İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/683 K.2025/335

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/683

KARAR NO : 2025/335

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 25/09/2024

KARAR TARİHİ : 10/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: ---, Keşide Yeri:----- Tarih: 19/10/2024 Miktar 150.000 TL, Keşideci:---- Seri No: ------” Yine ekte bulunan belgeden anlaşılacağı üzere, söz konusu çekin lehdarı müvekkile olan borcuna karşılık olarak işbu çeki müvekkile ciro etmiştir.

(Ek-1 Çekin hamilinin müvekkil olduğunu gösterir belge)Yukarıda toplam 150.000-TL bedelli çekin meşru hamili müvekkil şirket olup söz konusu çek gömlek cebinde unutulup çamaşır makinesinde yıkanması neticesinde tanınmaz hale gelmiş ve zayii olmuştur.

(Ek-2 yıkanma sonucu geldiği hal) Yukarıda bilgileri verilen çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde (çeke ödeme yasağı konulmasına) İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, Tensiple ---- Gazetesinde ilanına akabinde söz konusu çeklin kayıp nedeniyle İPTALİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.

Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; ---- Bankası, Keşide Yeri:----- Tarih: 19/10/2024 Miktar 150.000 TL, Keşideci: ---- Seri No: ------ olan çekin iptali talebine ilişkindir.

2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.

Somut olayda; Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çekin tarih ve numarası sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeke de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çekle bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekle iptaline karar verileceği konusunda ---- Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çekin bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Gerekçesi ayrıntılı kararda yazılacak kararda açıklanacağı üzere ,

1-Açılan davanın KABULÜNE,

2- Davaya konu; ----, Keşide Yeri:----- Tarih: 19/10/2024 Miktar 150.000 TL, Keşideci:----- Seri No: ----- olan çekin zayi nedeni ile İPTALİNE,

3-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,

4-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,

5-Karar tarihinde alınması gerekli 615,40-TL harcın peşin alınan 427,60-TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 187,80-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına,

6-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının dosya kesinleştiğinde iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde BAM nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.