İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/537 K.2024/383

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/537

KARAR NO: 2024/383

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ:08/08/2023

KARAR TARİHİ:24/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirkettin davalı şirkette çeşitli zamanlarda karayolu taşımacılığı hususunda anlaşılmış ve bu taşıma hizmeti sonucunda davacı şirket tarafından davalı şirkete ---- Euro değerinde, ------ Euro değerinde, ------ Euro değerinde, ---- Euro değerinde,---- Euro değerinde, ----- Euro değerinde, ---------Euro değerinde, toplamda 15.100 Euro değerinde istisnai fatura kesildiğini, davacı şirketin tüm iyi niyetli çabalarına rağmen davalı/borçlu tarafından söz konusu faturalara ilişkin ödemeler yapmadığını.

Bu nedenle davacı şirket tarafından -------sayılı dosyası ile davalı/borçluya karşı icra takibi başlatılmış ve davalı taraf ödeme emri gönderildiğini, söz konusu borca davalı tarafça haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, söz konusu alacağın likit bir alacak olduğunu.

İtiraz üzerine taraflarınca öncelikle uyuşmazlığın ticari uyuşmazlık olması sebebiyle arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak söz konusu alacağın ödenmesi ile ilgili olarak taraflarca anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davalı/borçlu---------sayılı dosyasında yapmış olduğu haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, itirazın kötü niyetli, haksız ve likit olması nedeni ile asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı/borçlu aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve ücreti vekaletin yargılama sonunda davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava dosyasında davalının yazılı savunmasına rastlanmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.---------- sayılı dosyası celp edilmiştir.6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1):"Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2):"Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

(3):"İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

(4):"Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5):"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.

Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur.

İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."(2):"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır.

Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır.

(TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır.

Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.Mahkememizce işbu dosyada, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır.

Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

Davacının 18.05.2023 takip tarihli itibariyle davalından USD para birimine göre düzenlenen faturalardan kaynaklı 5,43 USD alacaklı olduğu, ------ para birimine göre düzenlenen faturadan kaynaklı ----- alacaklı olduğu ve iş bu tutarların takibe konu edilmediği, davacının 18.05.2023 takip tarihli itibariyle davalıdan Euro para birimine göre düzenlenen faturadan kaynaklı 17.125,00 Euro alacaklı olduğu. ------ Euro tutarlı faturaların takibe konu edilmediği ve takibe konu edilen 15.100,00 Euro tutarlı faturaların aşağıdaki gibi olduğu, Faiz Konusunun İrdelenmesi:Kural olarak TBK 117/gereği;

“muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse bugünün geçmesiyle...” temerrüdün başlayacağı kabul edilir.

3095 sayılı Kanun Faiz ve Temerrüt Faizie İlişkin Kanun'un (“3095 sayılı Kanun”) 4/a Maddesi uyarınca, sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde, devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faz oranının esas alınacağı düzenleme altına alındığı,

TBK madde 99 uyarınca, alacaklının seçimlik hakkını fili ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak ödenmesi yönünde kullandığı hallerde, talep konusu alacak tahsil tarihine kadar yabancı para alacağı olarak değerlendirileceğinden, alacağa 3095 Sayılı Kanun'un 4/a Maddesi gereğince vade tarihinden filen ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre faiz işletecektir.

Yabancı para alacağının vade tarihindeki kur üzerinden Türk Lirasına çevrilmek suretiyle talep edildiği hallerde ise 3095 sayılı Kanun'un 2. Maddesi uyarınca alacağın adi veya ticari işten doğması ayırımına göre Türk Lirası üzerinden temerrüt faizi işletilmesi söz konusu olacaktır. şeklinde olduğu,Somut olayda.

Takip alacaklısı davacı taraf 18.05.2023 tarihli takipte 15.100 Euro alacağına, 71,13 Euro işlemiş ve asıl alacağına takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden EUR alacak için işleyecek yıllık %2 Euro Mevduata Kamu Bankalarınca Fiilen Uygulanan Azami yıllık faiz ile tahsilini talep ettiği, dosya kapsamında davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair dayanak belge bulunmayıp, işlemiş faiz talebi hakkında takdir Mahkemenin olduğu,

4 taraf takip talebinde seçimlik hakkını fili ödeme günündeki kur üzerinden ödeme yapılması yönünde kullandığı anlaşıldığından Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl için takip tarihinden itibaren 3095 SK. Md. 4/a uyarınca Kamu Bankalarının 1 yıllık Euro mevduatına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği, davacı şirketin ibraz ettiği 2022 ve 2023 yılına ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226” ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı tespit edildiği,Davalı taraf incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığı,Davacı tarafından davalı adına yürütülen 120-02-360 Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre davacı tarafından davalı tarafa TL, USD, EUR ve GBP para birimine göre faturalar düzenlediği ve faturaların TL karşılığı olarak 16.05.2023 tarihi itibariyle davalından 364.704,78 TL alacaklı olduğu görüldüğü,

dosya kapsamında taraflar arasında dövize endeksli mal alımlarına istinaden düzenlenmiş yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacı tarafından davalı tarafa TL, USD, EUR ve GBP para birimine göre faturalar düzenlendiği, takip konusunu alacağı oluşturan 7 adet 15.100 Euro tutarlı faturaların dövize endeksli olarak düzenlediği, teslim veya hizmetin döviz cinsinden yapılmış olduğu,

ödeme tarihindeki---------- alış kurlarına yapılan hesaplamada, davacının 18.05.2023 tarihli itibariyle davalından USD para birimine göre düzenlenen faturalardan kaynaklı 5,43 USD, ---- para birimine göre düzenlenen faturadan kaynaklı ------ alacaklı olduğu ve iş bu tutarların takibe konu edilmediği, davacının 18.05.2023 tarihli itibariyle davalından Euro para birimine göre düzenlenen faturadan kaynaklı 17.125,00 Euro alacaklı olduğu, iş bu alacağın; takibe konu edilen 7 adet 15.100 Euro tutarlı faturalar ile takibe konu edilmeyen ----------- Euro tutarlı faturalardan oluştuğu görüldüğü,

01.07.2021 tarihinden itibaren BS ve BA formu bildirim yükümlüğü bulunmayan takip konusu alacağı oluşturan 7 adet 15.100 Euro (301.349.11 TL) tutarlı faturaların Ticari Fatura” olarak düzenlendiği ve GİB portalı üzerinden davalı tarafa faturaların teslim edildiği, ticari fatura senaryosunda düzenlenen faturalara, mali mühür ile imzalı elektronik belge üreten ret butonu bulunmadığı, e-faturaya itiraz süresi 8 gün olduğu, faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren en geç 8 gün içerisinde itiraz talebinde bulunma hakkına sahip olduğu,

dosya kapsamında davalının faturalara yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itirazda bulunulduğuna dair dayanak belge bulunmadığı, davacının davalından 18.05.2023 takip tarihi itibariyle 15.100 Euro alacaklı olduğu, takip tarihinden itibaren 15.100,00 Euro asıl asıl alacağa 3095 Sk Md 4/a uyarınca-------1 yıllık Euro mevduatlarına uyguladıkları faiz oranına göre döviz faizi de yürütülebileceği bildirilmiştir.Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu,

davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3.

Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 15.100,00-EURO fatura alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İcra takibinden önce dosya muhteviyatı ile borçlunun takip konusu alacağa ilişkin temerrüde düşürüldüğünü gösterir mahiyette bir belge bulunmaması, işlemiş faize ilişkin taraflar arasında uygulanan bir teamül olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, işlemiş faiz talep edilebilecek nitelikte bir anlaşma olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, TTK 1530.

Maddesindeki fatura alacağına ilişkin hükmün tedarik sözleşmelerinde geçerli olması sebebiyle takip öncesi döneme ilişkin faiz talep edilemeyeceği görülmüştür. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.