İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/751 K.2021/572

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/751 Esas

KARAR NO: 2021/572

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/09/2020

KARAR TARİHİ: 22/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- sevk ve idaresindeki ---- ana yolda seyir halinde seyir haline iken tali yoldan gelmekte olan ----sevk ve idaresindeki-----plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, davalı---- şirketine sigortalı aracın %100 kusurlu olduğunu, daha önce hiç hasarı olmayan müvekkiline ait aracın -------- hasar meydana geldiğini, onarım sonrası müvekkilinin aracında değer kaybının meydana geldiğini beyanla belirlenecek araç değer kaybının temerrüt faiz tarihinden itibaren işletilecek avans yasal faizi ile birlikte davalı ----- tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;--- plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde --------tarihleri arası geçerli olacak şekilde doğacak rizikolara karşı sigortalı olduğunu, kusur oranında olmak üzere hasar teminatının --- olduğunu, söz konusu araca ilişkin hasar dosyası kapsamında ----- yapıldığını, değer kaybı hesaplamalarına aracın yaşı, kilometresi, geçmiş hasar kaydı vb. ------gerektiğini, dosyada kusur raporunun bulunmadığını beyanla davanın başvuru yokluğundan usulden reddedilmesi gerektiğini yapılacak yargılamada tüm delillerin toplanmasından sonra sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi,

kusur oranında sorumluluk ilkesi gözetilerek davacının açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesin talep ve beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybının sigorta şirketinden tazminine ilişkin olarak açılan tazminat davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; "davaya konu trafik kazası kapsamında ---plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ---- %75 oranında kusurlu olduğu,--- plaka sayılı araç sürücüsü --- %25 kusur oranı ile tali kusurlu olduğu, dava konusu araçta---- tutarlı hasarın meydana geldiğini, dava konusu aracın ----civarında olduğu, aracın kazadan sonraki onarılmış hali ile----- olduğu, bu kapsamda oluşan değer kaybının---- olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş,------- “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı ---- göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, ---------motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ------

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan---------sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan------- işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir -------

Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesine göre de oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ------teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, ------ rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmediği veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde kalmış gibi ihbar ettiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Davalı --- şirketi, Dava dışı sigortalısına ait --- plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır.------ arasını kapsamaktadır. ----- tarihinde gerçekleşmiştir.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının ---Kanunu'nun %75 kusurlu olduğu, ----plakalı aracın sürücüsünün %25 kusurlu olduğu, davacıya ait araçta--- hasarın meydana geldiği, davalı --- tarafından davacı yana --- ödeme yapıldığı, bu kapsamda araçta meydana gelen kazada dava konusu araçta bilirkişi tarafından verilen rapor ile meydana gelen değer kaybının --- olduğu, kazaya karışan tarafların kusur oranı nispetinde değer kaybının ---- olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalının sigortalısının kusuru oranında zarardan sorumlu olacağı değerlendirilerek davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen ------ ---- hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren --- iş günü sonrasında temerrüde düşer. Davadan önce böyle bir başvurunun bulunmaması halinde ise zararın tamamı için dava tarihinde temerrüde düşmüş sayılır.

Zarar gören, talebine ilişkin olarak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteme hakkına sahiptir. ------- Bu sebeple davacı tarafın faiz talebinin 15 günlük sürede ödeme yapılması talebi ve aracın hususi olduğu dikkate alınarak temerrüt tarihi olan --- itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.