faturada ---- kablo bedeli karşılığı fatura düzenlendiği, 8 ayrı loop ve bazı ----- daha önceden tesis edilen 1,5mm2 kesit yangın kabloları olmasından, ---- yetkilisinin imzası ile davacı tarafından yapılan sistemin testi ve kabulünün yapılmış olması,

garanti süresi sonrası bakım sözleşmesi ile hizmet süresinin uzatılması ve teknik olarak fabrika alanı içerisindeki 8 ayrı ---- için gösterilen,

1.Ana bina zemin kat: 1. ----- olarak tesis edilen looplarda mesafelerin kullanılabilir nitelikte olduğu (-----ve davacı tarafından gözle yapılacak kontrol ile tespit edilebilir nitelikte olduğundan tesis edilen 0,8mm2'lik yangın kablosunun belirtilen ----- kullanılmasında herhangi bir sakınca olmadığı değerlendirilmiştir. Kök rapora yapılan itirazlara bu yönüyle iştirak olunmamıştır. Düzenlenen Teknik Servis yangın Bakım Hİzmet Formları da bu görüşü destekler mahiyettedir.

Kök rapora yapılan itirazlar doğrultusunda, sayın mahkemece sözleşme ekinde belirtilen ---- kablo belirtilmiş olmasına rağmen, davalı -----tarafından düzenlenen faturada belirtilen ----- kablonun tesis edilmesinin, her ne kadar davalı tarafından tespit edilebilir nitelikte olmasına rağmen sözleşmeye aykırı olduğunun değerlendirilmesi durumunda, T.C. ---- Asliye Ticaret Mahkemesi -----dosyasına sunulu 02/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ve tespit tarihinde uygun olmadığı değerlendirilen ekipmanlar için yapılan -----kablo....*13,00 TL = 28.600,00 TL İşçilik (uygun kablonun standartlara uygun montajı,

dedektörlerin standartlara uygun montajı, standartlara uygun bağlantıların saplanması, paralel ikaz ışıklarının montajı)= 50.000,00 TL olmak üzere toplam 28.600 + 50.000 = 78.600,00 TL olarak hesaplanan eksik ve ayıplı olarak tespiti yapılan işlerin bedelinin, kadri marufunda olduğu değerlendirilmiştir." görüşlerini bildirir ek rapor düzenlenmiştir.

DELİLLER

*Bilirkişi heyeti kök ve ek raporu *-----ATM ----sayılı dosyası, *-----sayılı dosya aslı, *Tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti.

Taraflar arasında 08/08/2018 tarihli eser sözleşmesi ve devamında periyodik yangın bakım onarım ve hizmet sözleşmesinin akdedildiği, taraflar arasında yer alan sözleşmede davalının ayıplı ifasının bulunup bulunmadığı, ayıplı ifa var ise davalının sorumluluğu, davacının ayıplı ifa nedeniyle uğradığı zararının bulunup bulunmadığı varsa miktarı hususlarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.Taraflar arasında 08.08.2018 tarihinde yangın algılama ve ikaz teçhizatlarının sağlanması ve söz konusu teçhizatların kullanılması suretiyle sistemin kurulup devreye alınması konusunda eser sözleşmesi imzalanmıştır.

İmzalanan eser sözleşmesi -----kablo belirtilmiş olmasına rağmen, davalı -----. tarafından düzenlenen faturada belirtilen ----- kablonun tesis edilmesinin sistemde sürekli hale gelen arızalar meydana getirdiğini bu nedenle dava açmadan önce ---- Asliye Ticaret Mahkemesi ------dosyasına sunulu 02/01/2022 tarihli bilirkişi raporu alındığı ve rapora göre 78.600,00 TL davalıdan alacaklı olduğu yönünde beyanda bulunarak iş bu davayı açmıştır.

Davalı ise ----- Asliye Ticaret Mahkemesine delil tespiti talebinde bulunduklarını, 13.05.2022 tarihinde dava konusu yere gidildiğinde, davacı vekili mahal Mahkemesine huzurdaki davanın ikame edildiği bildirilmiş bu sebeple rapor tanzim edilmeksizin dosyanın mahkememize gönderildiğini, davacı tarafın Yangın algılama sistemini yenilemeye başladığı tespit edildiğni, müvekkilinin işi 08.08.2018 tarihinde teslim ederek Bakım onarım sözleşmesine istinaden teknik hizmetini sürdürdüğünü, müvekkilinin kusuru olmaksızın boru patlaması,

su akması gibi sebeplerle meydana gelen arızaları giderdiğini, 08.08.2018 tarihli sözleşmeye istinaden sorumlu olduğu yerlerde eksik hatalı işlerin olup olmadığının tespiti, Karşı taraf 1,5’luk kablo döşenmediğini söylemekte, kaç mt. ve nerede döşendiğinin ve 0,8 mm2’lik kablonun kaç mt. döşendiğinin tespiti, kullanılan kabloların Akıllı sistemle uyumlu olup olmadığının tespiti, -----.

Asliye Ticaret Mahkemesi delil tespiti dosyasına yaptığımız itirazların doğrultusunda rapor alınması için dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek davanın reddini talep ve beyan etmiştir.Mahkememizce davalının talebi doğrultusunda kaybolmasında sakınca görülen delillerinin toplanması için delil tespiti talebini kabul görerek , delil tespiti incelenmesinin yerinde inceleme yetkisi verilerek 25/07/2022 tarihli bilirkişi raporu alınmış, yargılama sırasında keşif talep edilmekle mahkememizce keşif kararı verilerek, refakate alınan elektrik mühendisi ve nitelikli hesap alanında uzman bilirkişi heyeti ile keşif icra edilmiştir.

Keşif sonrası alınan bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere davacı tarafın yangın sisteminde kullanılan kabloların sözleşmeye uygun kullanılmadığı anlaşılsa da bu kabloların da kullanıma uygun olduğu ve davacının işi bu şekilde teslim aldığının kabulü gerektiğini, keşif sırasında arızaların giderildiği ve sistemin çalışır vaziyette olduğunu, Arızaların davalı tarafından da giderilmiş olabileceği , davacının başka bir firmaya da gidertmiş olabileceğini raporda belirtmektedir.

25/07/2022 tarihli delil tespiti raporunda da kabloların sözleşmeye uygun olmadığını ancak bu kabloların da kullanılabilir olduğunu, oluşan arızaların davalıya ihtar edilerek giderilebilecek arızalar olduğunu , davalının yangın alarm sistemini değiştirdiğini ve yeniden kullanıma ilave edilen loopların bulunduğu ve yeni kullanılan kabloların da 0,8 mm2 lik olduğunu belirtmiştir.

Davacının dava açmadan önce ----- Asliye Ticaret Mahkemesi delil tespiti yaptırdığı ve alınan dosyada rapor alındığı , 02/01/2022 tarihli delil tespiti raporuna göre ; yerinde yapılan incelemede karşı tarafın yangın algılama ve tespit sisteminin kurulması ve

devreye alınması sözleşmesi kapsamında ----kullanmayı teklif etmişken, daha düşük kesitte aynı marka ----- kullanmış olduğu tespit edildiği ,yerinde yapılan incelemede tespit isteyenin tesisinde yaklaşık 9000 m yangın algılama sistemi

kablosu bulunduğu, 9000 m kablonun toplamda 8 adet ---- istasyonuna veriyi aktardığı, 8 adet

---- istasyonunun iki tane ana kumanda panosuna veriyi ilettiği, her bir hattın ortalama 1000-

1500 m mesafede kablo kullanılarak tesis edilmiş olduğu tespit edilmiş, ana kumanda panosu ve

tali panolar arasındaki mesafe dikkate alındığında sistemin sağlıklı çalışabilmesi için en az 1,5

mm çapında kablo kullanılması gerektiği halde, karşı tarafın 0,80 mm kablo kullanmış olduğu

tespit edilmiş, düşük çapta kablo kullanılmış olmasından dolayı sistemin sık sık hata sinyali veriyor olduğu tespit edildiği, yerinde yapılan incelemede hatalı bir şekilde sistem üzerinde ek ve bağlantılar yapılarak

sistemde aktif olan 8 adet ----’a dallar ile bağlantı yapıldığı, ----- ana kumanda panosuna

veri dönüşü olması gerekirken hatalı işçilik ile yapılan ekler nedeniyle bazı ----- sisteme

veri geri dönüşü yapılmadığı tespit edildiği, yerinde yapılan incelemde sayısı tam olarak tespit edilemeyen 104 adet asma paralel ihbar

lambası montajından bazılarının bağlantısının hatalı yapıldığı tespit edildiği, yerinde yapılan incelemede, asma tavanın altında kalmış dedektörlerden sayısı tespit edilme

imkanı olmamakla birlikte, bazı dedektörlerin asma tavan alt kısmında montajı yapılmadan olduğu yere bırakılmış olduğu tespit edildiği, davalı tarafın eksik ve ayıplı olarak yaptığı işlerin bedeli;

-----kablo….* 13,00 TL = 28.600,00 TL

İşçilik (uygun kablonun standartlara uygun montajı, dedektörlerin standartlara uygun montajı, standartlara uygun bağlantıların saplanması, paralel ikaz ışıklarının montajı)…..= 50.000,00 TL

Toplam 28.600,00 + 50.000,00 = 78.600,00 TL olarak hesaplandığı görülmektedir.

Somut olayda; dava açılmadan önce, sistemdeki arızaların giderilmeden önceki hali ile alınan bilirkişi raporunun fenne ve ilme uygun olduğu, yargılama sırasında alınan raporların kendi içerisinde çelişkiler barındırdığı ve sistemdeki arızaların tamamen giderilip giderilmediği veya davalının bu arızaları giderip gidermediği, sistemdeki arızanın her zaman değil de zaman zaman yaşandığı göz önünde bulundurulduğunda yargılama sırasında alınan raporların fenne ve ilme uygun değerlendirilmediği ve bilirkişi raporlarının bu nedenle hükme esas alınmadığı, dava açılmadan önce alınan ---- --.

Asliye Ticaret Mahkemesi delil tespiti raporunun teknik yönden hüküm kurmaya elverişli olduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişki yönünden ise eser sözleşmesi---- belirtilmiş olmasına rağmen, davalı ----- tarafından düzenlenen faturada belirtilen----- kablonun tesis edilmesinin mahkememizce sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirildiği,

davacının arızanın nedeninin değişik iş dosyasında alınan raporla öğrenmiş kabul edilmesinin hakkaniyete uygun düşeceği, zira davacının eser sözleşmesine konu yangın alarm sisteminin teslim aldığında, kabloların sözleşmeye aykırı olduğunu bilerek teslim aldığı yönünde yapılacak değerlendirmenin hakkaniyete uygun düşmeyeceği, davalının sözleşmeye göre iki yıl boyunca sistemin bakım ve onarımından da sorumlu olduğu,

bu nedenle davacının sistem arızasının sözleşmeye uygun kullanılmayan kablolardan kaynaklı olduğunu bilmesinin mümkün olmadığı bir bütün olarak değerlendirildiğinde , eser sözleşmesinde yüklenici (davalı) üstlendiği eseri meydana getirecek ve eseri iş sahibine usul, yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim borcu altındadır. Bir başka deyişle yüklenici, eseri iş sahibine sözleşmeye uygun teslim ettiğini kanıtlamak zorundadır.

Davalı eseri sözleşmeye uygun olarak teslim ettiğini ispat edememiştir, zira sözleşmeye uygun olmayan kabloların kullanıldığı davalının kabulünde olmakla birlikte, davalının savunması sözleşmeye uygun kullanılmayan kablolar olsa da yangın alarm sisteminin çalıştığı yönündedir. Davacı ise sözleşmeye uygun olmayan kabloların kullanılması nedeniyle yangın alarm sistemindeki arızanın aralıklı olmakla birlikte süreklilik arz eden arızanın bulunduğu yönündedir.

Davalı yüklenici üstlendiği eseri, sözleşmeye uygun olarak davacıya teslim yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat edemediği anlaşılmakla açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.