İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/321 K.2023/666

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/321 Esas

KARAR NO

2023/666 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Hisse Senedi İptali)

DAVA TARİHİ: 10/05/2022

KARAR TARİHİ: 19/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Hisse Senedi İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; -------- Şirketi hissedarı müvekkil ... ile diğer hissedar ... aralarında hisselerin satışına ilişkin sözleşme yapmıştır. ..., ... hisselerini satmıştır. Buna karşılık ödeme sözleşme hükümlerinde olduğu gibi yapılmıştır. ..., ... ilgili hisse senetlerini teslim etmiş, vermiştir. Ancak; hisse senetlerinden 5.000 TL'lik küpür -------- sıra nolu 1 adet hisse senedi kaybolmuştur; bu nedenle ... ilgili senedi teslim edememiştir.

Senet şu an kayıptır ve bulunamamıştır. Hisse senedi ... 2010 yılında teslim edilmiştir. (EK-2) Müvekkil ..., yurt dışına, ------- gidip gelen bir kişidir. Nasıl ne zaman ve nerede senedi kaybettiğini bilmemektedir. Ancak senedi, ... teslim etmesi gerekmektedir. Hisse senet bilgisi: ------- TL -küpür --------- sıra nolu-1 adet- nama yazılı hisse senedidir. Nama yazılı hisse senetlerinin devri TTK m.490'a göre "sözleşme+zilyetliğin devri" ile gerçekleşmektedir.

Ancak; iki müvekkil hissedar arasında sözleşme yapılmış, sözleşme hükümlerine göre ödeme gerçekleştirilmiş ancak anılan tek senedin zilyetliği devredilememiştir. Senedin önemine istinaden "talep eden davacı" hususunda uyuşmazlık doğmaması ve dosyanın da hasımsız olduğu göz önünde bulundurarak daha hızlı ilerlemek için iki müvekkil taraf gösterilmiştir. Senedin kimin elinde olduğu da bilinmediği için mecburen işbu davanın açılması zorunluluğu doğmuştur.

İşin aciliyetine ve önemine binaen senet hakkında teminat aranmaksızın ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ederiz. Senedin iptali kararından sonra yeni hisse senedi düzenlemesini talep ederiz. Açıklanan nedenlerle -------- TL -küpür ------- sıra nolu-1 adet- nama yazılı hisse senedinin kaybolması nedeniyle hisse senedinin iptalini ve yenisinin verilmesini, teminat aranmaksızın ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Kıymetli Evrak İptali (Hisse Senedi İptali) istemine ilişkindir. Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davacıya ait ------- TL -küpür ------- sıra nolu-1 adet- nama yazılı hisse senedi kaybı nedeniyle iptali ile ödeme yasağı konulması ve hisse senedinin yenisinin verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nun 651. maddesi;(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.(2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyam ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." şeklindedir.

Bu maddeler ışığında iptal şartlarının aşağıdaki şekilde sıralanması mümkündür:1.Senedin Zıyaı: Kıymetli evrakın hamilin elinden iradesi dışında çıkmış olduğunu ve kimin elinde bulunduğunun belirlenmesinin mümkün olmadığını ifade etmektedir.2. Senette saklı olan bir hakkın varlığının devam etmekte bulunması: Senedin iptaline karar verilebilmesi için, iptal talebinde bulunan davacının senette saklı bir hakkının bulunması gerekir.

Örneğin kıymetli evraka karşı ödeme gerçekleştirilirse artık bu kıymetli evraka saklı bir hakkın varlığından söz edilemez. Ancak belirtilmelidir ki, kıymetli evrakta saklı olan bu hakkın zamanaşımına uğraması iptal kararı verilmesini engellemeyecektir.3.

Senedin Zıyaı Sırasında veya Senedin Zıyaının Öğrenildiği Sırada Senedin Alacaklısı Sıfatını Taşımak: Yukarıda yer verilen TTK'ın 651. maddesinin 2. fıkrasında belirtildiği üzere, iptal talebinin senedin zıyaı öğrenildiği esnada senet üzerinde hak sahibi olan kimse tarafından yapılması gerekmektedir. Senet üzerinde hak sahibi bulunmak senede malik bulunmak veya senet üzerinde bir ayni hakkın sahibi olması anlamına gelmektedir.4.

Elden Çıkmış Bulunan Senedin Zilyetliğinin Yeniden İktisabının Mümkün Olmaması: Kıymetli evrakın zıyaında yukarıda da açıklandığı üzere kimin elinde bulunduğu bilinmekte ise veya bilinmesi mümkün ise istirdat davası açılması gerekir.5. İptali İstenen Senedin İptalinin Mümkün Olması: TTK, hangi senetlerin iptalinin istenebileceğini emredici hükümlerle belirlemiş bulunmaktadır.

Senedin mutlaka “İptali Mümkün bir Senet” olması gerekmektedir aksi halde kıymetli evrakın iptali talep edilemeyecektir.TTK'nın 661. maddesi ”pay senetleri, tahviller, intifa senetleri, münferit kuponlar hariç olmak üzere kupon belgeleri, esas kupon belgelerinin yenilenmesine yarayan talonlar gibi hamile yazılı senetlerin hak sahibinin talebi üzerine mahkemece iptaline karar verilir.” şeklindedir.Usulü hakkında dikkate alınacak hususlar aşağıdaki şekilde açıklanabilir:a.

Hamile yazılı senetlerin iptalinde de, borçlunun ödemesini engellemek için mahkemeden “ödeme yasağı kararı” verilmesi talep edilebilir. Emre yazılı senetlerden farklı olarak bu talep ancak iptal davası açılmışsa dikkate alınır.b. Yetkili mahkeme borçlunun ödeme yeri mahkemesi olacaktır, ancak şirket pay senetleri konusunda yetkili mahkeme şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.c.

Davacının senedin zilyedi olduğunun ve zayi olduğunun kuvvetle muhtemel görülmesi gerekmektedir.d. İddialar uygun görülürse mahkeme, bilinmemekte olan senedin hamilini ilan yoluyla belirli bir zaman içerisinde mahkemeye davet eder ve aksi halde senedin iptaline karar verileceğini duyurur. İlan --------- üç defa yapılır.e. İptali istenen senet verilen süre içerisinde mahkemeye getirilirse davacıya istirdat davası açmak için uygun bir süre verilir.f.

Senet, verilen süre içerisinde mahkemeye tevdi edilmezse iptaline karar verilir.Kıymetli evrakın zayi olduğu ya da, ziyanın ortaya çıktığı zamanda kıymetli evrakın üzerinde hak sahibi olan şahıs, kıymetli evrakın iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu şahıs, senedin maliki, zilyedi, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların vekilleri yahut komisyoncusu olabilir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davacıların iddiası, yapılan tahkikat ve tüm dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacının bu davayı açmakta hukuki yararının ve aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davaya konu hisse senedinin zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 661 ve devamı maddeleri uyarınca dava konusu kıymetli evrakın iptali şartlarının mevcut olduğu anlaşıldığından, davanın kabulü gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.