İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/62 K.2026/137

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/62 Esas

KARAR NO: 2026/137

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/01/2022

KARAR TARİHİ: 12/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- günü davalı sigorta şirketi nezdinde ---poliçe numarası ile sigortalı bulunan----- plakalı araç sürücüsü ------ istikametinden baraj yolu istikametine doğru ilerlerken aşırı süratli bir şekilde trafik kurallarını ihlal ederek, aynı istikamette kaldırıma çıkmaya çalışan yaya------ çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, Araç sürücü ----- kaza sonrası olay yerini terk edip kaçtığından olay yeri kaza tespit tutanağının ilgili kişilerce düzenlenemediğini, Meydana gelen kazada müvekkil -------yaralandığını, sigorta şirketine yapılan başvuruya olumlu cevap verilmediğini beyanla.

Fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilin vucudunda oluşan kalıcı sakatlığa istinaden sürekli iş gücü kaybının uzman aktüerya bilirkişi marifetince hesaplanarak şimdilik ----- tazminat bedelinin, kaza tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ----- açısında poliçe limitleri tutarında ve temerrüt tarihinden) tahsiline,

Müvekkilinin nezdinde meydana gelen geçici iş gücü kayıplarının uzman aktüerya bilirkişi marifetince hesaplanarak şimdilik ---tazminat bedelinin kaza tarihi olan------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen-------- açısında poliçe limitleri tutarında ve temerrüt tarihinden) tahsiline,

Müvekkilin nezdinde meydana gelen kaza sonrası TBK gereği tedavi masrafları ve iyileşme süresince bakıcı ücretleri için şimdilik ayrı ayrı ---- tazminat bedelinin kaza tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ------- açısında poliçe limitleri tutarında ve temerrüt tarihinden) tahsiline, Meydana gelen kaza sonrası müvekkil nezdinde oluşan acı, elem ve ızdırabı kısmen de olsa onaracak nitelikte olan ---- manevi tazminatın davalılardan sürücü --- ruhsat sahibi ---------- müşterek ve müteselsilen tahsiline,

Sigorta şirketi açısından zararın ön başvuru tarihinden itibaren 8 gün içinde tarafımıza ödenmemesinden dolayı ve başvurunun sürüncemede bırakılması nedeniyle hesaplanacak olan tazminat meblağına başvuru tarihinden itibaren temerrüd faizi işletilerek ödeme yapılmasına, Yargılama giderleri ve avukatlık vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ------vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, işleten sıfatı nedeni ile sorumlu olduğunun iddia edildiğini, bahse konu aracın, kaza tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı olmakla birlikte bu aracın işleteni müvekkil şirket olmadığından huzurdaki davanın müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini,---- plakalı aracı akdedilmiş olan ----kapsamında düzenlenen ---- kontrat ile 36 ay süre ile dava dışı ----- tarihinde dava dışı şirkete teslim edildiğini, teslimi ile birlikte müvekkili şirketin araç üzerindeki fiili hakimiyeti sona erdiğini,

müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığından esas bakımından da davanın müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini beyanla.

Dava şartı arabuluculuk sürecinin müvekkili şirket açısından işletilmediği için dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine, dava konusu olay tarihi itibari ile ----- plakalı aracın filli hakimiyeti müvekkil şirkette olmadığından ve bu araçtan ekonomik anlamda faydalanan müvekkili şirket olmadığından işleten sıfatına sahip olmayan müvekkili şirket yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine ve davanın işleten sıfatına sahip kiracı ------ yöneltilmesine,

esas yönünden de müvekkili şirket işleten sıfatına sahip olmadığından müvekkili şirketin davacıya karşı sorumluluğu olmadığından müvekkili şirket bakımından davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ----.vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili sigorta şirketi nezdinde -----başlangıç ve bitiş tarihli -------- sigorta poliçesi düzenlendiğini, kaza tarihi itibari ile ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başı ------ olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında tazminat talebinden sorumlu olacağı için davaya konu kazadan dolayı hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, maddi Vakıanın tespiti amacı ile dava konusu trafik kazası nedeni ile ------- sayılı ceza dava dosyasının getirtilerek incelenmesi gerektiğini beyanla;

müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ---- kendisine yapılan usulüne uygun tebliğe rağmen davacı yanın davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan geçici ve kalıcı maluliyet sebebi ile oluşan zararın tazminine yönelik olarak açılan Tazminat davasıdır.Öncelikle meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranlarının tespiti için ----- rapor tanzimi istenilmiştir. ---- alınan ----tarihli kusur raporunda özetle;" Davalı sürücü ---- %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, Davacı yaya ----%30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu; " şeklinde rapor sunulmuştur.---- tarihli kusur raporunda özetle;" Davalı sürücü ------ %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu,

Davacı yaya----- %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğuna, oy birliği ile karar verildiği kanaatini bildirir müşterek rapordur. " şeklinde rapor sunulmuştur. Alınan kusur raporu ile davacı yandaki maluliyetin tespiti için ---- rapor tanzimi istenilmiştir.---- alınan maluliyet raporunda özetle; -----tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, -------- Hakkındaki Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla.

Kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, Başka birisinin sürekli veya geçici bir süreliğine bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde rapor sunulmuştur.

Maluliyeti ilişkin---- alınan maluliyet ek raporunda özetle; ---- tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, ----- Hakkındaki Yönetmelik kapsamında Kurulumuzun ----- karar numaralı mütalaasına eklenecek veya değiştirilecek herhangi bir husus bulunmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde rapor sunulmuştur.

Alınan kusur ve maluliyet raporları ile davacıdaki zararın tespiti için Aktuer alınanda uzman bilirkişi ile Doktor bilirkişiden rapor tanzimi istenilmiştir.

Alınan raporda özetle" ---- tüm vücut engellilik oranının 960 (yüzdesifir) olduğu görüldüğünden, maluliyet raporundaki değerlendirmelere istinaden kazazede yönünden sadece Geçici İş Göremezlik zarar hesabı yapıldığı, Geçici İş Göremezlik hesabının Geçmiş (Bilinen) Dönem içerisinde sonlanan bir hesap olması sebebiyle, yapılan hesaplamada hangi ----- kullanıldığının ve hesap yöntemi olarak ----- da Aktüeryal Yöntem kullanılmasının ve de hesap tarihi itibariyle bilinen son güncel kazancın(Asgari ücretin) dikkate alınmasının hesaplamaya herhangi bir etkisinin bulunmadığı,

Dava dışı --------- davalılar tarafından davacıya yapılan Geçici İş Göremezlik Ödemesi bulunmadığı, davacının hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararından herhangi bir tenzil yapılmadığı, Dönemsel rayiç bedellerle ----- pansuman, ilaç, bakım için tıbbi malzemeler ve yardımcı ortopedik malzeme giderler için, ---- sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel sosyal giderleri için olmak üzere toplam---- belgesiz tedavi gideri olacağının öngörüldüğü, Davalı tarafın%70 kusur oranı esas alınarak;

davacı ------ hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının ------ Tedavi Gideri zararının ---- olduğu ----- kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle cari Geçici İş Göremezlik ve Tedavi Gideri zararlarının karşılanacağı ----Kişi Başı Tedavi ve Sağlık Giderleri Teminatı Limitinin 390.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemleri toplamı yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı," şeklinde rapor sunulmuştur.

Alınan bilirkişi ek raporunda özetle; " ------ tüm vücut engellilik oranının 260 (yüzdesifir) olduğu görüldüğünden, maluliyet raporundaki değerlendirmelere istinaden kazazede yönünden sadece Geçici İş Göremezlik zarar hesabı yapıldığı, Geçici İş Göremezlik hesabının Geçmiş (Bilinen) Dönem içerisinde sonlanan bir hesap olması le, yapılan hesaplamada hangi Yaşam Tablosunun kullanıldığının ve hesap yöntemi olarak Progresif (Asgari ücretin) dikkate alınmasının hesaplamaya herhangi bir etkisinin bulunmadı.

Davadışı ---- davalılar tarafından davacıya yapılan Geçici İş Göremezlik Ödemesi bulunmadığı, davacının hesaplanan Geçi zararından herhangi bir tenzil yapılmadığı, Geçmiş raporlarda Doktor Bilirkişi tarafından.

Dönemsel rayiç bedellerle ------ pansuman, ilaç, bakım için tıbbi malzemeler ve yardımcı ortopedik malzeme giderler için, 1.500,00 TL sağlık kurumlarına ulaşım ve bu süreçteki temel sosyal giderleri için olmak üzere toplam 4.000,00 TL belgesiz tedavi gideri olacağının öngörüldüğü ifade edilmiş, Davalı tarafın %70 kusur oranı esas alınarak; davacı ----- hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının ---- Tedavi Gideri zararının ------- olduğu------ kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle cari Geçici İş Göremezlik ve Tedavi Gideri zararlarının karşılanacağı ----- olduğu,

bu zarar kalemleri toplamı yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı," şeklinde rapor sunulmuştur. Davacı vekili ---- tarihli dava değeri artırım dilekçesi ile, geçici iş g. tazminatı ----- tedavi ve bakıcı masraf--------- artırmıştır.

2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.

Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu,

öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir --------- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiş olup, bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”,

aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu,

zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Anılan yasal hükümlerden, ------ motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp,

sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde; bir motorlu aracın karıştığı kazada, bir 3. kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil sorumlu olarak tutulacağı hüküm altına alınmıştır.Davalı -------bahse konu aracın, kaza tarihinde müvekkili şirket adına kayıtlı olmakla birlikte bu aracın işleteni müvekkil şirket olmadığından huzurdaki davanın müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini,

---plakalı aracı akdedilmiş olan ---- ----- kapsamında düzenlenen ---- kiralandığını ve aracın ---- tarihinde dava dışı şirkete teslim edildiğini, teslimi ile birlikte müvekkili şirketin araç üzerindeki fiili hakimiyeti sona erdiğini,

müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığından esas bakımından da davanın müvekkili şirket yönünden reddini talep etse de gelen müzekkere cevaplarından aracın uzun dönem kiralandığının tespit edilemediği davalının iddiasını ispat külfeti altında bulunduğu iddiasını ispatlayamaması nedeniyle davalının dava konusu kaza nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılmıştır.Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren davalı ------ sürücü ve araç işleteni ile kazaya karışan davacı-zarar görene karşı sigortalısı olan aracın sürücüsünün kusuru oranında

sorumludur. Mahkememizce alınan ---- uzmanlar kurulu raporun da Davalı sürücü ---- %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, Davacı yaya --------- %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, tespit edilmiştir. Ceza mahkemesi dosyasın da savcılık aşamasında alınan kusur raporu ile mahkememizce alınan -----raporun da çelişki bulunması nedeniyle mahkememizce ------- genişletilmiş uzmanlar kurulundan alınan rapor ile çelişkinin giderilmesi nedeniyle ------ hükme esas alınmıştır.

Dava konusu kaza sebebiyle, Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla, Kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, Başka birisinin sürekli veya geçici bir süreliğine bakımına muhtaç durumda olmadığı,

davacı -------- hesaplanan Geçici İş Göremezlik zararının ---- Tedavi Gideri zararının ---olduğu ---- istinaden kaza tarihi itibariyle cari Geçici İş Göremezlik ve Tedavi Gideri zararlarının karşılanacağı ---- Başı Tedavi ve Sağlık Giderleri Teminatı Limi ----- olduğu, bu zarar kalemleri toplamı yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Davacı ---- geçici iş göremezlik zararı ve ----- tedavi gideri maddi tazminata hükmedilmiştir. Davalı sigorta yönünden temerrüt, diğer davalılar yönünden ise haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

Manevi zararın şahsiyet haklarına vaki tecavüz dolayısı ile bir kimsenin duyduğu cismani ve manevi acı ızdırap ve elem, bir kimsemin hayattan tat almasında yaşama zevkinde bir azalma olarak tarif edildiği, bu tariften anlaşılacağı üzere, manevi tazminata temel olan düşüncenin bozulmuş olan ruhi ve bedeni kusurun kısmen ve imkan nispetinde yeniden elde edilmesini teminine yönelik olduğu, manevi tazminatın kabulundeki gayenin faili cezalandırılmak veya onu muzayaka haline düşürmek olmadığı,

mağdurun mal varlığında bir çoğalma husule getirmek veya mağdurun istediği tazmin şekillerini birini kabul etmek sureti ile onun acısını gidermek ve ruhen onu tatmin etmek şeklinde tarif edildiği, hukuka aykırı bir fiilin manevvie tazminatı gerektirebilmesi için o fiilin bir şahsın şahsa bağlı haklarını başka bir deyim ile şahsi menfaatlerini ihlal etmesi gerektiği, şahsa bağlı hakkın ise herkese karşı ileri sürülebileyeceği resmi ismi,

şeref ve namusu özel hayata mesleki sırra iktisadi şahsiyete yapılan tecavüzlerin de şahsiyet haklarını ihlal eden haraketler olarak kabul edildiği TBK'nun 56 maddesinde de bu gibi şahsi menfaatlerin ağır ihlali halinde kusurunda ağır olması kaydı ile manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kabul edilmiştir.Somut olayda davacının davaya konu kaza sebebiyle meydana gelen maluliyetinden duyduğu elem ve keder ile olay tarihi, kazanın oluş şekli, davacıların kalıcı maluliyetinin bulunmaması,

geçici iş göremezlik süreleri, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilerek hükmedilen tazminata haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.