İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/578 K.2024/682

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/578

KARAR NO : 2024/682

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/07/2020

KARAR TARİHİ : 27/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı firma arasında 04.12.2019 tarihli “Duvar Takvimi, VİP Duvar Takvimi ve Masa Takvimi Basımı Sözleşmesi” imzalandığını, sözleşmede belirtilen bazı maddelerin yerine getirilmediğini, eksik veya hatalı takvimlerin olduğunu, eksikliklerin giderilmesi amacıyla davalı firmaya---- Noterliği’nin 31.12.2019 tarih, ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ayrıca, sözleşme gereği teslimat sürelerine de uyulmadığını müvekkili tarafından davalı firma hakkında eksik veya hatalı işler karşılığı olarak 33.583,21 TL, eksik teslim bedeli olarak 3.411,18 TL,

geç teslim bedeli olarak ise 48.847,08 TL olmak üzere toplamda 85.841,46 TL tutarlı 09.03.2020 tarihli temel fatura tanzim edildiğini, bahse konu tutarın firmanın müvekkilinde bulunan hakkedişinden mahsup edildiğini, ayrıca 14.04.2020 ve 19.06.2020 tarihli faturanın davalı firmaya noter kanalıyla ihtarname gönderilmek suretiyle tebliğ edildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ve faize ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile teminatsız veya teminat karşılığında İİK 72/2 maddesi uyarınca müvekkili hakkında icra takibi başlatılmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

davanın kabulü ile taraflarca akdedilen sözleşme uyarınca müvekkilinin davalıya borcu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Açılan davanın ticari dava olduğunu, bu nedenle arabuluculuya gidilmesinin zorunlu olduğunu, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, davacı taraf aleyhine müvekkilinden kaynaklı bir icra takibi olmadığı gibi bir icra takibi tehdidi veya olasılığı dahi bu aşamada söz konusunu olmadığını, müvekkilini uyuşmazlığı anlaşma yolu ile çözme konusu ısrarı ve kararlı olduğunu, matbaa basım işleri ile iştigal eden müvekkil taraflar arasındaki sözleşme ve kesin kabul tutanağına göre sözleşme konusu takvimleri basıp imal ederek davacıya teslim ettiğini ancak basım ve imalat bedelini dava konusu edilen miktar kadar eksik aldığını,

ilgili yasal düzenlemeler ve taraflar arasındaki sözleşmeler ve tutanak gereğince dava konusu bedelin müvekkile ödenmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, davacının dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Mahkememizden verilen 16/04/2021 tarih ve ---- Esas ----- sayılı kararı ---- BAM -----. Hukuk Dairesi'nin 07/09/2021 tarih ve ----- Esas ve ------ Sayılı kararı ile kaldırılmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan 15/05/2024 tarihli raporda özetle.

Tarafların 04.02.2019 Tarihinde akdetmiş oldukları “2020 Yılı Duvar Takvimi, Vıp Duvar Takvimi Ve Masa Takvimi Basımı Sözlşemesi” ile Eki Teknik Şartnameler Kapsamında, Davalı Şirketin, 1.Etapta 60.000 Adet Duvar Takvimi, 10.000 Adet Masa Takvimi ve 2.000 Adet Vip Duvar Takvimini en geç 7 (yedi) gün, 2.Etapta 60.000 Adet Duvar Takvimi, 10.000 Adet Masa Takvimini en geç 14 (ondört) gün, 3.Etapta 60.000 Adet Duvar Takvimini en geç 21 (YİRMİBİR) GÜN içinde Davacı İşletmeye teslim edeceğini taahhüt ettiği, Sözleşme kapsamında Üretimi yapılacak ürünlerin Fiyatlarının.

180.000 adet duvar takvimi için kdv Hariç 646.328,00 TL, (3,59 TL/Adet) 20.000 Adet Masa Takvimi İçin KDV Hariç 53.412,00 TL, (2,67 TL/adet) 2.000 Adet VİP Duvar Takvimi için KOV hariç 15.260,00 TL, (7,63 TL/Adet) Fiyat belirlendiği, Sözleşmenin Gecikme Cezası başlıklı 7.Md.” de Sözleşme konusu işin sözleşmede öngörülen sürede bitmemesi halinde, Davalı Firmanın gecikilen her gün için teslim edilmeyen kısma ait mal bedelinin %0,05 oranında Gecikme Cezası tahakkuk ettirileceğinin hüküm altına alınmış olduğu,

talebe konu edilebilecek Geç Teslim Bedeli Toplamı 48.848,27 TL olarak hesaplanmış olup, Davacının 48.847,08 TL olan Geç Teslim Bedeli talebinin yerinde olduğu, Davacı İşletmenin diğer talepleri olan, Eksik veya Ayıplı İşler karşılığı olarak 33.583,21 TL ve 950 Adet Eksik Teslim Bedeli olarak 3.411,08 TL talepleri yönünden, önceki Bilirkişi Raporlarında yer verilen tespit, görüş ve kanaatleri heyetlerince benimsediklerini beyan ve rapor etmişlerdir.Bilirkişi tarafından alınan 05/08/2022 tarihli raporda özetle.

Mali ve Sektörel incelemler sonucunda. Söz konusu tutanaklar dikkate alındığında Davalının davacıya teslim ettiği ayıplı ürünlerle ilgili 33.592,21TL, teslim edilmeyen eksik işlerle ilgili 3.411,18TL, geç teslimden dolayı 48.847,08TL tutarında toplamda ise 85.841,46 TL borçlu olmadığı, hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir.Bilirkişi tarafından alınan 28/10/2022 tarihli raporda özetle.

Söz konusu tutanaklar dikkate alındığında Davalının davacıya teslim ettiği ayıplı ürünlerle ilgili 33.592,21TL, teslim edilmeyen eksik işlerle ilgili 3.411,18TL, geç teslimden dolayı 48.847,08TL tutarında toplamda ise 85.841,46 TL borçlu olmadığı, hususlarını beyan ve rapor etmişlerdir

Bilirkişi tarafından alınan 10/07/2023 tarihli raporda özetle.

Dosyanın incelenmesi neticesinde teknik bilirkişi raporunda ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, dava konusu ürünler ofset baskı ile üretilen takvim ürünü olduğundan teslimat aşamasında çok kısa bir incelemeyle ürünlerdeki ayıp anlaşılabilir bu sebeple dava konusu ürünlerdeki ayıp gizli olmadığı, Ayıbın imalattan kaynaklanıp kaynaklanmadığı,Davacının ayıp iddiasında bulunduğu duvar takvimi incelendiğinde spiral içinden geçen askı telinin 30cm olması gerekirken 28 cm olduğu, İç sayfa kağıt m2 gramajlarının ise 170 gr olması gerekirken 150 gr olduğu tespit edildiği, dolayısıyla duvar takvimindeki ayıp imalattan kaynaklandığı,

ifanın zamanında gerçekleşip gerçekleşmediği ürünün ayıplı olarak kullanımının mümkün olup olmadığı, davalının dava konusu takvimleri 25.12.2019, 27.12.2019, ve 09.01.2020 tarihlerinde davacıya teslim etmesi gerekirken bu tarihlerden 8-10 gün geç teslim ettiği dosyadaki delillerle sabittir. dolayısıyla ifanın zamanında gerçekleşmediği tespit edilmiştir. bu hususla ilgili taraflarca imzalanan sözleşmeye göre davacının gecikme bedelini davalıya yansıtması olağan olduğu, ayıp ürünler sipariş edilen gramaj ve kriterlerde olmadığından kullanılması mümkün olmadığı,

ayıbın semenden indirim gerektirip gerektirmeyeceği, dosyada mübrez olan davacının kabul komisyonu tarafından hesap edilmiş ve iade faturası konu edilen bedeller tarafımızdan makul ve tutarlı olarak değerlendirilmiş olup, kök ve ek rapordaki görüş ve kanaatimizin değişmediği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Kural olarak, eserin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp teslim edildiğini ispat yükü yüklenicidedir.

TMK.'nın 6. maddesinde düzenlenmiş olan genel ispat şuralından çıkarılan bu sonuç, Yargıtay ----- Hukuk Dairesi'nin bir çok kararında "kural olarak eser sözleşmelerinde eserin teslimini, sözleşmeye ve tekniğine uygun olup olmadığını kanıtlamak yükleniciye aittir." şeklinde ifade edilmiştir.Teslim edilen eserin ayıplı ve/veya eksik olduğunu ve bedelin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibine aittir. İçtihatlarda, Yargıtay’ın da bu doğrultuda tutum sergilediği görülmektedir.

“Eser sözleşmesine dayalı ilişkilerde eserin teslim edildiğini ispatlama yükümlülüğü yüklenicide, eserin ayıplı olduğu iddiası ve bedelin ödendiğini ispatlama yükümlülüğü ise iş sahibindedir.” (bkz.Yargıtay -----.Hukuk Dairesi'nin 30.05.2013 tarih, ---- Karar sayılı kararı).Yüklenicinin iş sahibine olan borçlarına aykırı olarak, imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda;

iş sahibi, açık ayıplarda 6098 sayılı TBK'nın 474 ( 818 sayılı BK'nın 359), gizli ayıplarda ise 6098 sayılı TBK'nın 477. ( 818 sayılı BK'nın 362.) maddeleri hükümlerine uygun olarak ihbarda bulunduğu takdirde, 6098 sayılı TBK'nın 475. ( 818 sayılı BK'nın 360.) maddesinde tanınan hakları kullanabilir. Eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırıldığı halde tam yapılmayan iştir.

Ayıplı eser sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan eserdir. Diğer anlatımla ayıp, bir malda ya da eserde sözleşme ya da yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır.

Eğer eser iş sahibinin beklediği amacı karşılamıyorsa kural olarak ayıplı yapıldığı kabul edilir. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir. (YHGK'nın 02.02.1979 gün ---- sayılı ve Yargıtay -----. HD' nin 16.01.2013 tarih ve ------ sayılı ilamında bu ilke ve esaslar ayrıntıları ile açıklanmıştır.)

Öte yandan, YHGK'nın 13.05.2009 tarih ve ------sayılı ilamında da açıklandığı üzere, ayıp ihbarı kural olarak şekle tabi bulunmayıp içeriği itibariyle ayıptan karşı tarafın haberdar olmasını sağlamaya elverişli her türlü ihbarın, ayıp ihbarı olarak kabulü mümkün olup, tespit dilekçesinin ya da raporunun tebliği işleminin de ayıp ihbarı niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının ayıp iddiasında bulunduğu duvar takvimi incelendiğinde ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, dava konusu ürünler ofset baskı ile üretilen takvim ürünü olduğundan teslimat aşamasında çok kısa bir incelemeyle ürünlerdeki ayıp anlaşılabilir bu sebeple dava konusu ürünlerdeki ayıp gizli olmadığı, Ayıbın imalattan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, duvar takvimi incelendiğinde spiral içinden geçen askı telinin 30cm olması gerekirken 28 cm olduğu, iç sayfa kağıt m2 gramajlarının ise 170 gr olması gerekirken 150 gr olduğu tespit edildiği, dolayısıyla duvar takvimindeki ayıp imalattan kaynaklandığı,

ifanın zamanında gerçekleşip gerçekleşmediği ürünün ayıplı olarak kullanımının mümkün olup olmadığı, davalının dava konusu takvimleri 25.12.2019, 27.12.2019, ve 09.01.2020 tarihlerinde davacıya teslim etmesi gerekirken bu tarihlerden 8-10 gün geç teslim ettiği dosyadaki delillerle sabittir. dolayısıyla ifanın zamanında gerçekleşmediği tespit edilmiştir. bu hususla ilgili taraflarca imzalanan sözleşmeye göre davacının gecikme bedelini davalıya yansıtması olağan olduğu, ayıp ürünler sipariş edilen gramaj ve kriterlerde olmadığından kullanılması mümkün olmadığı,

davalının davacıya teslim ettiği ayıplı ürünlerle ilgili 33.592,21TL, teslim edilmeyen eksik işlerle ilgili 3.411,18TL, geç teslimden dolayı 48.847,08TL tutarında toplamda ise 85.841,46 TL borçlu olmadığı, hususlarını beyan ve rapor etmiş olmakla yukarıda izan edilen nedenlerle usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak ayıplı olarak imal edilen duvar takvimi nedeniyle davalı tarafça davacı aleyhine düzenlenen 21.03.2020 tarih temel fatura ve davacı tarafça düzenlenen iade faturaları neticesinde davalı tarafça aynı fatura için düzenlenen ----- Nolu fatura, 14.04.2020 tarih ve ----- Nolu, fatura,

28/05/2020 tarih ve ----- nolu fatura, 23/06/2020 tarih ve ---- nolu fatura, 08/06/2020 tarih ve ----- nolu fatura 85.841,46 TL bedelli faturalar nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.