İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/363 K.2025/344

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/363

KARAR NO : 2025/344

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/04/2025

KARAR TARİHİ : 14/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalı Şirket ile Müvekkil firma arasında bir kısım araçların kiralanması hususunda ekte sunduğumuz anlaşmalar yapılmıştır. Söz konusu anlaşmalar ile ---- plaka sayılı araçlar Davalı yan tarafından Müvekkilimiz firmaya kiralanmıştır. Dönem içerisinde zaman zaman ihtiyaç ya da başka nedenler ile kiralık araçlarda değişiklikleri de olmuştur. Örneğin --- plakalı araç iade edilerek yerine ----- plakalı araç Müvekkilimize kiralık olarak bırakılmıştır.

Sözleşme gereği Davalının keşide ettiği faturalar, tarafımızca kabul edilmesine bakılmaksızın Müvekkilimizin----- İban nolu hesabından otomatik olarak ödenmektedir. Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS); denilen bu sistem ile Davalı faturayı bankaya (Bankamıza) ibraz etmekte ve banka tarafından da iş bu fatura kabulümüze bakılmaksızın ödenmektedir. Araçların tarafımıza teslimi sırasında bulunması gereken özellikleri de sözleşme ile belirlenmiştir.

Tarafımıza multimedyalı olarak teslim edilmesi gereken ---- plaka sayılı araç multimedyası olmadan teslim edilmiştir. Müvekkilimiz de Davalı Firmanın araç kiralama işleri ile ilgilenen ----- adlı kişi ile yapılan görüşmeler neticesi kendi imkanları ile söz konusu sistemi araca taktırmıştır. Kira konusu ---- plaka sayılı aracın kirasının sona ermesi üzerine araç 21.12.2024 günü Davalıya iade edilmiştir. İade sırasında araç iade raporu da düzenlenmiştir.

Raporda sonradan iş bu dava konusu faturaların düzenlenmesine neden olabilecek herhangi bir tespit yer almamıştır. Aracın teslimi sonrasında (muayene ve ihbar sürelerinin de geçmesinin ardından) Davalı firma tarafından aracın 3. Kişiye satıldığı, bu satış sonrası araçta bulunan multimedya ekranının yan sanayi ürünü olduğunun tespit edildiği,

söküleceği ve sökülmesi giderleri ile aracın bu sırada kullanılamamasından kaynaklı zararın tarafımıza rücu edileceği belirtilerek 19.02.2025 tarih ve ----- nolu 25.003,10 TL miktarlı fatura keşide edilmiştir. --- Noterliği'nin 27.02.2025 tarih ve ----- yevmiye nolu ihbarnamesi ile iş bu fatura kabul edilemeyerek iade edilmiş ise de fatura bedeli olan 25.003,10 TL malesef yukarda mevcut hesabımızdan Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) ile çekilmiştir.

Bununla yetinmeyen Davalı aynı alacak için 17.03.2025 tarih ve ---- nolu 25.003,10 TL miktarlı ikinci faturayı, 26.03.2025 tarih ve ----- nolu 25.003,10 TL üçüncü faturayı ve 09.04.2025 tarih ve ----- nolu 25.003,10 TL miktarlı dördüncü faturayı keşide edilmiştir.

Bu faturalardan 17.03.2025 tarih ve ---- nolu 25.003,10 TL miktarlı ikinci faturaya, 26.03.2025 tarih ve --- nolu 25.003,10 TL üçüncü faturaya tarafımızca ----- Noterliği'nin 19.03.2025 tarih ve ----- yevmiye nolu ve 28.03.2025 tarih ve ----- yevmiye nolu ihbarnamesi ile itiraz ve iade edilmesine karşın yine aynı şekilde banka hesabımızdan Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) ile tahsil edilmiştir.

09.04.2025 tarih ve ---- nolu 25.003,10 TL miktarlı dördüncü fatura da kabul edilmeyerek süresi içerisinde iade edilecek olup, bankamızdan aldığımız bilgiye göre bedeli 16.04.2025 günü Davalı tarafından Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) tahsil edilecektir. Buna ilişkin ekran görüntüsü de eklidir. Müvekkilimizin olmayan bir borcu için düzenlenen aynı faturayı 3 kez ödemesi söz konusu olup 4. Kez de 16.04.2025 günü aynı fatura bedeli davalı tarafından tahsil edilecektir.

Tekrar belirtmeliyiz ki söz konusu faturalara konu edildiği şekilde Müvekkilimizin Davalıya hiçbir borcu bulunmamaktadır. Sözleşme gereği tarafımıza multimedyalı olarak teslim edilmesi gereken----- plaka sayılı araç multimedyası olmadan teslim edilmiştir. Müvekkilimiz de Davalı Firmanın araç kiralama işleri ile ilgilenen ----- adlı kişi ile yapılan görüşmeler neticesi kendi imkanları ile söz konusu sistemi taktırmıştır. Buna dair fatura da dava dilekçemize eklidir.

Araç Müvekkilimizin kullanımında iken rutin bakımları Davalının ----- mevcut servisinde yapılmıştır. Davalının servisinde defaaten kontrolden geçmiştir. Söz konusu multimedya ekranı da defaaten görülmüştür. Hiçbir itiraz da olmamıştır. Davalının bilgisi dahilinde yapılan ekleme yine Davalının defaaten kontrolüne tabi olmuştur. Aracın teslimi (iadesi) sırasında da çok rahat bir şekilde söz konusu durum zaten görülmüştür.

Buna dair evraklar celbedildiğinde bu durum zaten görülecektir. Anladığımız kadarı ile Davalı 3. Kişiye aracı satarken başka türlü taahhüt veya vasıf bilgileri vermiş ve fakat 3. Kişinin bunun böyle olmadığını görmesi neticesi bu kişiye "tamamen kendisi tarafından verilen garantiler/taahhütler nedeni ile" ödemek zorunda kaldığı paranın rücusunu talep etme yoluna gitmiştir. Araç eksiksiz şekilde ve yukarda beyan ettiğimiz çerçevede teslim edilmiştir.

Davacının haksız surette tarafımızdan kazanç sağlama çabasını kabul etmiyoruz. Hele hele aynı faturanın 4 kez keşide edilip (3 kez bedelinin tahsil edilmiş olmasına) karşın tahsil edilemeye ve tekrar tekrar düzenlenmesinde hiçbir iyiniyet olmadığı gibi güvenimizin kötüye kullanılması suçu işlenmektedir.

Borcu kabul etmemekle birlikte, haksız çıksak dahi Davalının bizden tahsil edebileceği alacak 25.003,10 TL olup, bunu şimdilik 3 kez tarafımızdan haksız surette tahsil ettikleri muhakkaktır. Sayın Mahkemeniz tarafından Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) sistemi ile söz konusu faturaların ödenmesinin TEDBİREN DURURULMAMASI halinde aynı alacak malesef dava neticeleninceye kadar (belki de yıllarca) tahsil edilmeye devam edilecektir.

Bu duruma son verilmesine yönelik maillerimizden de arabuluculuk sürecinden de malesef bu hususta bir sonuç alınamamıştır. Davalı ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesiz kalmıştır.

Davalının haksız kazanç elde ettiği sabit olup, bu durumun tespit edilerek müvekkil şirketten haksız olarak tahsil edilen paranın iadesi ve bundan sonra tahsil edilmeye çalışılacak keşide edilmiş ve edilecek faturaların ödenmesinin tedbiren durdurulması ve borcumuzun bulunmadığı hususunun tespiti için iş bu davasının ikame edilmesini talep ve dava etmiştir.

Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. Davaya konu uyuşmazlığın; Araç kira sözleşmesinden kaynaklı faturadan dolayı borçlu olup olunmadığı hususlarının tespiti istemine ilişkindir. Yargıtay ----Hukuk Dairesinin 21/03/2017 tarih ---- Esas ve ----- Karar sayılı ilamı ile benzer ilamlarında da vurgulandığı üzere sözleşmenin her iki yanı tacir dahi olsa uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanıyor ise HMK.'nun 4 (1) a maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözüm yeri Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Somut olayda dava konusu edilen alacağın taraflar arasında icra edilen Araç Kira Sözleşmesi kapsamında oluşan alacak davasına ilişkin olup alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazların iptali talep edilmiştir, taraflar arasında araç kira sözleşmesine dayalı ilişki bulunduğu, kira sözleşmesinin varlığı dikkate alındığında uyuşmazlığın taraflar arasındaki kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmakla HMK'nın 4(1)/a maddesi uyarınca mahkememiz görevsiz olup, görevli mahkemenin Sulh Hukuk mahkemesi olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinin zorunlu olduğu,

görevin dava şartlarından olup HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.