İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/735 K.2026/70

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/735 Esas

KARAR NO:2026/70

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/10/2023

KARAR TARİHİ: 22/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Dava dışı ----aleyhine davalı ---- tarafından------ sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmıştır. İşbu takipte borçlu taraf olan ----- takibe itiraz etmemiş ve takip kesinleşmiştir. Bunun üzerine takip alacaksı tarafından, takip dışı 3. Şahıs olan müvekkilimiz ---------tarihinde İİK m.89 gereğince birince haciz ihbarnamesi gönderilmiştir.

Müvekkil şirketin ihbarnameye süresinde itiraz etmemesi üzerine ikinci haciz ihbarnamesi gönderilmiş ve bu ihbarnameye de itiraz edilmemesi üzerine ------ tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmiştir. Müvekkilimiz borçlu olmamasına rağmen bu ihtarnamelere süresinde itiraz etmediği ve süresinde menfi tespit davası açmadığı için söz konusu icra dosyasına borçlu sıfatı ile eklenmiştir.

Müvekkilimiz ---- dava dışı ve davalı şirkete karşı borçlu olmadığı halde icra dosyanın kapanması için sahibi olduğu -------- adına cebri icra tehdidi altında ---- tarihinde alıcı ----- tutarında ödeme yaparak esasen borçlu olmadığı dosyayı kapatmıştır..Davamızın kabülü ile müvekkilimizin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı------ ödeme tarihi olan----arihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdatına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesie karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Öncelikle işbu dava yetkisiz mahkemede açılmış olup yetkili mahkeme müvekkil firmanın merkezinin bulunduğu yerdeki------ Asliye Hukuk Mahkemeleri'dir. ( Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Bu nedenle mahkemenizce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep ediyoruz.Davacı ------- işbu davayı açmada hukuki yararı bulunmamaktadır.

Zira davacı ------ dava konusu----- Esas sayılı takip dosyasında taraf değildir. Davacı -------- adına haricen tahsil amacıyla davalı Lazika vekiline ödeme yapmış durumdadır. Para borcunun ödenmesi, ifanın kişisel olarak bizzat gerçekleştirilmesini gerektirmemektedir.

Üçüncü kişinin borçlu adına para borcunu ödemesi durumu, kefalet ilişkisi yahut hakkın halefi olmayı gerektirir başka bir durum olmadığı müddetçe üçüncü kişiye alacağa halef olma yetkisi veya tahsil yetkisi vermez. Dava konusu olayda da davacı -------- davalı firma ile hiç bir hukuki ilişkisi bulunmadığından ve sadece yöneticisi olduğu firma adına ödemede bulunduğundan işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacı------ yönünden davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerekmektedir.

Müvekkil firma tarafından dava dışı ----- Esas sayılı dosya ile ilamsız takip başlatılmış, ----- firması tarafından takibe itiraz etmemesi üzerine takip kesinleşmiş, müvekkil firma ------ firması ile davalı---- firmasının ticari ilişkisi olduğunu bildiği için --------- firmasına 89/1 ihbarnamesi gönderilmesini talep etmiş, icra müdürlüğünce gönderilen 89/1 ve sonrasında gönderilen 89/2 ve 89/3 ihbarnamelerine davacı ---------tarafından herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir.

Bu aşamadan sonra davacı firma hukuka uygun şekilde takip dosyasına borçlu olarak kaydedilmiştir.Müvekkil firmanın sebepsiz zenginleşmesi söz konusu değildir. Zira sebepsiz zenginleşme TBK m.77'de haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşme olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla sebepsiz zenginleşme iddiasının dinlenebilmesi için haklı bir nedenin var olmaması gerekmektedir. Müvekkil firmanın haklı nedeni İcra İflas Kanunu m.89'dur.

Müvekkil firma bu kanun maddesinin vermiş olduğu yetkiye dayanarak davacı şirketten tahsilat yapmıştır. Kaldı ki, borçlu --- firması yetkilisi ------ davacı----- yakın ilişki içindedir. --- firmasının yurt içi ve yurt dışındaki satışını üstlenmiştir. Aşağıdaki görsel intarnet üzerinden alınmıştır ve birbirleriyle olan SIKI ilişkilerini göstermektedir. Davacı ----- firması müvekkil firma------- yakından tanımaktadır zira kendi dükkanlarında -----ürünlerini satmıştır.

Söz konusu ----- ürünleri de ----firmasına ----------- firması tarafından verilmiştir. Duyduğumuz kadarıyla, emin olmamalka birlikte, karşılığında kahve almıştır.

Görüldüğü gibi iş bu davaya konu her üç firma da birbiriyle ilişkilidir.---firmasının --- ----- firmasıyla hiçbir ilişkisinin olmadığı iddiası doğru değildir.------- ürünlerini satmıştır. davanın öncelikle hak düşürücü süre yönünden reddine, davacı ----- davasının husumetten reddine. haksız ve hukuka aykırı davanın tümden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman SMMM bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, SMMM bilirkişi heyeti ayrıntılı raporu sonuç kısmında;" Raporumuz içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, takip dosyası dava dışı takip borçlusunun incelenen ticari defterleri ve dosya üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;

5.1Dava dışı takip borçlusu tarafından incelemeye sunulan ------yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri

yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,

5.2 Takip Borçlusu ------ ticari defterleri üzerinde yapılan

incelemede;

 ------ ticari defterlerinde son ticari ilişki tarihi olan

---tarihi itibarıyla ----- borçlu olduğu,

 ------ ticari defterlerinde son ticari ilişki tarihi olan

--- tarihi itibarıyla --- davacı ----- 142.050,15 TL

borçlu olduğu,

 ------ ticari defterlerinde son ticari ilişki tarihi olan

---tarihi itibarıyla ---- davacı----TL borçlu olduğu,

5.3 Huzurdaki yargılamaya konu takip dosyasından İİK 89/1,89/2,89/3 gereğince gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz etmeyen, akabinde diğer davacı (şirket yetkilisi) tarafından dosya borcuna istinaden yapılan ödemenin iadesinin, huzurdaki davaya konu edildiği yargılamada, dosyaya borçlu sıfatı ile eklenen davacı şirketin (hatta iki davacının da) dava dışı takip borçlusuna, yargılamaya konu takip öncesi ve sonrası borçlu olmadığı, tarafımızdan görülmüş, ödenen bedelin İstirdadının talep edilebileceği değerlendirilmiştir.

5.4 Davalı yanın davacı şirkete 160.000,00 TL borçlu olduğu,

5.5 Hak kazanma koşulları ve hukuki değerlendirmenin, sayın mahkemenize ait olduğu, " görüşünü bildirir rapor tanzim edilmiştir.Raporun taraflara tebliğe çıkartıldığı görüldü.

DELİLLER

*Bilirkişi raporu, *Tüm dosya kapsamı,

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) istemine ilişkindir.Davaya konu uyuşmazlığın tespiti. 3. Kişinin açmış olduğu menfi tespit davası olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, icra dosyası, ticari defter ve kayıtlar ile hükme esas alınan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde.

Davanın, davacıların borçlu olmadıkları halde İİK nın 89. Maddesi kapsamında gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle icr takibine borçlu sıfatıyla dahil edildikleri ve cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldıkları bedelin istirdatı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda; dava dışı takip borçlusu ------ yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkiler ve cari hesap hareketleri incelendiğinde ----- davalı -------- davacılara borçlu bulunduğu, davacıların ise anılan şirkete karşı herhangi bir borçlarının bulunmadığı açık şekilde tespit edilmiştir.Her ne kadar davacılar hakkında gönderilen haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle icra dosyasına borçlu sıfatıyla eklenmişler ise de, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasının şekli hukuka üstün olduğu,

ticari defter ve mali kayıt incelemesi sonucunda davacıların gerçekte borçlu olmadıklarının anlaşılması karşısında, sırf ihbarnameye itiraz edilmemiş olmasının davalı lehine hak doğurmayacağı açıktır.

Dosya kapsamından, davacı ---- tarafından icra dosyasının kapatılması amacıyla ---- ödeme yapıldığı sabit olup, söz konusu ödemenin haciz tehdidi altında gerçekleştirilmiş olması nedeniyle ihtiyari bir ödeme olarak kabulü mümkün değildir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77 ve devamı maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca, haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen kişinin bu kzanımı iade ile yükümlü olduğu kuşkusuzdur.

Somut olayda davalı tarafın, davacıların gerçekte borçlu olmadıkları bir parayı tahsil etmek suretiyle malvarlığında artış sağladığı, bu suretle sebepsiz zenginleştiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacıların borçlu olmadıkları halde cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldıkları 160.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.