İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/105 K.2021/684

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/105 Esas

KARAR NO: 2021/684

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/01/2020

KARAR TARİHİ: 14/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirkete sigortalı---plakalı aracın, ---plakalı araca çarpmak suretiyle----- ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, olayda davalıya sigortalı araç sürücüsünün %100 asli kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araçta hasar tespitinin ilk olarak davalı ---- şirketinin atamış olduğu eksper tarafından alındığını, düzenlenen eksper raporunda hasarlanan parçaların eksik ve hatalı tespit edildiğini, --------kullandığını, parça fiyatlarının eksik hesaplandığını ve müvekkilinini mağdur edildiğini, müvekkiline ait araçta hasar miktarı bağımsız eksper tarafından ---- edildiğini,

kaza sebebiyle müvekkiline ait araçta meydana gelen gerçek hasar bedelinini ödenmesi amacıyla davalı şirkete ---- tarihinde yazılı başvuru yapıldığını ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığını, kaza sebebiyle oluşan hasar onarım ve değer kaybı alacağının şimdilik ------ ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görmez

ise ihtar tarihinden itibaren işleyecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından dava konusu hasar bedelinin davacı yana dava öncesinde ödendiği için haksız ve

mükerrer talepler içeren davanın reddinin gerektiğini, gerçek hasar bedelinin ödendiğini,

müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete

başvurusu üzerine --- hasar dosyasnın açıldığını ve ekspertiz çalışması sonucu

belirlenen------ tarihinde müvekkili şirket tarafından davacıya

ödendiğini, araçta değer kaybının oluşmadığını, müvekkili şirketin yalnızca gerçek zarardan

sorumlu olduğunu, aracın---- kilometresi ve daha önce meydana gelmiş olan hasarları olup olmadığına göre değerlendirmenin yapılması gerektiğini, aracın önceki hasarlarının da

incelenmesi ve buna göre bir değerlendirme yapılmasının gerektiğini, bu bağlamda gerçek zararın

tespiti için hasar-kusur konusunda uzman ve ehil bir makine mühendisi bilirkişi tarafından

inceleme yapılmasını, poliçe teminatı dışında olan ekspertiz ücret masrafı, değer kaybı, yargılama

gideri ve faize ilişkin taleplerin reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa

yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile, araçta meydana gelen hasar ve onarım bedelinin ve değer kaybının ----- poliçesi kapsamında sigorta şirketinden tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış olup, konunun incelenmesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi heyetinden rapor tanzimi istenilmiştir.

Bilirkişiler tarafından sunulan raporda " Davalının maliki olduğu---- beyanına göre;

----plakalı park halindeki araca sol ark tarafından vurdum.”

Davacının maliki olduğu----beyanına göre;

“Park halinde duran ----- araç sol arka kısmından

çarptı.” beyanlarında bulunduğunu, kazanın irdelenmesinde----

aracın park halindeki---- araca sol arka kısmına çarpması sonucu kazanın

oluştuğu, ----, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte

gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar. ---- sayılırlar.

Dosya üzerinde yapılan inceleme ve irdelemelerde, ----

---yukarıda belirtilen-----

hükümlerine aykırı davrandığı, park edilen araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen maddi

hasarlı trafik kazasında %50 (yüzde elli) oranında kusurunun bulunduğu,

dosya içerisindeki mevcut fotoğraflardan anlaşılacağı üzere ---- sürücüsü

aracını ---- tabelasının olduğu yere park ettiği, -----

------

plakalı aracın kendisine çarpması sonucu meydana gelen öngörülebilir ve önlenebilir kazada

%50 (yüzde elli) oranında kusurunun bulunduğu, değerlendirmesi

yapıldığını, dosya içerisinde mevuct---

---------- tarafından davacı ---- ödendiğinin anlaşıldığını, davacının maliki olduğu ------- olduğu, kaza anında mevcut -----olduğu tespit edildiği, dosyada mevcut hasar dosyası ekinde yer alan araç fotoğraflarının incelenmesinde,

--- tarihinde meydana gelen kaza sonucu -----

--- onarımı işçiliği işlemlerinin yapıldığı, ---- kaza sonrasında yapılan tamirat ve

değişimler sonucunda, bu değişimlerin yapıldığı aracın ------- değişim ve oynama olacağı için araç ------hasarlı parçaların yenisi ile

değişmesi veya parçalar üzerinde tamir edilmesi durumunda dahi dava konusu araç kazalı

duruma düşeceği, dolayısıyla piyasadaki hasarsız mevcut emsallerine göre mevcut değerinde

azalma meydana geleceği değerlendirmesi yapıldığını, aracın ----

---olduğu, kaza anında mevcut kilometresinin ----olması ile hasarsız muadillerine

göre serbest piyasa koşullarında rapor tarihindeki rayiç değerinin----olabileceğinin düşünüldüğü, bu rayiç değer rapor tarihi itibari ile olduğu, ----

piyasasındaki önüne geçilemez artış sebebi ile öngürülebilir bir değer veremeyeceğinden aracın

---olay tarihinde ---- olabileceği kanaatine varıldığı, araçta değer kaybının meydana gelmediği " şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından ek raporda özetle, "Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki husustar muvacehesinde --- tarihinde meydana gelen --- plakalı araç sürücüsü ----- aykırı davrandığı, park halindeki araca sol arka stop lambası ve çamurluk bölgesinden çarpması Sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında “%50 (yüzde elli) oranında kusurunun bulunduğu, davacının maliki olduğu ---- sürücüsünün;

aracını ---- tabelasının olduğu yere park ettiği,--- aykırı davrandığı,---- kendisine çarpması sonucu meydana gelen öngörülebilir ve önlenebilir kazada %50 (yüzde elli) oranında kusurunun bulunduğu değerlendirmesi yapıldığı, ---tarihinde meydana gelen kazada Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan --- plakalı araca ait hasar bilgilerinin, ----- plakalı araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu ve ilgili hasar bedelinin davalı --- ödendiği,---- sigortalarında yan sanayi ya da eşdeğer parça kullanılabileceği,

tamiri yapan servis tarafından sigortalının açık rızası aranmaksızın iletişime geçilip bilgilendirilmesi yapılır. Sigortalının orijinal parça talebi olursa ona göre takılan parçaların farkının sigortalı tarafından karşılanması dahilinde servisçe sağlanır. ---- belgesi iş emri, servis kapanış belgesi ve fatura düzenlenir.

Aracın servise girişinden itibaren onarım süresince araç sahibinin yapılan herhangi bir olumsuzluk gördüğü takdirde tamiri iptal edebileceği gibi en son servis tarafından düzenlenen faturada eş değer parça kullanılıp kullanılmadığı, hangi parçaların onarıldığı açıkça belirtildiği bilinmektedir.

Bu hususta davacı tarafın herhangi bir itirazının dosyada mevcut olmadığından bu hususun rızası dahilinde olduğu kanaati oluştuğu, bu bilgiler dâhilinde ------- oluşan değer kaybı için, davacının davaya konu ettiği ve davalının tazmin etmesini istediği toplam değer kaybının davalının kusuruna denk gelen kısmının ---- olacağı " şeklinde rapor sunulmuştur.

------ işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, --------- tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ----- işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun ---- birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları ----- Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, ------ bir aracın ---- sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan ----- olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve ----- edilmektedir------------ maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan ------ sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan------- sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir -------

----- göre de oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ----- teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, ------- rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmediği veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde kalmış gibi ihbar ettiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Davalı --- dava dışı sigortalısına ait --- sigortacısıdır. --- tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza ----gerçekleşmiş olup davacı tarafından davalı --- tarihinde ihtar gönderildiği, ihtarın --- davalı tarafa tebliğ edildiği ve ihtarda davalı tarafa ödeme için --- gün süre verildiği anlaşılmıştır.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının ---- göre %50 kusurlu olduğu, davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle davacıya yapılan ödemenin hasar ile uyumlu olduğu, davalının kusuruna denk gelen değer kaybı bedelinin ise --- olduğunun tespit edildiği, eldeki davanın---- hasar bedeli, ---değer kaybı tazmini olmak üzere toplam ---üzerinden harçlandırılarak açıldığı, rapor sonrası davacı tarafın toplam ----dava değeri olacak şekilde harçlandırma yaptığı dikkate alınarak değer kaybı bedeli olarak harçlandırma yapılan ---- yönünden davanın kabulüne, hasar bedeline yönelik talebin ise reddine karar vermek gerekmiştir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen----- uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren --- iş günü sonrasında temerrüde düşer. Davadan önce böyle bir başvurunun bulunmaması halinde ise zararın tamamı için dava tarihinde temerrüde düşmüş sayılır.

Zarar gören, talebine ilişkin olarak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteme hakkına sahiptir.-------- Bu sebeple davacı tarafın faiz talebinin --- günlük sürede ödeme yapılması talebi ve aracın---olduğu dikkate alınarak temerrüt tarihi olan ----itibaren ticari faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.