İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1074 K.2026/337

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/1074 Esas

KARAR NO : 2026/337

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 07/11/2025

KARAR TARİHİ : 07/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının maliki olduğu --------- plakalı araç, müvekkil şirkete --------- sayılı karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağına göre.

28.12.2023 tarihinde, saat 22:40 sıralarında, -------- ili, ------- ilçesi, -------- Mahallesi mevkiinde -------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı araç seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımları ile yolun sağ tarafında bulunan demir dubalara çarpmış, devamında ışıklarda bekleyen -------- sevk ve idaresindeki -------- plakalı araca çarparak maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, Kaza tespit tutanağına göre -------- plakalı araç %100 kusurlu bulunmuş olup aynı zamanda sigortalı aracın sürücüsü -------- 3.18 promil alkollü olduğu tespiti yapıldığını,

aynı zamanda --------- plakalı araç sürücüsü ve maliki --------, --------- Amirliği'nce -------- Olay/Evrak Yıl-No dosyası üzerinden alınan ifadesinde yukarıdaki şekilde durumu izah etmiş ve --------- şikayetçi olduğunu ifade ettiğini, söz konusu trafik kazasında meydana gelen hasar nedeniyle -------- plakalı araçta meydana gelen hasara yönelik ekspertiz raporu düzenlendiğini, yapılan ekspertiz incelemesi ve sigortalı ile yapılan görüşmeler sonucunda aracın ağır hasara (pert-total) uğradığı anlaşıldığını,

sigortalı araç maliki ile yapılan görüşme sonrasında --------- plakalı sigortalı aracın 430.000,00-TL üzerinden pert-total olarak değerlendirilmesi hususunda mutabakat sağlandığını, Karşı araç --------- Noterliği'nin ---------- yevmiye numaralı "Araç Satış Sözleşmesi" ile 08.02.2024 tarihinde 178.657,00-TL bedelle satılarak sovtaj tahsilatı yapıldığını, Sovtaj bedelinin mahsubundan sonra bakiye hasar bedeli sigorta poliçe limiti dahilinde 120.000,00-TL olarak 09.02.2024 tarihinde -------- araç maliki -------- ödendiğini,

yapılan ödemelerin davalıdan rücuen tazmini için 01.08.2025 tarihinde ticari dava şartı kapsamında arabuluculuğa başvurulmuştur.-------- Büro Dosya No, -------- Arabuluculuk Dosya No'lu dosyadan yapılan arabuluculuk görüşmesi neticesinde anlaşılamaması üzerine huzurdaki davayı açma zarureti doğduğunu,-------- İcra Müdürlüğü'nün------ Esas sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötüniyetli itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı tarafın icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Müvekkil şirket ile kazaya karışan aracın sürücüsü arasında hizmet akdi ya da herhangi bir ast-üst ilişkisi de bulunmadığını, bu nedenle, meydana gelen trafik kazası ile herhangi bir ilgisi bulunmadığı gibi kazanın meydana gelmesi yönünden aracı kiralayan şirketin çalışanı olmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Bu kapsamda müvekkili ile araç sürücüsü arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığından müvekkili şirketin kastından, ihmalinden ve/veya kusursuz sorumluluğundan söz edilebilmesi mümkün olmadığını,

bu nedenle davalı müvekkil aleyhine tazminata hükmedilmesi yönündeki taleplerin ileri sürülebilmesine yasal dayanak olmadığını, Dava sonucunun işleten sıfatını haiz kiracıyı da doğrudan etkilemesi sebebiyle işbu davanın ---------- vergi kimlik numaralı -------.Ş. 'ne ihbarı gerekmekte olduğunu, davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, Mahkeme aksi kanaatte ise müvekkil şirketin işleten sıfatı bulunmadığından huzurdaki davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini,

ayrıca sigorta şirketinin rücu edebilmesi için sigortalının ağır kusurunun varlığı şart olup ters yönde seyir etmek tek başına ağır kusur sayılmadığından rücu şartları oluşmadığını, Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebidir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmıştır.

Her ne kadar davalı şirkete araç maliki olarak husumet yöneltilmişse de ---------Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş içtihatlarında da belirtildiği üzere aracın araç maliki tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda,

o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorunlu tutulması gerekmekte olup bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekmektedir.

Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Dolayısıyla işbu davalı bakımından bu minvalde yapılan değerlendirme sonucu somut olayda; dosyadaki kira sözleşmeleri uyarınca ---------- plakalı aracın maliki olan davalının aracı uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile -----------Ş. kiraladığı, davalı tarafından araç kiralayana kira bedeline ilişkin faturalar kesildiği görülmekle kazaya karışan aracın davalı tarafından fiili hakimiyet ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağı kalamayacak şekilde kiralandığı görülmekle işbu davalı şirket bakımından davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile aşağıdaki şekilde reddine karar vermek gerekmiştir.