İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/344 K.2024/150

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/592

KARAR NO : 2024/153

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/08/2022

KARAR TARİHİ : 22/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında------ üzerinden bir ticaret ilişkisinin söz konusu olduğunu, alınan borç sonucunda müvekkilinin dava dışı ------bono verdiğini, verilen bono karşılığında müvekkilinin bankadan, 03.09.2021'de 22.000 TL.

09.03.2022 tarihinde 20.000 TL ve elden 8.000 TL olmak üzere toplam 50.000 TL ödeme yaptığını, buna ilişkin dekontların sunulduğunu, yapılan ödemenin 42.000 TL'si açıklamada da görüleceği üzere ilgili bonoyla ilgili olup banka üzerinden yapıldığını, dolayısıyla ilgili ödemelerin ispatı açısından bir sorun olmadığını, bakiye 8.000 TL'yi müvekkilinin ------ elden ödediğini, müvekkilinin asıl alacaklısının ----- olduğunu, müvekkilinin ----- borcunu, bu senet icraya geçilmeden evvel ödediğini bildirdiğinden bahisle -----.

İcra Müdürlüğünün -----Esas sayılı dosyası sebebi ile müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; elden ödeme yapıldıysa bu ödemeye ilişkin belge veya ödeme makbuzunun dosyaya sunulması gerektiğini, elden ödeme yapıldı iddiasına itiraz ettiklerini, dekontların açıklama kısmında 20.000,00TL'lik bir dekontta "55.000 TL'lik Senede Mahsuben" yazıldığını, 22.000,00TL'lik diğer dekontta açıklama kısmında sadece "senede istinaden" yazıldığını, dikkat edileceği üzere ------İcra Dairesi'nin -----Esas sayılı dosyasına dayanak senedin 50.000,00TL değerinde olduğunu, davacının iddialarındaki dekontların işbu davaya konu icra takibi ile de uyuşmadığını,

davacı taraf ile------ arasındaki ticari ilişkinin boyutu ile alacak ve borca karşılık kaç adet senet verildiği tarafımızca bilinemediğini, nitekim ------ödeme yapılmışsa ve davacı tarafın bir borcu kalmamışsa, senedi basiretli bir tacir olarak teslim alması gerektiğini, 10 günlük vadesi olan ve 14.06.2021 tarihinde ödenmesi gereken senede ilişkin davayı 1 seneden fazla bir süre sonra açmış olması davacı tarafın kötüniyetli olduğunu gösterdiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, kambiyo senedine dayalı başlatılan----. İcra Müdürlüğünün----- esas sayılı dosyasından dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'da düzenlenen kambiyo senetleri sebepten mücerrettir. Kambiyo senetlerindeki taahhüdün mutlaka bir sebebi vardır. Ancak bu sebep senet üzerinde açıklanmaz ve bu husus kambiyo senetlerini temel ilişkiden soyut hale getirmektedir. Aksine davranış, yani kambiyo senetlerinin temel ilişki ile ilişkilendirmesi kambiyo senetlerini hükümsüz hale getirecektir.

Kambiyo senetlerinde bedelsizlik iddiası ancak kesin delilleri ile ispat edilebilir.TMK'nun 6. Maddesine göre kanun aksini emretmedikçe taraflardan her biri iddiasını ispata mecburdur. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (HMK'nın 190/1)HMK'nın 200/1. maddesine göre.

Bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk Lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.HMK'nın 201/1 maddesine göre.

Senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler ikibinbeşyüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz.Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalı alacaklı üzerindedir.

Ancak kambiyo senedine dayalı olarak alacak talebinde bulunulması halinde ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerindedir.İİK.'nun 72/1.maddesi hükmüne göre borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığının ispatı için tespit davası açabilir. İİK'nun 72. maddesine göre açılacak menfi tespit davalarının takip alacaklısına karşı yöneltilmesi gerekir.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davası, takip borçlusu tarafından takip alacaklısına karşı açılır (Bkz:---- baskı) Kural olarak kambiyo senetleri, kayıtsız şartsız soyut borç ikrarını içeren senetlerdir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür.

Bu bakımdan kambiyo senedine ilişkin borcunu dava dışı üçüncü kişiye ödediğini iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düşer. Bu itibarla, dava konusu borcu ödediğini iddia eden davacının öncelikle borcu davalıya ödediğini HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması gerekmektedir.

Dosya kapsamı itibariyle, iddiasını usulüne uygun olarak yazılı delillerle ispatlayamayan ve dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanan davacı tarafa yemin teklifinde bulunma hakkının mahkememizce hatırlatıldığı davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde, karşı tarafa yemin teklifinde bulunduğu davalı tarafın yemin ettiği anlaşılmakla ispatlanamayan ve sübut bulmayan davanın reddi yönünde karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4. maddesinde, ''Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.'' hükmünün yer aldığı, buna göre, somut olayda mahkememizce verilmiş bir tedbir kararının bulunduğu, dolayısıyla tazminat koşulların oluştuğu anlaşılmakla davalının tazminat talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

3-Alınması gerekli 427,60 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 853,88-TL harçtan karşılanarak bakiye 426,28-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT ye göre belirlenecek 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin ve davalı ...yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.