İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/85 K.2022/320

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/85 Esas

KARAR NO: 2022/320

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/02/2021

KARAR TARİHİ : 26/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- dosyası ile başlatılan takibe karşı, borçlunun borca itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu, takip borçlusu ---- şirket arasında ------- alım ve satımı üzerine ticari bir iş ilişkisi söz konusu olduğunu, müvekkilinin sahibi olduğu ------ borçlu ---- sattığı, müvekkil şirket ile davalı arasındaki söz konusu ilişkinin ticari teamül gereği cari hesap ekstresi tutulmak suretiyle yürütüldüğünü, --- tarihinde cari hesap alacağı olan --- alacak miktarı üzerinden borçlu şirket hakkında icra takibi başlatıldığı,

borçlu asil tarafından ------dosyası nezdinde haksız olarak yapılan borca itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, ticari defter ve belgeleri incelendiğinde de müvekkili şirketin, davalıdan alacaklı olduğunun ortaya çıkacağını, borçlunun faize de, herhangi bir dayanak belirtmeksizin, hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde itiraz ettiği, ancak söz konusu takip nedeniyle işlemiş faiz bulunmadığı, işleyecek faizin ise somut olayda, ---- göre takip tarihine göre yıllık---- belirlendiği,

huzurdaki dava açılmadan önce zorunlu dava şartı arabuluculuk sürecine başvurulduğunu, davalının ----- tarihinde gerçekleşen ilk oturuma herhangi bir yasal ve gerekçeli mazeret sunmaksızın katılmadığından görüşmenin anlaşamama ile sonuçlandığı beyanla; davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20.den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı yan kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle,------- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

İİK. mad. 67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.

İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır. İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır.

Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu,---- sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya --- tarihide tebliğ edildiği, borçlu tarafından ----- tarihinde borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda ," Davalı yan ticari defterlerini ibraz etmediğinden inceleme yapılamadığı, davacı şirketin---- yıllarına ait ticari defter ve belgelerinin inceleme tabi tutulduğu, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğunu ve sahibi lehine delil niteliğinde haiz olduğunu, taraflar arasındaki ilişkinin --- başladığı, --- tarihi itibari ile --- yılına devrettiği, ---- olduğu, --- takip tarih itibariyle davacının davalıdan ---- alacaklı göründüğü, davacı yan tarafından -------kaydederek karşılık ayrıldığı, tarafların celp edilen --- tetkikinde; davacı ---- adına ---- tutarında satış yapıldığı,

----adına ----satış yapıldığı beyan edildiği, ---- cevabi yazı ekinde yer alan Davalı ---- tetkikinde, Davalı ----adet fatura ile --- tutarından alışı yapıldığı, ---- tutarında mal alışı yapıldığı beyan edildiği, sonuç olarak.

Davacı yanın ---- tarihinden önce düzenlediği faturaların kağıt fatura olduğu, --- tarih itibari ile düzenlediği faturanın ise------- fatura olduğu, ----- irsaliyelerinin bir kısmında teslim alan ve teslim eden kısımlarının imzasız olduğu, bir kısım fatura, sevk irsaliyesi, tahsilat makbuzlarında teslim alan kısmından ----- imzası bulunduğu,

rapor muhteviyatında açıklamalar ışığında davacının davalıdan ----- davacı yanın sunduğu açık cari hesap ilişkisinden hareketle----- takip tarihi itibari ile açık cari hesap bakiyesi tutarı olan ----- alacaklı gözüktüğü, tarafların, icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı, " şeklinde rapor sunulmuştur.

Somut olayda davalı tarafın davayı takip etmediği, usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerini incelenmek üzere sunduğu ve davacı tarafın defterlerine göre davalıdan alacaklı olduğu, HMK 222/3.

Maddesinde " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi -------defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. ---- Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmünün düzenlediği, hüküm doğrultusunda davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi durumunda davacı yanın ticari defterlerinin lehine delil olacağı, davalıdan ------ alacaklı olduğu kanaati ile davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun itirazının kötüniyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir.