İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/437 K.2023/839

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/437

KARAR NO : 2023/839

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 20/06/2022

KARAR TARİHİ : 24/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkil şirkete ----- numaralı ve 20.01.2020 - 2021 vade tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı----- plakalı araçta, 06.05.2020 tarihinde----- sürücü, maliki ve trafik sigortacısı karşı taraflar olan ------ plakalı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde zarar meydana gelmiş ve sigortalı araç hasar gördüğünü, meydana gelen kaza sonucu ----Sigorta Şirketi----plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle 73.000,00-TL sigorta tazminat ödemesinde bulunduğunu sigortalı aracın sovtajından 7.300,00.-TL tahsil edildiğini,

kaza Tespit Tutanağı'nda -----plakalı araç sürücüsünün tali kusuru ile kazaya sebebiyet verdiği tutanak ile beyan altına alındığını, davalıların malik, sürücü ve trafik sigortacısı olduğu aracın %25 kusurlu olduğunun değerlendirilmesi nedeniyle kusura göre 16.425,00.-TL üzerinden rücuen tazmin talebinde bulunulmuş.

ZMM sigortacısı olan ------rücu başvurumuza yanıt alınmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, 16.425,00.-TL sigorta tazminatının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen (Sigorta şirketi teminat limiti dahilinde sorumlu olmak kaydıyla) tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle;

Düzenlenen kaza tespit tutanağına göre kazada ---- plaka sayılı aracın sürücüsü olan müvekkil ----- tali kusurlu bulunduğunu, ancak müvekkiline 2918 sayılı KTK'da belirtilen 52/1-a kuralını ihlal ettiğinden dolayı, olay yerine gelen polis ekipleri ile kaza tespit tutanağı tutulmuşsa da bu tutanak doğrultusunda %25 oranında tali kusurlu bulmuşlardır ancak müvekkilin iddia edildiği oranda kazaya sebebiyet verecek kusuru bulunmadığını, kusur döner kavşaklarda dönüş kurallarına riayet etmemesinden kaynaklı ----- plaka sayılı araç sürücüsüne ait olduğunu,

müvekkilinin sevk ve idaresinde olan ------ plaka sayılı aracını hem kendi şeridinde hem de konumun hız sınırlarını aşmayacak, trafik kurallarını ihlal etmeyecek şekilde kullandığını, ----Tarafından sigortalı bulunan------plaka sayılı araç ile meydana gelen trafik kazasında oluşan zararın tazminini sigorta karşılaması gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

Davalı------ Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu, 2918 sayılı KTK’nın 85/1 ve ZMMS (Trafik) poliçesi genel şartlarının 1. maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve police limiti ile sınırlı olduğunu, alanında uzman bilirkişilerden rapor alınması gerekeceğini, müvekkil sigorta şirketinin KDV’ye ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Faiz işletilecekse; faiz başlangıç tarihi olarak müvekkil sigorta şirketine yapılan başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası kabul edildiğinden, dava tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasıdır

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan kök ve ek raporda özetle.

Meydana gelen trafik kazasında----- Plakalı Araç Sürücüsü ----dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, doğrultu değiştirme manevralarına ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü,---- kavşağına geldiğinde, sol şeridi kontrol etmeden, orta şeritten kavşağa girmek isterken, sol şeritte ilerlemekte olan ----- plakalı aracın ön kısımları ile sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın yan kısımlarına çarparak trafik kazasına neden olduğu,

2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı KTK’ nun 46/b,c (trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek), 2918 Sayılı KTK’ nun 56/a (kavşağa yaklaşırken şerit değiştirmek), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 53/c (kavşağa hatalı giriş yapmak) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin neler olduğunun belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84 /f- -j maddesinde (hatalı manevra yapmak) tarif edildiği gibi hatalı manevra yaparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu,

-----plakalı araç sürücüsü----- kavşağa yaklaşırken sevk ve idaresindeki aracın hızını tedbir alabileceği düzeye düşürmesi gerekirken, tedbir alamayacağı derecede hızlı bir şekilde kavşağa girerek hatalı manevra yapan ------ plakalı araca duramayarak çarptığı, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı KTK’ nun 52/a (Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken hızını azaltmamak) maddelerini ihlal ettiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu,

Dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde,----- Numaralı Ekspertiz raporunda belirtilen aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ----- plakalı aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre----- Numaralı Ekspertiz raporunda tespit edilen, aracın onarımı için gerekli yedek parça ve işçilik bedelleri toplamı olan 98,206.38 TL +KDV (115.883,52 TL KDV dahil) hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu,

aracın marka ve modeli dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucu edinilen bilgiler ile günün ekonomik koşulları, aracın teknik özellikleri, model yılı, trafiğe çıkış tarihi itibarıyla yıpranma payı, kaza esnasında 177.000 km seyir mesafesinde olması, geçmiş kaza kayıtları ve kıymetine tesir edebilecek diğer faktörler de dikkate alınarak yapılan değerlendirmeye göre ---- plaka numaralı,----- model, ----- marka / model aracın kaza tarihindeki değerinin 73.000,00 TL olarak piyasa koşullarına uygun olduğu,

hasar miktarının, hasarsız aracın rayiç değerini geçiyor olmasından dolayı,dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın TAM HASARLI (PERT) olarak değerlendirilmesi gerektiği, Dava konusu----- plaka numaralı aracın ön ve yan taraftan almış olduğu darbelerin etkisiyle ağır hasarlanmış olması, hasarlanan parçalar ve hasarlı olmayan parçalar dikkate alınarak yapılan piyasa araştırması sonucu edinilen bilgiler değerlendirildiğinde, dava konusu aracın hasarlı olarak hurda değerinin kaza tarihi itibarıyla, Ekpertiz raporunda tespit edildiği gibi 15.000,00 TL olduğu,

Dava konusu aracın onarımı yapılmadan hurda olarak değerlendirilmesi durumunda gerçek zarar miktarı 58.000,00 TL olacağı, davalıların müştereken ve müteselsilen kusurları oranında sorumlu olduğu miktarın 14.500,00 TL ( On Dört Bin Beş Yüz lira) olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir. TTK m. 1472’de düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir.

Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve ----sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 t. ve -----sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise, o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44 üncü maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.Somut olayda davacı sigorta şirketi sigortalısına ödediği tazminatın rücu için dava açılmıştır.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ----HD'nin 23.09.2019 t. -----sayılı kararı).Uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde------ Plakalı araç sürücüsünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek,

doğrultu değiştirme manevralarına ve manevraları düzenleyen genel şartlara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, sol şeridi kontrol etmeden, orta şeritten kavşağa girmek isterken, sol şeritte ilerlemekte olan ---- plakalı aracın ön kısımları ile sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracın yan kısımlarına çarparak trafik kazasına neden olduğu,

2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı KTK’ nun 46/b,c (trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirmek), 2918 Sayılı KTK’ nun 56/a (kavşağa yaklaşırken şerit değiştirmek), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 53/c (kavşağa hatalı giriş yapmak) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin neler olduğunun belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84 /f- -j maddesinde (hatalı manevra yapmak) tarif edildiği gibi hatalı manevra yaparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında %75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu,----- plakalı araç sürücüsünün kavşağa yaklaşırken sevk ve idaresindeki aracın hızını tedbir alabileceği düzeye düşürmesi gerekirken, tedbir alamayacağı derecede hızlı bir şekilde kavşağa girerek hatalı manevra yapan ------plakalı araca duramayarak çarptığı, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı KTK’ nun 52/a (Aracın hızını kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken hızını azaltmamak) maddelerini ihlal ettiği anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında %25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğu,hasar miktarının, hasarsız aracın rayiç değerini geçiyor olmasından dolayı,dava konusu aracın onarımının yapılmasının ekonomik olmayacağı, aracın tam hasarlı (pert) olarak değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu aracın onarımı yapılmadan hurda olarak değerlendirilmesi durumunda gerçek zarar miktarı 58.000,00 TL olacağı, davalıların müştereken ve müteselsilen kusurları oranında sorumlu olduğu miktarın 14.500,00 TL olduğu tespit edilmekle usul ve yasaya uygun rapor mahkememizce de uygun görülmekle hükme esas alınmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.