İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/90 K.2024/511

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/90

KARAR NO : 2024/511

DAVA

Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/02/2022

KARAR TARİHİ : 14/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı-----peşin ödemeli fiyat sabitleme kampanyasından ---- model 4 adet ----- marka sıfır otomobil alma konusunda anlaştığını ve sipariş formu tanzim ettiğini, davacının her araç için 75.000,00 tl olmak üzere toplam 300,000,00 tl ödemeyi 02.11.2021 tarihinde bakiyesini araç tesliminde ödemeyi, davalının da araçları 29.12.2021 tarihinde teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini , davacının taahhüt ettiği 300.000,00 TL ödemeyi ---- aracılığı ile 02.11.2021 tarihinde yaptığını,

araçları beklerken davalıya ----.Noterliğinden 19.11.2011 tarih ve cevabı ----- yevmiye numaralı ihtarname keşide ettiğini, davalıların ------Noterliğinden 03.12.2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde --- satış şekline uyulmadığı gerekçesiyle sipariş edilen araçları satışa çıkardıklarını ve siparişlerin iptal edildiğini, ödenen paraların iade edildiğini bildirdiğini, Taraflar arasında imzalanan ---- ve Adetli satış taahhütnamesinde karşılık şartlar olduğunu, davalıların araçları teslim etmeden satıştan caydığını, iddiaların dayanaksız olduğunu,

davacının araçları teslim alamaması nedeniyle zarara uğradığını,sözleşmeden haksız şekilde dönen davalılardan oluşan zararın tahsil edilmesi için şimdilik kaydıyla 10.000,00 TL zararın reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava ettiği tespit edilmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle.

184.501-,83-TL Tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkilimize ödenmesine karar verilmesini ıslah ve talep etmiştir

SAVUNMA

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin ---- model 4 adet ----- marka araç alımı için sipariş verdiklerini, davacının --- satışlarına ait kurallara uyacağına dair taahhütte bulunduğunu, davacının sipariş ettiği araçları sözleşmeye aykırı şekilde satışa çıkardığının üretici ---- tespit edildiğini, bu nedenle siparişin iptal edilerek kaporanın iade edildiğini, davalı şirketin ---- satış bayisi olduğunu, siparişin ---- tarafından iptal edilmesi nedeniyle davada taraf olmadıklarını, davacının haksız ve kötü niyetli kusurlu olduğunu, davacının uğradığı zararı ispat etmesi gerektiğini tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket olan-----merkezleri ve çalışanları aynı olan biri mağazada diğeri internette araç satışı ile iştigal eden aynı şirketler olduğunu, bu davanın --- Asliye Ticaret Mahkemesi ----. dosyasıyla birleştirilmesi gerektiğini, hem ----hem de davacı----adlı şirketler --- ve adetli satış taahhüdünü imzalamışlar ve ruhsat tarihinden itibaren asgari 6 ay süresince satın aldıkları araçları satmayacaklarına dair taahhütte bulunduklarını, davacı ile aynı şirket olan -----16 araçla ilgili "--- ve adetli satış taahhüdü" imzalamış olmasına rağmen taahüde aykırı şekilde araçları tescil tarihlerinden 6 ay içinde satmış olduğu tespit edildiğini,

----- adlı şirketin "-- ve adetli satış taahhüdü"ne aykırı olarak satın almış olduğu 16 aracı 6 ay içinde satmış olması nedeniyle ----- işbu dava konusunu --- indiriminden yararlanarak oluşturulan sonraki araç siparişleri iptal edilmiş ve davacının yapmış olduğu ödemeler kendilerine iade edildiğini, bu nedenle davacı şirket'in işbu dava ile ve---- Asliye Ticaret Mahkemesi ----- sayılı davası ile talep edebilecekleri hiçbir zararı bulunmadığını tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan 17/08/2022 tarihli raporda özetle;Dava dosyasına ibraz edilen belgeler ve davacının 2021yılına ait ticari defter kayıtları ve belgelerinin incelenmesi sonucunda yapılan değerlendirmelere göre.

Yanlar arasında varılan anlaşma sonucunda davacının --- satış avantajlarına göre peşin ödemeli sabit fiyatla ---- model 4 adet ----- marka sıfır araç alımı için davalı şirkete 28.10.2021 tarihinde ----- sipariş numarası ile sipariş verdikleri, araçların teknik özelliklerinin, araçların 29.12.2021 tarihinde teslim edileceğinin sipariş formunda yazılı olduğu tespit edildiği,

davacının her araç için 75.000,00 tl peşinat ödeyeceği, bakiye tutarların araç tesliminde ödeneceği hususlarında anlaştıkları, davacının ---- aracılığı davalı ---- şirketinin ---- Bankasındaki hesabına 02.11.2021 tarihinde her aracın -----belirtilerek 75.000,00 TL olmak üzere ayrı toplam 300.000,00 sipariş avansının havale edildiği,

yapılan ödemelerin davacının ---- Ticaret Sicil Memurluğu tarafından 24.03.2021 tarih ve ---- sıra numarası ve -----.Noterliğinin 29.12.2021 tarih ve ----- yevmiye numarası ile ek olarak açılış tasdiki yapılan yevmiye defterinin 02.11.2021 tarih ve ---- nolu mahsup fişiyle ---- numaralı yevmiye maddesine davalı şirketin hesabına BORÇ kayıt edildiği, davalı ----- şirketinin 300.000,00 tl sipariş avansını 30.11.2021 tarihinde iade etmesi üzerine söz konusu tutarın davacının yevmiye defterine 30.11.2021 tarih ve ---- nolu mahsup fişiyle ---- nolu yevmiye maddesi ile Davalının hesabına ALACAK kaydının yapıldığı,

davacının 2021 yılına ait yevmiye defterinin -----Noterliği tarafından 30.06.2022 tarih ve ----- yevmiye numarası kapanış tasdikinin yapıldığı , davacının envante defterinin mersin ticaret sicil memurluğu tarafından 24.03.2021 tarih ve ---- sıra numarası ve defter-i kebir defterinin ise ---- ticaret sicil memurluğu tarafından 24.03.2021 tarih ve ----- sıra numarası açılış tasdikinin yapıldığı tespit edildiği, davacının ticari defterlerinin ttk ve tmsk nun düzenlemelerine göre usulüne uygun olarak tutulduğu, yapılan kayıtların genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olduğu,

ticaret sicil memurluğu ve noter açılış ve kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, taraflar arasında kurulan ticari ilişkinin sipariş verme ve sipariş avansının ödenmesi ve daha sonra sipariş avansının iade edilmesi aşamasında kalması nedeniyle davacı tarafından iddia edilen alacağa ilişkin satış veya alış faturası düzenlenmediği, bu nedenle taraflar arasında iade-fiyat farkı-indirim faturasının bulunmadığı, taraflar arasındaki sipariş ve sipariş avansı ödemelerine ilişkin ticari defterlerdeki kayıtlara mesnet teşkil eden banka dekontlarının tasdikli suretlerinin dava dosyasında mevcut olduğu tespit edildiği,

taraflar arasında 28.10.2021 tarihinde --- 4 adet ----- marka sıfır araç alımı için sipariş vermek üzere ticari ilişkinin kurulduğu, devamında davacının her araç için 75.000,00 tl olmak üzere ---- aracılığı ---- şirketinin ----- Bankasındaki hesabına 02.11.2021 tarihinde her aracın ----- belirtilerek toplam 300.000,00 sipariş avansını havale ettiği, daha sonra davalı şirketin sipariş avansını 30.11.2021 tarihinde davacıya iade ettiği, yapılan işlemlerin davacının delil niteliğindeki ticari defterinde kayıtlı olduğu,

davalının siparişten cayması sonrasında davacının talep ettiği zararın oluştuğuna dair tespit ve zararın miktarına dair dava dosyasında yeterli bilgi ve belgenin olmadığı res'en zarar hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Bilirkişi heyeti tarafından 09/02/2023 tarihli rapor da özetle. Davalı ... incelemeye ibraz edilen 2020-2021 yıllarına ait elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Kebir Defterleri ile Envanter defteri 6102 sayılı TTK.

Madde 64, 66 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde G.İ.B'na gönderildiği ve beratlarının oluşturulduğu, T.T.K. ve V.U.K. hükümleri uyarınca tutulduğu,

Davalının 2020-2021 yılına ait ticari defterlerinden Yevmiye defteri hesap dönemi sonunda 6102 sayılı T.T.K.'nun 64/3 md. uyarınca “Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter veya ticaret sicili müdürlüğü onayı aranmaz.” hükmü uyarınca ayrıca noter kapanış tasdikine tabi değildir. davalının 2020-2021 yıllarına ticari defterlerinin HMK 222.

Md. Göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği Davalının ticari defter ve kayıtlarında yapılan incelemede dava konusuna ilişkin davalı tarafından davacı adına düzenlenmiş herhangi bir faturanın bulunmadığı ve davacı tarafından davalı adına yapılmış herhangi bir ödemenin de bulunmadığı tespit edildiği, davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu banka dekontları incelendiğinde ödemelerin davalı----adına yapıldığının görüleceği, davalı ... incelemeye ibraz edilen 2021 yıllarına ait elektronik ortamda tutulan Yevmiye ve Kebir Defterleri ile Envanter defteri 6102 sayılı TTK.

Madde 64, 66 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde G.İ.B'na gönderildiği ve beratlarının oluşturulduğu, T.T.K.

Ve V.U.K. hükümleri uyarınca tutulduğu, davalı şirketin elektronik ortamda tutulan 2021 yılına ait Yevmiye ve Defter-i Kebir Defterleri rapor ekindeki USB'de alınmış olup, G.İ.B.'nin internet sitesi ile e-defter görüntüleyici programı ile gerekli eşleştirme yapılmış olup, CD ortamında tarafına teslim edilen kayıtlar ile Gİ.B. gönderilen kayıtların teyit ettiği görüldüğü,

Davalının 2021 yılına ait ticari defterlerinden Yevmiye defteri hesap dönemi sonunda 6102 sayılı T.T.K.'nun 64/3 md. uyarınca “Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması hâlinde bu defterlerin açılışlarında ve yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanışında noter veya ticaret sicili müdürlüğü onayı aranmaz.” hükmü uyarınca ayrıca noter kapanış tasdikine tabi olmadığı, davalının 2021 yıllarına ticari defterlerinin HMK 222.

Md. Göre kendi lehine kesin delil teşkil ettiği kanaatine varıldığı, davalının ticari defter ve kayıtlarında; davacı adına açılan ------ Alınan Avanslar Hesabı/Tasarruf Sistemi Cari Hesabı----- hesabına kayıt edilmiş olduğu, davalının ticari defter ve kayıtlarında davacıdan sözleşme kapsamında 300.000,00 TL avans aldığı ve ---- başvurusunun reddi ile alınan avansların 30.11.2021 tarihinde banka yolu ile davacıya iade edildiği,

başka bir anlatımla davalının davacıya herhangi bir borcu bulunmadığı,

Tescil/teslim gerçekleşmeden davacının borca aykırı davranışının gerçekleşmesi durumu söz konusu ise dürüstlük kuralı gereğince satıcı davalının da sözleşmeden dönme hakkının varlığının kabulü gerekeceği, Davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarında dava konusuna ilişkin karşılıklı herhangi bir cari hesap Alacak veya Borcunun bulunmadığı Davalının davaya konu araçları teslim etmemesinin borca aykırılık olarak değerlendirilmesi durumunda ise uzmanlık alanımız gereği ve dosyada yeterli bilgi ve belge olmadığından hesaplama yapılamadığı hususlarını beyan ve rapor etmiştir.Bilirkişi tarafından alınan ek rapor da özetle.

Dava dışı----Firmasının ''Peşin Ödemeli Fiyat Sabitleme'' kampanyası kapsamında bulunan --- ve Adetli Satış Taahhüdü'nde vermiş olduğu taahhüde aykırı davranarak, davalılardan kampanya kapsamında satın almış olduğu 16 adet aracı, tescil tarihinin üzerinden 6 ay geçmeden satmış olmasından dolayı, bundan sonra yapılacak alımlarda kendilerine indirim uygulanmayacağını kabul etmiş olduğu, dava dışı ----Firması ile davacı .---- Firmasının biribiri ile organik bağının olup olmadığı,

organik bağlarının olması durumunda ----- firmasının vermiş olduğu taahhüdüne aykırı davranmasının sonuçlarının ----- firmasını da kapsayıp kapsamadığının değerlendirilmesi hukuksal bir konu olmasından dolayı mahkemeye ait olduğu, Mahkeme tarafında ----- ve Davacı ... firmasının ayrı tüzel kişiliğe sahip olmalarından dolayı, firmaların bir birinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği veya organik bağı olsa dahi bir firmanın taahhüdünün diğer firmayı etkilemeyeceği yönünde kanaatin oluşması durumu için.

Davacının, dava tarihi itibarıyla fiyat sabitleme kampanyası ile araçları satın alamamasından dolayı zararının 184.501,83 TL ( Yüz Seksen Dört Bin Beş Yüz Bir lira Seksen Üç kuruş) olduğu hususlarını beyan ve rapor etmiştir. Dava, --- satışı niteliğindeki araç satış sözleşmesinden davalı ... dönmesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararın üretici ve satıcı şirketten tahsili isteminden ibarettir.

Somut olayda; davacı tarafından davalı ... arasında imzalanan ve imzası inkar edilmeyen taahhütnameye göre, araçların trafiğe tescil edilmeden, tescil tarihinin üzerinden asgari altı ay geçmeden ve asgari 10.000 km altı ayı geçmesi halinde 3.000 km yapmadan yeniden satılmayacağının, aksi halde davalı tarafın faydalanmış olduğu --- satış indirimlerinin davalı ...ne iade edileceğinin taahhüt edildiği,

sözleşme konusu araçların getirtilen tescil kayıtlarından anlaşılacağı üzere, taahhütte öngörülen 6 aylık süre dolmadan araçların tamamının davacı tarafından satıldığı tescil kayıtları üzerinden tespit edilmekle davalı ... tarafından davacının sözleşmeye aykırı davranmasının yaptırımı düzenlemekle söz konusu yaptırımın uygulanması yerine tek taraflı olarak sözleşmeden dönülmesi haksız olmakla sözleşme uyarınca talebe konu araçların ---- indiriminin iade edilmesi gerekliliği kabul edilmekle davacının davalı ... sözleşmeden dönmesi nedeniyle 184.501,83 TL zararı bulunduğu usul ve yasaya uygun teknik raporlar ile sabit olmakla haksız olanak

sözleşmeden dönen ... yönünden davanın kabülüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... satış bayi olduğu ve sözleşmeden dönme iradesinin tek taraflı olarak davalı ... tarafından gösterildiği anlışılmakla davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.