İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/693 K.2021/316

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/693 Esas

KARAR NO: 2021/316

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/11/2019

KARAR TARİHİ : 30/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil bankanın ---------- çek karnesi verdiğini, bu şirketin ----- keşide tarihli ---- çek yaprağını --------tevdi ettiğini, çekin ciro silsilesi ile ------- tarihinde ödendiğini, dava konusu edilen çekin ------ bulunmadığı ve kaybolan çekler ile ------------ bulunulduğunu, davalı şirket tarafından müvekkil yeddinde çalınan çeklerle ilgili özen yükümlülüğü gösterilmediğinden bahisle ihtarname tebliğ edildiğini, mezkür çekin takas sureti ile ödenmemesi sebebi ile,

fiziken müvekkilinde bulunmadığını, müvekkil ile birlikte diğer borçlular---------------- senetlerine mahsuz icra takibi yapmayarak ve önceki cirantalara müracaat etmeden ilamsız takip başlattıklarını ve ödeme emrinin müvekkiline tebliğ edildiğini, bunun üzerine çekin takas sistemi ile ödenmiş olduğu bildirilmek sureti ile beyanda bulunmak sureti ile itiraz edildiğini beyanla, davalı şirket tarafından çalıntı olduğu ve keşide tarihi üzerinde tahrifat yapılan müvekkil banka müşterine ait ---------- icra tehditi altında şubelerine yapılan kasa haczi nedeni ile ---------- alacağın ödeme tarihinden itibaren avans faizi,

Yargılama giderleri ile Avukatlık ücreti ile birlikte istirdat yolu ile alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davaya dayanak-----------takibi.

Davacı ----- ait olan ve karşılığı bankadan ödenmiş gerçek çek yaprağının, dava dışı--------------kasasından çalınması ve dava dışı--------- ---vasıtasıyla piyasaya sürülmesi suretiyle Davalı Müvekkilin dolandırılması ve maddi zarara uğratılması sebebiyle açılmış bir icra takibi olduğunu, Bu icra takibinde üç adet borçlu gösterilmiş olup, borçlulardan ----------çalıntı çeki bizzat Müvekkile ibraz eden dolandırıcı şüphelisi sıfatıyla, borçlulardan ------------- kendisine ibraz edilen ve karşılığı ödenen çeke ödendi kaşesi vurmaması ve uhdesinde bulunan çeki çaldırması sebebiyle,

Davacı--------- ait ödenmiş çeki geri çağırıp saklamaması ve çekin piyasada dolaşması tehlikesine karşılık hiçbir önlem almaması sebebiyle sorumluluklarına gidildiğini, Davacı -------------- kusur sorumluluğu sebebiyle müvekkilin maddi açıdan mağdur edilmesi neticesinde işbu icra takibi başlatıldığını, Davacı Banka, niteliği ve faaliyet alanı gereği bir güven ve itimat kurumudur.

Kıymetli evrak niteliğinde olan evrakların güvenliğini sağlamak ve hem müşterilerinin hem de kamunun kendileri üzerinden dolandırılmamasını sağlamak vazifelerinin gereklerinden biri olduğunu, somut olayda Davacı Bankanın ve diğer kişilerin kusur ve ihmal doğuran davranışları neticesinde Davalı Müvekkil dolandırılmış ve maddi kayıplara uğradığını, Müvekkilin mağduriyetine sebep olan suç ve sorumluları ------------ soruşturma dosyası ve ---------- soruşturma dosyası ile soruşturulsa da henüz bir neticeye varılamadığını,

Davacı------------çek sebebiyle Davalı Müvekkilin dolandırılmasında ve maddi zarara uğratılmasında ihmal ve kusur sorumluluğu olduğunu, Davalı Müvekkilin başlatmış olduğu--------- takibi hukuki açıdan haklı bir takip olduğundan işbu istirdat davasının da reddi gerektiğini, Derdest davanın dava dışı ------- ihbar edilmesini, ---------- takibi uyarınca Davalı Müvekkilin alacağı hukuka uygun bir alacak olmakla açılan davanın REDDİNE karar verilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, icra tehdidi altında tahsil edilen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

TTK’nın 792. Maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''hükmünü haizdir.

Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu , çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.

Davacının öncelikle usulüne uygun delillerle çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlaması gerekir. Davacının bu iddiasını ispatlamasından sonra ise davaya konu çekin son hamili olan davalının 6102 sayılı TTK 792. maddesi uyarınca bu çeki kötüniyetli şekilde iktisap ettiğini ispatlama yükümlülüğü bulunmaktadır.

Davacı banka tarafından müşterisine verdiği çek karnesi sebebiyle müşterisi tarafından kesilen çeklerin takas sistemi aracılığıyla ibrazından sonra çekin dava dışı ---------- arşivinden çalındığını, çek üzerinde tahrifat yapılarak davalı şirkete ciro edildiğini, davalı şirketin de icra tehdidi altında çek bedelini tahsil ettiğini, tahsil edilen bedelin istirdatını talip etmiş ise de; somut olayda davalının çeki ciro yoluyla elde ettiği, ciro zincirinde bir kopukluk bulunmadığı, davacının davalının kötü niyetini ve iktisapta ağır kusurunu ispatlamaya elverişli dosya kapsamında ispata yeterli delil olmadığı anlaşıldığı,

davalı şirketin muntazam ciro silsilesine dayalı olarak ve yetkili son hamil sıfatıyla kambiyo senedine mahsus icra takibi başlattığı takip dosyasına yapılan ödemenin davalı çek hamilinden talep edilmesinin mümkün olmadığı, aynı doğrultuda verilmiş ----- kararı da birlikte değerlendirilerek davanın reddi yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.