İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/536 K.2025/393

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/536

KARAR NO : 2025/393

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 07/08/2023

KARAR TARİHİ : 06/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacı "-----" isimli şahıs firması ile ----- alışveriş sitesi üzerinden tekstil ürünleri satışı yaptığını, 2022 yılı içerisinde yaptığı satışların kargo hizmetleri için davalı şirkete ait bulunan ----- isimli kargo şirketi ile taşıma sözleşmesi yaptığını, davacı tarafından satışı gerçekleştirilen 39 adet ürünün davalı tarafça alıcısına teslim edilemediğini, davalı şirketin kararlaştırılan makul süre içerisinde ürünlerin teslimini gerçekleştiremediğini ve kaybolmasına sebebiyet verdiğini,

davacı tarafından 31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 699,83-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;21.11.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99- TL faturalı mal bedelinin tazmini ;21.11.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;14.01.2023 tarihli Tazmin Dilekçesi ile

1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 520 ,78 -TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 649,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 999,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;14.01.2023 tarihli

Tazmin Dilekçesi ile 1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin

tazmini ;14.01.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;14.01.2023 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;14.01.2023 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL

faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;14.01.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.499,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini ;31.10.2022 tarihli Tazmin

Dilekçesi ile 1.599,99-TL faturalı mal bedelinin tazmini talepli toplam 58.270,24-TL bedelli dilekçeler verildiğini, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davalı şirketin taşıma sözleşmesi gereği elinde bulunan , davacıya ait toplam 58.270,24-TL bedelli ürüne ait 39 adet kargoyu zamanında teslim etmeyerek , kusuru ile ürünleri kaybetmesi nedeni ile davacının uğradığı zararın tazmin dilekçeleri talep tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere yönelik temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini , dava masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlıkta ispat yükü zararın varlığını iddia eden davacı üzerinde olup, davacının iddialarını ispatlayamadığını, davacı tarafın tüm iddialarının soyut ve dayanaksız olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, taşıma senedinde eksik yazılan bilgiler sonucu kargonun teslim edilememesinden göndericinin sorumlu olacağını, davalı şirketin zarardan sorumlu olsaydı dahi bu sorumluluk özel çekme hakkı ile sınırlı olacağını savunarak fazlaya ilişkin tüm dava, talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Taşıma sözleşmesinden doğan maddi tazminat davasıdır.Gelir İdaresi Başkanlığı yazıları dosya içerisindedir.6100 sayılı HMK Madde 222- 1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle: 22/7/2020 - 7251 sayılı Kanun md. 23) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır. 6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır. Anılan hükümler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında; Tarafların tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizin 21/05/2024 tarihli duruşma ara kararı ile 6100 sayılı HMK 222. Madde kapsamında taraflara 2021, 2022, 2023 yıllarına ait ticari defterlerini sunmaları için iki haftalık kesin süre verilmiş, SMMM bilirkişi , tekstil mühendisi bilrikişi ve taşıma alanında uzman bilirkişi tarafından tarafların iddia ve savunmaları kapsamında alacak ve borç kalemlerinin tespiti ve hesaplanması hususlarında rapor tanzim etmek üzere dosya bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.

SMMM bilirkişi ----, taşıma alanında uzman bilirkişi ----- ile tekstil mühendisi bilirkişi -----tarafından tanzim edilen raporda özetle;''...Davacı Yanın, 58.270,24 TL alacak talebi üzerinden harçlandırarak davalı Şirket aleyhine ikame etmiş olduğu işbu alacak davasında.

“Taşıma işini Tazmin Dilekçelerinin ve gönderi numaralarının incelenmesi neticesinde davalının üstlendiği hususunda şüphe olmadığı, “Bu kapsamda davalı akdi / fiili taşıyıcı firmalar / şahısların davada muhatap olup, davalıya husumet yöneltilmesi gerektiği, “Dava konusu emtiaların ilgililerine teslim edilememiş olmasının davalının ve/veya çalışanlarının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış ile meydana gelmiş olabileceği, Madde 879- (1) Taşıyıcı;a) Kendi adamlarının,b) Taşımanın yerine getirilmesi yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

Söz konusu emtiaların davalı firma tarafından taşınmış olduğu ve gönderi belgelerindeki bilgilere göre emtiaların toplam sayısının 39 ( Otuz dokuz) adet ve kayıp emtiaların toplam ağırlığının ise 116 (Yüz on altı) Kg olarak belirtilmiş olduğu,” Bu kapsamda kayıp emtiaların SDR değerinin 116,00 kg. x 8.33 - 966,28 SDR (Tazmin Dilekçe tarihindeki (31.10.2022) SDR Kuru: 23.9018 TL) Taşıyıcı sorumluluğunun üst sınırını oluşturacak şekilde hesaplama yapılması gerektiği, oluştuğunu beyan ettiği gerçek zararın sınırlı sorumluluk limitinin üstünde kalması halinde limitle bağlı olarak sorumluluğunun doğacağı,

Bu kapsamda SDR kuru üzerinden toplam zararın 966,28 SDR X 23.9018 TL = 23.095.05 TL olduğu, Bu rakamın sorumluluk limitinin üst sınırını gösterdiği, bu nedenle taşıyıcının tam kusurlu olduğunun dikkate alınması ile davacı tarafından talep edilmiş olan 58.270,24-TL 'nin sorumluluk üst limitinin üzerinde kaldığı için 23.095.05-TL nin gerçek zarar olarak değerlendirilmesi gerektiği...'' belirtilmiştir.

Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur. İddia, savunma, celp edilen belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte incelenip değerlendirildiğinde; Dava, taşıma sözleşmesine dayalı maddi tazminat istemine ilişkidir. Davalı tarafından 24/04/2024 tarihli dilekçe ile her ne kadar zamanaşımı def'i ileri sürülmüş ise de, davaya cevap dilekçesi ile ileri sürülmeyen zamanaşımı def'inin reddi gerekmiş, uyuşmazlığın esası hakkında inceleme yapılmıştır.

İddia ve savunma kapsamından taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunduğunun sabit olduğu, davacı tarafından online alışveriş sitesi üzerinden satışını gerçekleştirdiği ürünlerin, müşterilerine teslimi hususunda davalı taraftan kargo taşıma hizmeti aldığı, 2020 ve 2021 yıllarında satışı gerçekleşitirilen 39 adet ürünün davalı tarafından alıcısına teslim edilmediği ve kaybolmasına sebebiyet verildiği ileri sürülmüş, davalı tarafından 4 adet kargonun kendilerine ait olmadığı,

2 adet kargonun dava dışı "-----" isimli kişi alıcısına ait aynı kargolar olduğu ve dava dışı ------ .. isimli kişi alıcısına ait kargonun iade edildiğini savunulmuş, somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında Mahkememiz ara kararı neticesinde davacı tarafından iddiaya dayanak 39 adet ürün için müşteri adı ve kargo takip numaraları davacı tarafından bildirilmiştir.6100 sayılı HMK 222.

Madde ihtarı yapılmak suretiyle taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ile.

Davacı tarafından işletme hesabına göre defter tutulduğu, davalı şirketten almış olduğu kargo hizmetlerine ilişkin davalı şirketçe düzenlenmiş muhtelif tarih ve tutarlı çok sayıda kargo hizmet bedeli faturasının gider olarak kaydedilmiş olduğu, davaya konu edilen ve toplam tutarının KDV dahil 58.270,24 TL olan 39 Adet Faturadan 28 Adet Faturanın ve ekinde Tazmin Dilekçesi Vs. eklerin sunulduğu, 11 Adet Tazmin Dilekçesi/Fatura’ nın dosyaya sunulmadığı, davacı vekilince sunulan 28 Adet Tazmin Dilekçesi ekinde yer alan 28 Adet Faturanın;Toplam Tutarının KDV Dahil 40.820,35 TL olduğu, İşbu KDV Dahil 40.820,35 TL Toplam Tutarlı 28 Adet Faturadan.

Toplam Tutarı KDV Dahil 14.149,74 TL olan 10 adet faturanın davacının sunulan 2022 yılı işletme defterinde gelir olarak kayıtlı bulundukları, toplam tutarı KDV dahil 26.670,61 TL olan 18 adet faturanın, davacının sunulan 2022 yılı işletme defterinde kayıtlı bulunmadıkları, davalı tarafından sunulan e-defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu, davalı tarafından sunulan e-defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu, bazı faturalarda yer alan ürün stok kodu ve barkod baz alınarak firmanın ---- internet sayfasında arama yapıldığında aynı bu kodla ve aynı görselle ”------adlı mağazada ürünlerin 1.199,99 TL fiyatla halen satışta olduğunun görüldüğü,

dava konusu taşımanın yurt içi taşıma olduğu, her ne kadar davalı vekili tarafından alıcı ismi; ---- ------kargo takip no- Kayıp ile ------ kargo takip no.lu kargonun aynı olduğu iddia edilmiş olsa da tazmin dilekçesinde belirtilen kargo numarası ile gönderi numarasındaki kargo takip numarasının aynı olması gerektiği, ancak belgelerde farklı numaraların bulunduğu, bu nedenle her iki kargonun aynı kişiye ait olduğuna dair bilgi belge ve doküman bulunmadığından dikkate alınması gerektiği, Davalı vekili tarafından ;------Kargo numaralı emtiaların kendilerine ait olmadığı iddiasının bulunduğu,

ancak dosya muhteviyatında söz konusu isim ve kargolara yönelik tazmin dilekçelerinin bulunduğu, bu nedenle değerlendirmeye alınması gerektiği, Alıcı isimleri ---- ve takip numaraları ise ---- ve ----- olan 2 (iki) adet kargonun her iki takip numarası da aynı kargoya ilişkin olduğu yönündeki davalı iddiasının doğru olmadığı, ayrıca Alıcısı ---- takip numarası ----- olan kargo alıcısının kargoyu iade ettiğine dair dosya muhteviyatında bilgi, belge ve doküman bulunmadığı, bilakis Tazmin Dilekçesinde kargonun teslim edilmemiş olduğunun belirtilmiş olduğunun tespit edildiği,

sunulu raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, TTK 875 ve devamı maddelerine göre; emtianın teslim almasından teslim edilmesine kadarki sürede ziya, hasar ve gecikme sorumluluğunun taşıyana ait olup, Taşıyıcı kendi adamlarının ve taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin, görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğu,

bu sorumluluk kapsamında taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen ziyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda tazminatın eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanacağı, TTK Md.882 ye göre taşıyanın sınırlı sorumluluk esası kapsamında "net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkı (SDR)" ile sorumlu olduğu,

gerçek zararın sınırlı sorumluluk limitinin altında kalması halinde taşıyan gerçek zarar miktarı ile üstünde kalması halinde ise limitle bağlı olarak sorumlu olacağı, bu kapsamda yapılan bilirkişi incelemesi ile talebe konu 39 adet gönderi yönünden toplam kayıp emtianın brüt ağırlığının 116,00 kg olarak belirlenmesi karşısında sorumluluk üst limitinin 116,00 kg. x 8.33 SDR = 966,28 SDR olduğu,

üst sınırının belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması gerektiği, karar tarihinde (06/05/2025 karar tarihinde henüz kur yayımlanmamış olduğundan 05/05/2025 tarihli kur esas alınmıştır.) 1 SDR /TRY = 52.1824 TL olduğu, bu kapsamda davalı taşıyıcının üst sınır sorumluluğunun 966,28 SDR X 52.1824 = 50.422,80 TL olduğu, talep edilen tazminat tutarı tespit edilen üst sınır sorumluluk üzerinde kaldığından davanın kısmen kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.