İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/523 K.2023/246

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/523 Esas

KARAR NO: 2023/246

TALEP

Zayi Belgesi Verilmesi

TALEP TARİHİ: 27/09/2021

KARAR TARİHİ: 11/04/2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde, Müvekkili şirket ---- olan -----adresinde ticari defterlerini bulundurdukları bodrum katta ------ ait ana boruda patlama olması sebebiyle müvekkil şirkete ait ticari defterler yaklaşık 1.5 metre yükseliğindeki suyun altında kaldığını, mevcut olaydan ----- koşularının durumu bildirmesiyle haberdar olduğunu, bodrum kata yapılan müdahale sırasında ----- görevlileri ana borunun dışarıdan bir vana ile dağıtılması gerektiği ama vananın bulunmadığı ve bu durumun normal olmadığı bilgisininin verildiğini,

yaşananlar sonrası müvekkil şirket yetkilileri su altında kalan ticari defterlerin bir hafta kadar kurumasını bekleyerek kullanılabilir olup olmadıklarının tespitini yapmak istemişseler de ticari defterler okunamaz ve kullanılmaz durumda olduğunu beyanla;-------- yıllarına ait -Alış ve Satış faturaları ve mahsup fişlerine zayi olduğuna ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep eden tanığı ----------Ben olayın meydana geldiği tarihte talep eden şirkette çalışmaktaydım, olay pazar günü meydana geldi, pazar günü patronum beni arayarak şirkete gitmemi söyledi, gittiğimde işyeri bir buçuk metre kadar su ile dolu idi, itfaiyeye boşaltma işlemleri için başvuru yaptım, tahliye işlemleri yapıldı, olay işyerinin alt kattaki bodrum katındaki depoda meydana geldi, güncel ticari defterlerimiz şirketimizin merkezinde idi, eski tarihli defterler de depoda muhafaza edilmekte idi " şeklinde beyanda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.

TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.

Talep eden vekili, müvekkil şirketin ----yıllarına ait -Yevmiye defteri -Envanter defteri -Defteri Kebi---------- faturaları ve mahsup fişlerin Müvekkil şirketin ---- olan ------ adresinde İski ye ait borunun patlaması neticesinde 1.5 metre yüksekliğinde suyun altında kalarak zayi olduğunu ileri sürmektedir.

Somut olayda davacı tarafından; ticari defter ve belgelerin bulunduğu bodrum katta ----- ait borunun patlaması nedeniyle -------altında kalarak zayi olduğunu ileri sürülmektedir. olayın meydana geldiği yer, davacının ------kayıtlı ------ adresidir. Sunulan itfaiye raporunda, olay yeri aynı adres olarak gösterilmiş olup, binanın -1 katında duvarlarda yerden 1,5 metre yüksekliğinde su izleri gözlendiği belirtilmiştir. Tanık beyanı da olayın işyerinin altında bulunan bodrum kattaki depoda meydana geldiğini doğrulamaktadır.

Tüm dosya kapsamı ile, talep edenin ticari defter ve belgelerin tacirin kendi kusuru dışında meydana gelen su baskını sonucu defterlerin bulunduğu bodrum katın 1.5 metre yüksekliğinde su basması sonucu zayi olduğu, zayi sebebinin TTK'nun 82/7 maddesinde sayılan nedenlerden olduğu, yasal süresi içinde başvuruda bulunulduğu kanatine varılmış olmakla, talep edenin talebinin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yönünden kısmen kabulü yönünde karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur. Saklamakla yükümlü olmadığı belgeler yönünden ve matbaa bilgileri bildirilmeyen fatura ve mahsup fişleri ile fazlaya ilişkin taleplerinin de reddine karar vermek gerekmiştir.