İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/998 K.2024/204

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/998

KARAR NO: 2024/204

DAVA: MENFİ TESPİT

DAVA TARİHİ : 26/12/2022

KARAR TARİHİ : 15/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının kendisine ait aracı 01/06/2021 tarihinde---Noterliği'nin ----- yevmiye sayılı araç satış sözleşmesiyle sattığını, davalıya borcu bulunmadığını, buna rağmen davalının davacı aleyhine---- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin kesinleştiğini belirterek davacı aleyhine haksız başlatılan 14.648.07 TL tutarlı takibin iptaline, davacının borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı şirket nezdinde ----- nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi(Ek-2) ile sigortalı ----- plaka sayılı aracın karıştığı 11.06.2021 tarihli iki araçlı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası ile ----- plakalı araçta hasar meydana geldiğini, ekspertiz raporu ile 18.478,25 TL maddi hasar tutarı hesaplanmış olup zarar gören dava dışı araç için %75 kusur oranı üzerinden 13.858,50 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını,

işbu ödemenin Karayolları Trafik Kanunu 95. Madde 2. Fıkra uyarınca rücuen tazminat talebi ile sigortalı ----karşı ----- İcra Dairesi ------ Esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibine geçilmiş ve davacı/borçlu tarafından süresinde itiraz edilmeyerek dosya kesinleştiğini, davacı taraf 01.06.2021 tarihinde ----- Noterliği'nin ------ yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile aracı sattıklarını beyan ederek söz konusu borcu kabul etmediklerini bildirdiğini, iş bu satış işlemi davalı sigorta şirketine bildirilmediğini,

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Sigorta sözleşmesinin verilmesi ve işletenin değişmesi halinde yapılacak işlemler" başlıklı 94. Maddesinde:"-Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu,

sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde feshedebilir.-Sigorta fesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerlidir.-Bu madde hükmüne uymayanlar 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar." hükmü düzenlenerek aracı işleten kişinin 15 gün içerisinde sigorta ilişkisine bildirim zorunluluğu düzenlendiğini, davacı araç satış işlemini gerçekleştirdikten sonra herhangi bir bildirimde bulunmayarak Karayolları Trafik Kanunu'na aykırı davrandığını,

bu nedenle davalı şirket ile ----- Sayılı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sözleşme ilişkisi devam ettiğinden sigorta ettirenin sorumluluğu devam ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, -----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı takibin iptaline ve borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasına ilişkindir.

Sigorta Bilirkişisinden alınan raporda özetle. Yürürlükteki Zmms Genel Şartları C.4.

Sigortalının Değişmesi başlıklı Maddesi: Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan sigortalıyı takip ettiği, sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapıldığı, ancak mevcut sözleşme sigortalının değiştiği tarihten itibaren onbeş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerli olduğu,

bu durumda sigortalının (araç işletenin) değişmesi ile sigorta sözleşmesi eski işleten bakımından devir anında sona ererken, değişim tarihinden itibaren 15 gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için de geçerli olduğu, sigorta genel şartları sigorta sözleşmesinin ana muhtevasını oluşturan sigorta sözleşmesinin hükümleri olduğu, TTK md. 1470 uyarınca sigorta edilen menfaatin sahibinin değişmesi halinde, aksine sözleşme yoksa sigorta ilişkisinin sona ereceği kuralı yer aldığı,

yürürlükteki genel şartlar uyarınca sigortacı devirden sonra sadece 15 gün içinde gerçekleşen rizikolar sebebi ile zarar verilmesi halinde, üçüncü aracın devrini sigortacıya 15 gün ortacı da takdir hakkını kullanarak sigorta sözleşmesini sona erdirmemiş ise aracın devrinden itibaren meydana gelen riziko dolayısıyla sigortacının ödediği tazminattan artık ancak yeni işletene rücu davası açabileceği, çünkü artık yasa gereği sigorta sözleşmesinin sigorta ettireni yeni işleten olacağı,

bu durumda davacının geçerli bir sigorta sözleşmesi kapsamındaki hasarın ödenmesi ile 15 gün içinde aracın devrinin gerçekleşt e dair dosya içeriğine somut bir belge tespit edilmediğinden davacı/eski işletene karşı tapılan davalılara rücu hakkını kullanmasının hukuka aykırılığı tespit edilmediği, davalı -----Sigorta Şirketi sigortacısı olduğu dava dışı 3.şahıs araç hasarından kaynaklı hasar tazminatı ödemesi yaptığı ve belirtilen 14.648,07 TL ödemeyi rücuen davalıdan talep ettiği tespit edildiği,

haksız fiilden kaynaklı ve 3.şahıs zararı teminatı olarak düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamında altında ki tazminat alacağını ödeme tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte kusura denk gelen 14.648,07 TL bedel kapsamında rücu edebileceği bildirilmiştir.Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu sonucunda;Davanın davacı aleyhine başlatılan icra takibinde borçlu olunmadığının tespiti ve takibinin iptaline ilişkin menfi tespit istemine ilişkin olduğu,

icra takibinin davacı şirkette Zorunlu Mali mesuliyet Trafik sigortası bulunan ------- plakalı aracın -----sevk ve idaresinde iken 11/06/2021 tarihinde -----plakalı araca vermiş olduğu zarardan dolayı ödenen 13858.50 TL hasar tazminatının Trafik Sigortası Genel Şartlarının 4/C Ehliyetsiz Araç Kullanma maddesi gereğince tahsiline ilişkin rücu isteminden oluştuğu, davacının aracı 01.06.2021 tarihinde satmış olduğu, 11.06.2021 tarihinde kazanın meydana geldiği, Yürürlükteki Zmms Genel Şartları C.4.

Sigortalının Değişmesi başlıklı Maddesi: Sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan sigortalıyı takip ettiği, sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşme değişim tarihi itibarıyla kendiliğinden sona erer ve ilgiliye gün esasına göre prim iadesi yapıldığı, ancak mevcut sözleşme sigortalının değiştiği tarihten itibaren onbeş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerli olduğu,

bu durumda sigortalının (araç işletenin) değişmesi ile sigorta sözleşmesi eski işleten bakımından devir anında sona ererken, değişim tarihinden itibaren 15 gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için de geçerli olduğu, sigorta genel şartları sigorta sözleşmesinin ana muhtevasını oluşturan sigorta sözleşmesinin hükümleri olduğu, TTK md. 1470 uyarınca sigorta edilen menfaatin sahibinin değişmesi halinde, aksine sözleşme yoksa sigorta ilişkisinin sona ereceği kuralı yer aldığı,

yürürlükteki genel şartlar uyarınca sigortacı devirden sonra sadece 15 gün içinde gerçekleşen rizikolar sebebi ile zarar verilmesi halinde, üçüncü aracın devrini sigortacıya 15 gün ortacı da takdir hakkını kullanarak sigorta sözleşmesini sona erdirmemiş ise aracın devrinden itibaren meydana gelen riziko dolayısıyla sigortacının ödediği tazminattan artık ancak yeni işletene rücu davası açabileceği, çünkü artık yasa gereği sigorta sözleşmesinin sigorta ettireni yeni işleten olacağı,

bu durumda davacının geçerli bir sigorta sözleşmesi kapsamındaki hasarın ödenmesi ile 15 gün içinde aracın devrinin gerçekleştirildiğine dair davalı sigortaya bildirimde bulunulduğuna ve davalı sigorta tarafından sigorta sözleşmesinin feshedildiğine dair dosya içeriğine iddia ve belge tespit edilmediğinden, davalı sigortanın davacı/eski işletene karşı yapılan rücu hakkını kullanmasının hukuka aykırılığı tespit edilmediği, ehliyetsiz araç kullanılması halinin işletene karşı rücu edilebilecek durumlardan olduğu,

davalı ---- Sigorta Şirketi sigortacısı olduğu dava dışı 3.şahıs araç hasarından kaynaklı hasar tazminatı ödemesi yaptığı ve belirtilen 14.648,07 TL ödemeyi rücuen davalıdan talep ettiği tespit edildiği, haksız fiilden kaynaklı ve 3.şahıs zararı teminatı olarak düzenlenen ZMMS poliçesi kapsamındaki tazminat alacağını rücu edebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın reddine ilişkin karar verilmiştir.