İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/747 K.2025/750

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/747

KARAR NO : 2025/750

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/10/2024

KARAR TARİHİ : 26/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı, ----İcra Müdürlüğü ------ Sayılı dosyası ile aleyhine yürüttükleri fatura alacağı için açılan icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine borcu olmadığı gerekçesiyle itiraz ettiğini. İtiraz nedeniyle davalı aleyhine başlatılan icra takibin durduğunu ve iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu. Davacı ile davalı şirket arasında ''----'' alım satımdan kaynaklanan ticari iş ilişkisi olduğunu.

Davacı davalı şirkete, restoran hizmetinde ve ticari faaliyetinde kullanabilmesi amacıyla ''------'' sattığını ve teslim ettiğini. İşbu ticari ilişki neticesinde davacı şirkete ekte bulunan ve ürün bedelini içeren fatura alacağı davalı şirket tarafından ödenmediğini, Borçlunun ödeme emrine yapmış olduğu itiraz kötü niyetli olup tamamen takibi durdurmaya yönelik olduğunu.

İtiraz dilekçesinde görüleceği üzere davalı/borçlu taraf borcunu ödediğine dair ya da borcun olmadığına dair herhangi bir delil sunulmadığını beyan ederek.

Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, borçlunun ----- İcra Müdürlüğü ------- Sayılı dosyasından yapılan itirazın anapara ve ferileri yönünden iptaline ve takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sindan az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.

-----. İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 -(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

TÜRK TİCARET KANUNU Madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."

Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."

Ticari defterler, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).

Yine Türk Ticaret Kanunu Madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır.

Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır.

(TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)

Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, mali müşavir bilirkişi raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME: Sayın Mahkeme 21.03.2025 tarihli celsesinde uyuşmazlığın;----- İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı hususunda uyuşmazlık içinde bulundukları tespit edilmiştir.

Davacı ticari defterleri ile dava dosyasındaki deliler aşağıdaki gibi incelenmiştir. a) Defter İncelemesi (Usul), b) Hesap İncelemesi, c) BA ve BS Formlarının İncelenmesi, d) Faturanın İncelenmesi, DEFTER İNCELEMESİ (Usul) Davacı Defter İncelemesi (Usul): Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2023-2024 yılı ticari defterlerinin noter onay bilgileri aşağıdaki gibidir. Davacı şirketin ibraz ettiği, 2023-2024 yılları ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. 4.a-1.

Davalı Defter İncelemesi (Usul): Sayın Mahkemenin 21.03.2024 tarihli celsesinde, ‘’ Tarafların 2023-2024 yılına ait ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde mahkememiz kaleminde hazır bulundurmalarına, tarafların yerinde inceleme talepleri var ise 2 haftalık kesin süre içerisinde açıkça bildirmelerine, yerinde incelemenin nerede yapılacağının açıkça bildirilmesine, bu hususta taraflarca iki haftalık süre içerisinde açıklama yapılmasına,

ticari defterler inceleme gün ve saatinde hazır edilmez veya 2 hafta içerisinde yerinde incelemede talep edilmezse ticari defterlerin incelenmesinden vazgeçilmiş sayılacağının ihtarına, Ticari defterlerini sunmadığı veya yerinde inceleme talebinde bulunmadığı takdirde 6100 sayılı HMK'nın 222/3 maddesi gereğince davacı tarafın defterlerinin davacı lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun davalı tarafa ihtarına,’’ karar verilmiştir.

Sayın Mahkemenin duruşma zaptı davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Davalı taraf incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmamıştır. HESAP İNCELEMESİ: Davacı Hesap İncelemesi: Davacı tarafın ticari defterlerinde davalı şirkette ait olan 2023-2024 yılları ------- Kodlu Alıcılar Hesabının dökümü aşağıdaki gibidir.

Yukarıdaki cari hesap tablosunda görüldüğü gibi, davacı tarafından 18.12.2023 tarihli ---- seri no.lu fatura ile davalı tarafa 67.458,91 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalı taraftan herhangi bir ödeme almadığı ve buna göre 31.12.2023 tarihi itibariyle davalı taraftan 67.458,91 TL alacaklı olduğu görülmüştür.

HESAP İNCELEMESİ: Davalı Hesap İncelemesi: Davalı ------- incelemeye gelmediğinden ve yerinde inceleme talebinde bulunmadığından davalı hesap incelemesi yapılamamıştır. BA ve BS Formlarının İncelenmesi: Bilindiği üzere ------Sıra No.lu VUK Genel Tebliği gereği 2021/07 döneminden itibaren elektronik belgelerin BA ve BS formu ile bildirim yükümlüğü kaldırılmıştır.

Davacının bağlı bulunduğu ------ Vergi Dairesi 25.03.2024 tarihli yazı cevabından, davacının 2022-2023 dönemine ait karşılaştırmalı BA-BS Analizi bilgi formlarının, dosyaya göndermiştir. Davalı şirketin 2023 yılı BS formunda, davalı tarafa 1 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 66.791,00 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür.

Davalının bağlı bulunduğu ------ Vergi Dairesi 26.032024 tarihli yazı cevabından, davalının 2023-2024 dönemine ait karşılaştırmalı BA-BS Analizi bilgi formlarının, dosyaya göndermiştir Davalı şirketin 2023 yılı BA formunda, davacı tarafından davalı tarafa 1 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 66.791,00 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu görülmüştür.

4.d- Faturaların İncelenmesi: ---- Sıra No.lu VUK Genel Tebliğin “7.1 397 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Getirilen e-Fatura Uygulamasına Kayıtlı Olmayan Mükelleflere Faturanın Teslimi” bölümünde; “e- Fatura Uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere e-Arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kâğıt ortamında teslim edilmesi esastır.

Ancak e-arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen faturalar, alıcısının talebi doğrultusunda ve ----- internet adresinde yayımlanan efatura format ve standardının kullanılması ve de söz konusu faturanın basılabilir görüntüsünün eklenmesi koşuluyla e-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere elektronik ortamda da iletilebilecektir.’’ Şeklinde düzenlenmiştir.

Davası söz konusu olayda, takip konusu alacağı oluşturan 18.12.2023 tarihli ------ seri no.lu 67.458,91 TL tutarlı faturanın a.arşiv fatura olduğu. E. arşiv faturanın kağıt ortamında iletilmesi esas olup, alıcının talebiyle elektronik ortamda da iletilebilmektedir.

01.07.2021 tarihinden itibaren GIB tarafından otomatik olarak oluşturan davalının 2023 yılı BA formunda gözüken, davacı tarafından GIB portalına yüklenmiş olduğun anlaşılan takip konusu 18.12.2023 tarihli ------ seri no.lu 67.458,91 TL tutarlı faturanın, davalı tarafa kağıt ortamında tebliğ edildiğine yada davalının faturayı elektronik ortamda almak istediğine dair dosya kapsamında dayanak belge bulunmamaktadır.

Faiz Konusu İncelenmesi: Takip alacaklısı davacı taraf 16.09.2024 tarihli icra takibinde 67.458,91 TL asıl alacağına, 7.490,71 TL işlemiş faiz ve asıl alacağını takip sonrasına yasal faizi yürütülmesini talep etmiştir. Takip alacaklısı davacı taraf huzurdaki davada işlemiş faiz talebinde bulunmamış, 67.458,91 TL harca esas değer üzerinden itirazın iptal davası açmıştır.

Taraflar arasında akdi faiz yönünden herhangi bir sözleşme bulunmadığına göre uyuşmazlığın 3095 sayılı Yasa hükümlerine göre çözülmesi gerekmektedir. 3095 sayılı Yasanın 4489 sayılı Yasa ile değişik 2/2 maddesinde ticari işlemde temerrüt faizinin ‘avans’ oranında hesaplanacağı belirtilmiş bulunmaktadır.

Takip alacaklısı davacı taraf asıl alacağına takip sonrasında yasal faiz yürütülmesini talep etmiş olduğundan talebe bağlılık ilkesi gereği, Sayın Mahkeme tarafından kısmen veya tamamen davacı lehine hüküm kurulması halinde, hüküm kurulacak asıl alacak tutarı için yılık %24 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal faizi yürütülebileceği,

SONUÇ

Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde, 1. Ticari Defterlerin Usule Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden: Davacı şirketin ibraz ettiği, 2023-2024 yılı ilişkin ticari defterlerin.

T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220- 226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini GİB onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür. Davalı taraf incelemeye gelmemiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmamıştır.

2. Takip Konusu Alacak Yönünden: Davacı tarafından davalı adına yürütülen ------ Kodlu muavin defter kayıtlarına göre davacı tarafından 18.12.2023 tarihli ------ seri no.lu fatura ile davalı tarafa 67.458,91 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalı taraftan herhangi bir ödeme almadığı ve buna göre 31.12.2023 tarihi itibariyle davalı taraftan 67.458,91 TL alacaklı olduğu görülmüştür.

Takip konusu alacağı oluşturan 18.12.2023 tarihli ------ seri no.lu 67.458,91 TL tutarlı faturanın a.arşiv fatura olduğu. E. arşiv faturanın kağıt ortamında iletilmesi esas olup, alıcının talebiyle elektronik ortamda da iletilebilmektedir.

01.07.2021 tarihinden itibaren GIB tarafından otomatik olarak oluşturan davalının 2023 yılı BA formunda gözüken, davacı tarafından GIB portalına yüklenmiş olduğun anlaşılan takip konusu 18.12.2023 tarihli ------ seri no.lu 67.458,91 TL tutarlı faturanın, davalı tarafa kağıt ortamında tebliğ edildiğine yada davalının faturayı elektronik ortamda almak istediğine dair dosya kapsamında dayanak belge bulunmamaktadır.

Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, 01.07.2021 tarihinden itibaren GIB tarafından otomatik olarak oluşturan davalının 2023 yılı BA formunda gözüken, takip konusu 18.12.2023 tarihli ------- seri no.lu 67.458,91 TL tutarlı a.arşiv faturaya konu olan 166,9775 miktar ---- ’nın davacı tarafından davalı tarafa teslim edildiğinin kabulü halinde; davacı tarafın davalı taraftan.

16.09.2024 takip tarihi itibariyle 18.12.2023 tarihli ---- seri no.lu faturadan kaynaklı 67.458,91 TL alacaklı olduğu, 67.458,91 TL asıl alacak tutarına takip sonrasında yılık %24 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal faizi yürütülebileceği bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 67.458,91 -TL fatura alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İcra takibinden önce dosya muhteviyatı ile borçlunun takip konusu alacağa ilişkin temerrüde düşürüldüğünü gösterir mahiyette bir belge bulunmaması, işlemiş faize ilişkin taraflar arasında uygulanan bir teamül olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, işlemiş faiz talep edilebilecek nitelikte bir anlaşma olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, TTK 1530.

Maddesindeki fatura alacağına ilişkin hükmün tedarik sözleşmelerinde geçerli olması sebebiyle takip öncesi döneme ilişkin faiz talep edilemeyeceği görülmüştür.

Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.