İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/169 K.2024/608

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/169

KARAR NO: 2024/608

DAVA: TAZMİNAT (ÖZEL SİGORTA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ : 09/03/2023

KARAR TARİHİ : 06/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

03.05.2021 tarihinde davalı şirket nezdinde sigortalı olan aracın sürücüsü diğer davalı --- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç trafikte seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek, aynı istikametteki sol seritteki ----- plakalı araca çarpmış ve çarpışmanın etkisi ile bu aracın önünde bulunan davacının aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup davalı sürücü meydana gelen kazaya asli kusuruyla sebebiyet verdiğini, çarpma sonucu davacıya ait ---- plakalı ----- marka araçta bu kaza nedeni ile değer kaybı oluştuğunu,

aynı kazadan dolayı aracın çalışamamasına bağlı olarak kazanç kaybı da meydana geldiğini, davacı davaya konu aracı ticari amaç için kullanmakta olup ekte vergi levhasını sunduğunu, davalının kullanmış olduğu ---- plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ----- poliçe numarası ile davalı şirket ----- tarafından yapılmış olup; yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı gerçek zarar kapsamında olup;

kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS tarafından bu zararın karşılanması gerektiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 5.488 TL ödeme yapıldığını, ancak araçta oluşan hasar, aracın yaşı, kilometresi, vs. diğer hususlar dikkate alındığında araç değer kaybı daha fazla olup bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak araç değer kaybının belirlenmesini, davaya konu araç kaza sebebiyle davacının kazanın olduğu 03.05.2021 tarihinden aracın onarım işlemlerinin sona erdiği 22.06.2021 tarihine kadar aracından mahrum kalmış işlerini yapamadığını, davacı reklam, tabela, pano asma ve onarım gibi sahada işleri yapmakta olup,

söz konusu aracın kullanılamaması sebebiyle işleri yapılamamış ve zarara uğradığını, bilirkişi tarafından rapor hazırlanırken davacıya ait aracın onarımı süresince oluşan mahrumiyete ilişkin de bir değerlendirme yapılmasını, davacıya ait araçtaki şimdilik 1000,00 TL Değer Kaybı, 500,00 TL Kazanç Kaybı olarak toplam 1.500,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kaza tarihi olan 03.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---- sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının aracında meydana gelen hasar bedeli davacının kasko sigortacısı olan ---- Şirketi tarafından karşılanmış akabinde davalı sigorta şirketine rücu edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından rücu kapsamında 27.08.2021 tarihinde 37.511,60 TL yine davalı sigorta şirketi tarafından davacının aracında meydana gelen değer kaybı için 5.488,00-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler ile kaza tarihi itibariyle 43.000,00-TL olan poliçe teminat limiti tüketilmiş olup davalı sigorta şirketinin sorumluluğu kalmadığını, izah edilen sebeplerle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kalmadığı dikkate alınarak haksız davanın reddini,

davacı tarafa poliçe limiti dahilinde ödeme yapıldığı bu sebeple davalı şirketin temerrüde düşmediği, dolayısıyla yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, davalı şirketin temerrüde düşmediği dikkate alındığında yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesini talep etmiştir.

Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle: Arabuluculuk toplantısı usule uygun yapılmamış olup bir tebligat da bulunmamakla birlikte görüleceği üzere sigorta şirketi ile davacı arasında yapılmış olup davalıya yönelik bir talep bulunmadığını, davacının değer kaybı ve kazanç kaybı istemleri dayanaksız ve fahiş nitelikte olduğunu, davalının aracı sigortalı olup söz konusu değer kaybının sigorta firmasından talep edilmesi gerektiğini,

araçtaki hasarın yapım süresi 03.05.2021 tarihinden 22.06.2021 tarihine kadar olduğu söylenmişse de kazanın fotoğrafları incelendiğinde bu nitelikle bir hasar için bu kadar uzun süre de tamir edilmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, araçtaki değer kaybı davacıya sigorta şirketi tarafından ödendiğini, dava dilekçesinde davalı sigorta şirketi tarafından 5.488 TL ödeme yapıldığı belirtildiği her ne kadar araçtaki değer kaybının daha fazla olduğu söylenmişse de aracın yaşı, kilometresi, kaza geçmişi gibi unsurlar yönünden sigorta rayici belirlenerek ödeme yapıldığını,

davacı tarafından değer kaybı bedeli alındıktan sonra bu bedele itiraz edildiğine veya sigorta şirketine tekrar başvurulduğuna dair belge sunulup sunulmadığının Mahkeme tarafından re'sen araştırılması gerektiğini, bu hususta bir itiraz veya beyanları olmadıysa değer kaybı miktarının fazla olduğuna dair bu yönde bir talepte bulunmaları usulen mümkün olmadığını, aracın kaza sonrasında yapıp sürecinde çalışmamasından kaynaklı ticari kazanç kaybı olduğundan bahisle talepte bulunulmuşsa da bu döneme ilişkin ikame araç kiralandığına dair bir belge fatura dosyaya sunulmadığını,

söz konusu dönem pandemi dönemi olup o dönem kapanma süreçleri de yaşandığını, yapılan işin niteliği gereği zarara uğradığı ispata muhtaç iddialar olup asılsız ve dayanaksız iddiaları da kabul mümkün olmadığını,davalı hakkında açılan davanın öncelikle usul yönünden arabuluculuk tutanağının geçersizliği dikkate alınarak davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esasen incelenerek davacının iddialarının asılsız ve dayanaktan yoksun olması nedeniyle esastan reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır. Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, tazminat davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.Mahkememizce işbu dosyada makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Kaza mahalli meskun mahal içinde tek yönlü trafiğe açık, 7.5 metre genişliğinde asfalt yolda kazaya etken herhangi bir trafik işaretlemesi bulunmamakta, yolda çalışma veya engel bir durum olmayıp, açık havada, yatay güzerğah düz, eğimsiz, kaza vakti gündüz olup;

Davacının maliki olduğu dava dışı araç sürücüsü ---- sevk ve idaresinde buluna--- plakalı kamyoneti ile kaza mahalli olan ----.

Sokak kesişiminde, üst geçidin olduğu mahalde, sağ şeritte yolcu indirme-bindirme amacıyla yavaşlamış olup bu esnada arkadan gelen davalı araç sürücüsü---- sevk idaresinde olan ---- plakalı otomobilin kendi aracının sağ arka tarafından çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup, bu oluşumda, davalı araç sürücüsünün cevap dilekçesinde bir kusur itirazı olmayarak sorumluluğun pekiştiği, araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından atfı kabil bir kusuru bulunmadığını, davalı sigorta şirketine sigortalı ve davalı araç sürücüsü ---- sevk ve idaresinde bulunup,

davalı şirketin sigortalısı olduğu ---- plaka sayılı otomobili ile kaza mahalli olan ---- üzerinde seyir ederken, -----. sokak kesişine gelmeden önce, direksiyon hâkimiyetini kaybederek önce aynı istikamette ve önünde sol şeritte seyreden --- plakalı araca çarpar, akabinde savrularak ve kontrolünü kaybederek davacı tarafa ait ----- plakalı kamyonete arkadan, yoldaki demir bariyerlere çarpacak ve de kaldırıma çıkacak şekilde şiddetle çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup kazanın oluşumunda, davacı araç sürücüsünün etkinliği olmadığından,

seyri esnasında dikkat ve özen yükümlülüklerini yerine getirmeyip aracını yoldaki mevcut trafik durumuna göre kendi gidiş yolunda tutma ve durdurma becerisi gösteremeyerek harici bir neden yok iken önünde aynı istikamette ve her iki şeritte seyreden araçlara kontrolünü kaybederek çarpmış olması sureti ile “Tedbirsizlik Dikkatsizlik” ve yine;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun: Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş Kolaylığı sağlama: Madde 56 - Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar. a) Şerit izleme: Sürücülerin; geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları, Yasaktır. ©) Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar”

Kazaya konu trafik sigortalı araç sürücüsü; ----- kazanın oluşumunda, arkadan çarpma (84/d bendi) halleri ile Asli ve Tam Kusurlu olarak %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, olayın trafik kazası olduğu; davacı sigortacının KTK nın 91. Maddesi gereğince üstlendiği, davalı malik işletenin KTK nun 85. Maddesinin “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerinden doğan sorumluluğunu.

86. Maddesinin “İşletenin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur” hükümleri kapsamında kaldıran veya azaltan mücbir sebep veya üçüncü kişinin ağır kusurunun bulunmadığı kanaatine varıldığı, dava dosyasına temin edilen --- Birliği'nin bila tarihli, ---- sayılı belge ve eklerinde;

----- plakalı aracın, kaza tarihinde davalı ---- Sigorta şirketine ZMM trafik sigortalı olduğu,

---- plakalı aracın, sigorta bilgilerinin belirtilmemiş olduğu,

---- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ---- şirketine ZMM sigortalı olduğu,

---- plakalı (davacıya ait) aracın, kaza tarihinde dava dışı --- şirketine ZMM sigortalı, ----- şirketine kasko sigortalı olduğu belirlendiği, yazı ekinde, davacı tarafa ait ----plakalı araçla ilgili ---- isimli ekspertize ait 25.06.2021 tarihli raporda “aracın ---- model, ---- marka, : ------tipte olarak km” sinin 29.500, piyasa bedelinin 150.000,00 TL olduğu, oluşan hasarların onarımın işçilik dâhil 31.617,95 TL tutarda, onarım süresinin 20 gün olacağı” belirlendiği,

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kaza Tespit Uygulamasında;

---- plakalı aracın %100 oranda kusurlu, ---- (hatalı) plakalı aracın kusursuz olduğu, yönünde taraf trafik sigorta şirketleri arasında mutabakata varılmış olduğu tespit ve değerlendirmeler neticesinde mutabakat sonucuna iştirak edildiği, dava dosyasına temin edilen ---- Noterler Birliği'nin 23.03.2023 tarih, ----- sayılı belge ve eklerinde;

----plakalı aracın, kaza tarihinde davalı ---- adına kayıtlı olduğu,

----- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ----- adına kayıtlı olduğu, ---- plakalı aracın, kaza tarihinde dava dışı ----- adına kayıtlı olduğu,

------ plakalı aracın, kaza tarihinde davacı ----- adına kayıtlı olduğu belirlendiği, dava konusu alacağı oluşturan ve davacı tarafa ait---- plakalı aracın onarımı ile ilgili ---- firması tarafından düzenlenen 19.06.2021 tarih, ----- nolu faturanın, dava dışı ----- sigorta şirketi adına düzenlendiği, fatura içeriğinde parça listesinin bulunduğu, ekspertiz raporunda belirlenen parçaların kazanın oluş şekli ve fatura ile uyumlu olduğu belirlendiği,

trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıktığı, sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir.

Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de arttığı,

değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ----- Sayılı ---- yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi ------ Sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 Sayılı Kanun 90.Maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK'nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirttiği,Araç değer kaybı hesaplamalarında;

*Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup;

Dava konusu alacağı oluşturan--- plakalı aracın ---- model, ---- marka,------ tipte olarak km'sinin 29.500, piyasa bedelinin 150.000,00 TL bedelde olduğu belirgin olduğu, aracın kasko sorgulamasında 236.967,00 TL bedelde değeri bulunmakla birlikte tarafımca yapılan serbest piyasa araştırmalarında (kaza geçmişi olumlu, km değeri düşük, 2 yıllık kullanım) ekspertiz raporunda belirtilen 150.000,00 TL bedelin, düşük belirlendiği belirlenmiş olup ortalama 195.000,00 TL bedelde olduğu anlaşıldığı,

değer kaybına esas olan hasarlı Arka Tampon, Stop Yuva Sacı, Arka Çamurluk Sol, Sol Bağaj Kapı, Şase, Tavan, Arka Yan Panel, Bagaj Cam, Arka Direk, Sağ Ön Kapı vb. parçaların onarımının kaporta değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olduğu ve de en önemlisi aracın 29.500 km de ve de hasarsız geçmişi olduğu dikkate alındığında onarım sonrası piyasa değerinin azami 177.000,00 TL olarak (195.000-177.000,00-) 18.000,00 TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaati oluştuğu, araç yoksunluğu ile ilgili, davacı taraf onarım işlemlerinin sona erdiği 22.06.2021 tarihine kadar aracından mahrum kaldığını beyan etse de,

onarımın servis sürecinde oluşacak aksamalar nedeniyle gecikmelerden davalı tarafın sorumlu olamayacağı aşikar olup eksper raporunda onarımın 20 günlük süre içinde yapılabileceği kanaati, tarafımca da aynı kanaat oluşmakla, dolaysıyla eşdeğer-benzer araç kiralamaları ile ilgili tarafımca yapılan araştırmalarda günlük 275,00 TL bedelde olarak (20 x 275,00) 5.500,00 TL tutarda araç yoksunluğu zararı oluşacağı belirlendiği, taraflar arasında, alacakla ilgili yapılan ödemeler hususunda uyuşmazlık bulunmayıp, yukarıda verildiği üzere davalı sigorta şirketince, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak toplam 5.488,00 TL ödeme yaptığı, Sonuç olarak,

değer kaybı bedeli olarak (18.000,00 - 5.488,00) 12.512,00 TL tutarın bakiye borç olarak kalacağı, araç yoksunluğu zararının 5.500,00TL tutarda olarak toplam (12.512,00 * 5.500,00) 18.012,00 TL tutarda olarak bulunduğu, kaza olayında %100 kusurlu olan -----plakalı aracın, davalı sür ----- ve davalı sigorta şirketinin, bakiye 18.012,00TL tutardan daha sorumlu olacakları kanaatine varıldığı, Davalı sigorta şirketine sigortalı ve Davalı ---- plakalı araç sürücüsü --- asli ve tam olarak % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu dava dışı ---- PLAKALI araç sürücüsü ----atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı,

dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 18.000,00 TL, onarım süresince oluşan araç yoksunluğu zararının 5.500,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketin yaptığı değer kaybı ödemesi sonrası toplam 18.012,00 TL tutardan daha, davalı sigorta şirketi ile ----- sorumlu olduğu, somut olayda kusur, zarar ve tazminat hususlarında yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetildiğinde yargılama giderleri ve inkâr tazminatı talebi Mahkemenin takdirinde olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda.

Davanın trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen değer kaybının ve araç yoksunluğu sebebiyle kazanç kaybının tazmini istemine ilişkin olduğu, Davacının maliki olduğu dava dışı araç sürücüsü-----sevk ve idaresinde bulunan ---- plakalı kamyoneti ile kaza mahalli olan ----- Sokak kesişiminde, üst geçidin olduğu mahalde, sağ şeritte yolcu indirme-bindirme amacıyla yavaşlamış olup bu esnada arkadan gelen davalı araç sürücüsü------ sevk idaresinde olan ---- plakalı otomobilin kendi aracının sağ arka tarafından çarparak kazanın gerçekleştiği belirgin olup, bu oluşumda,

davalı araç sürücüsünün cevap dilekçesinde bir kusur itirazı olmayarak sorumluluğun pekiştiği, araçların ve trafiğin olağan güçlüklerinin ötesinde bir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, Kazaya konu trafik sigortalı araç sürücüsü; ---- kazanın oluşumunda, arkadan çarpma (84/d bendi) halleri ile Asli ve Tam Kusurlu olarak %100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, olayın trafik kazası olduğu; davacı sigortacının KTK nın 91. Maddesi gereğince üstlendiği,

davalı malik işletenin KTK nun 85. Maddesinin “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerinden doğan sorumluluğunu.

86. Maddesinin “İşletenin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur” hükümleri kapsamında kaldıran veya azaltan mücbir sebep veya üçüncü kişinin ağır kusurunun bulunmadığı, Davalı sigorta şirketine sigortalı ve Davalı ---- plakalı araç sürücüsü ---- asli ve tam olarak % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu dava dışı --- PLAKALI araç sürücüsü ---- atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı,

davalı sigorta şirketince, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak toplam 5.488,00 TL ödeme yaptığı, dava konusu alacağı oluşturan---- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı bedelinin 18.000,00 TL, onarım süresince oluşan araç yoksunluğu zararının 5.500,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketin yaptığı değer kaybı ödemesi sonrası toplam 18.012,00 TL tutardan daha, davalı sigorta şirketi ile ----- sorumlu olduğu, davalı sigortanın ZMMS sigortacısı olarak sorumlu olduğu, diğer davalının sürücü olarak sorumlu olduğu, davacı tarafından davalı Sigorta Şirketi'ne 06.09.2022 tarihli başvuru yapıldığı,

başvuru tarihinden 8 iş günü sonrasına denk gelen tarihten itibaren davalı Sigorta Şirketinden faiz talep edilebileceği, diğer davalıdan kaza tarihinden itibaren faiz talep edilebilceği, kazaya karışan aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle hükmedilecek tazminata yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.