İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/542 K.2024/290

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/542

KARAR NO : 2024/290

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/08/2023

KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili olan davacı şirketin elektrik dağıtım lisansı kapsamında faaliyette bulunduğunu, Elektrik Piyasası Kanunu’nun 3. maddesi ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 12.09.2012 tarih ve----sayılı kararı uyarınca, elektrik piyasası’nda dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin 01.01.2013 tarihinden itibaren ayrı tüzel kişilikler altında yürütülmesine karar verilmiş ve anılan tarih itibariyle müvekkil şirket ---- ve dava dışı ------ hukuki ayrışma,

kurumlar vergisi kanunu’nun 19. ve 20. maddeleri ile 6102 sayılı türk ticaret kanunu’nun 159 ve devamı maddelerinde yer alan kısmi bölünme yöntemi ile ve külli halefiyet ilkesi uyarınca sağlandığını, davalının ------ numaralı tesisatına kayden elektrik enerjisi kullanmakta olduğunun davacı şirket kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, dava dışı ----- ile karşılıklı imza ettiği perakende satış sözleşmesi bulunmakta iken, görevli tedarik şirketine karşı ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeni ile 26.12.2016 tarihinde kullanım yerinin elektrik enerjisinin kesildiği ve sayacın mühürlendiği,

18.05.2022 tarihinde ----- no'lu tutulan kaçak elektrik kullanımı tespit tutanağın “dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında; yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açılarak” elektrik enerjisi tüketimi yaptığının tespit edildiğini, davalının elektriğinin kesilerek 18.05.2022 tarihinde mühürlendiğini, davalının davacı şirket ile arasında herhangi bir perakende satış sözleşmesi yahut ikili anlaşma bulunmamasına rağmen elektrik enerjisi tüketiminde bulunduğunu,

faturanın tahsili maksadıyla davalı aleyhine ------ icra Dairesi’nde ----- esas sayısına kayden ilamsız icra takibi başlatıldığını, itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, davanın kabulüne davalı tarafça -----İcra Dairesi ------ esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, takibe itirazın haksız ve kötüniyetli olması sebebiyle iik 67/2. maddesi uyarınca hükmolunan bedelin %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücret-i vekâletin davalı yana tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın görevli Mahkemede açılmadığını, görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, müvekkili olan davalı adına mezkur adresli abonelik kaydı bulunmadığını, taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini, 10/02/2021 tarihinde mezkur adresteki gayrimenkulün mülkiyet hakkının----- temlik edilmiş olup davalının fiili elektrik tüketicisi olmadığını, Davacının yapmış olduğu usul ve işlemlerin usulsüz olduğunu, Fazlaya İlişkin her türlü dava talep hakları saklı kalmaık kaydı ile ;

öncelikle davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, aksi kanaatte ise davalı hakkında açılmış bulunan davanın esastan reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.----- İcra Dairesinin ----- Esas sayılı

Celp edilen Gelir İdaresi Başkanlığı ile Esnaf Odası Başkanlığı yazıları dosya içerisindedir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5. maddesinde Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi Mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davaya bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır.

Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz.

TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır.

Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.İddia, savunma ve celp edilen deliller birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı tarafından, usulsüz elektrik kullanımdan doğan alacağın konu edildiği icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 04/01/2024 tarihli yazısında davalının 2016-2023 yılları arasında (yıllar dahil) yıllarında bilanço usulüne veya işletme hesabına göre mükellefiyetinin bulunmadığının bildirildiği, Esnaf Odasından verilen cevap yasında davalının ----- Esnaf ve Sanatkarlar Odasında kaydının bulunduğunun belirtildiği, davaya dayanak 18/05/2022 tarihli kaçak tespit tutanağına konu yerin ------ adresli olduğu,

uyuşmazlıkta Mahkememiz görevli olmayıp Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla göreve yönelik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.