İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/991 K.2025/501

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/991

KARAR NO : 2025/501

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

KARAR TARİHİ : 25/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigorta ettiren müvekkili şirket olan, sigortacısı davalı olan, davalı tarafından ------ Poliçe Numarası ile Makine Kırılması Sigortası Yaptırılan, ------ plaka numaralı----- ŞASE Numaralı ----- Marka Model 250 Ton. ------ Model Yılı olan Mobil Vincin 01.12.2021 tarihinde kaldırmış olduğu köprü kirişini yerine bıraktıktan sonra,

kirişin altındaki platformun alınması için 10-15 cm kirişi yukarıya kaldırdığı esnada kırıldığını ve hasara uğramış olduğunu, söz konusu vincin ------ile arasında akdedilmiş leasing sözleşmesine istinaden sigorta ettireni olduğunu, davalı şirket tarafından taraflarına gönderilen 06.04.2022 tarihli yazı ile "...hasara konu vincin 2019 yalında devrilmesi sonucu pert seviyesinde hasar gördüğü hasar sonrası onarım ve kontrollerin yeterince yapılmadığı kanaatine varılmıştır, ayrıca hasar esnasında kaldırılan kirişin ağırlığının vincin katalog değerlerindeki emniyetli kaldırma kapasitesinin üstünde olduğu,

vincin zorlanmasına rağmen kaldırma işlemine devam edildiği görülmüştür, tüm bu tespitlerden yola çıkarak meydana gelen hasarın kaldırılan yükün vincin kapasite değerlerine uygun olmaması nedeniyle yüksek tonaj sonucu vincin zorlanması sonucu, eskiden mevcut olan şase çatlağının etkisi ile yüksek tonajla birlikte kopma şeklinde tespit edilmiştir ilaveten, beyan yükümlülüğüne aykırı davranarak vincin geçmiş dönemde pert seviyesinde hasarlandığı tarafımıza bildirilmeyerek TTK m 1439 maddesi gereğince beyan yükümlülüğüne aykırı hareket edildiği tespit edilmiştir,

belirtilen sebeplerden ötürü hasarın teminat kapsamında olmadığı ve herhangi bir tazminat ödemesi yapılmayacağı..." şeklinde ifadenin taraflarına bildirildiğini, hasara uğrayan vinç -----marka modelli" 250 Ton kaldırma kapasitesine sahip vincin ve Türkiye distribütörü ve yetkili servisi ----- olduğunu, söz konusu vincin 2016 yılı Ağustos ayında, Dava dışı ----- ("----) tarafından vincin ----- sahibi dava dışı ------700.000 Euro bedel ile satın alındığını,

tarafların akdettiği 01.08.2016 tarihli sözleşmeye uygun olarak 540.000 Euro üzerinden faturalandırılarak gümrüklendirildiğini ve -----ile yapmış olduğu 29.08.2016 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile söz konusu vincin kiralandığını, vincin ------ tarafından kullanıldığı esnada.

26.03.2019 tarihinde ----- Sigorta tarafından sigortalı iken hasarlandığı ve akabinde ------tarafından tamir edip onarıldığını, müvekkilince bu hasarın mahiyeti, büyüklüğü, hangi parçaların değiştiği veya onarıldığının bilinmediğini, -----tarafından 2019 yılından, müvekkilinin finansal kiralamasını devraldığı 23.03.2021 tarihine kadar aktif olarak kullanılmakta ve yük kaldırma vb. işlemlerine sorunsuz şekilde devam etmekte iken, bu esnada ---- tarafından davalı ----- Sigorta tarafından ---- ve------Poliçe/Yenileme Numarası ile ---- Şirketi ("Sigorta Acentesi) aracılığı ile Makine Kırılması Sigortası kapsamında iki kez sigortalanarak,

yaklaşık iki yıl boyunca kullanıldığını, kiralandıktan sonra yaklaşık dört ay boyunca aktif olarak çalıştığını, birçok ağır tonajlı yükler kaldırmış olduğunu, 19.07.2021 tarihinde ------ Periyodik Kontrole tabi tutulmuş, yariyodik Kontrole tabi tutulduğunu, yapılan tüm testleri geçtiğini, muayene sonucu kullanımı uygundur raporunun verilmiş olduğunu, bunun yanında 30.07.2021 05.08.2021 13.08.2021 16.08.2021 27.08.2021 17.09.2021 tarihleri arasında müvekkili şirket tarafından vincin bakımları ve revizyon çalışmaları ----- yaptırıldığını, yine------ vincin revizyon ve tüm bakımları yaptırıldığını, parça değişimi,

eskiyen ve/veya hasarlı parçaların onarımı yapıldığını, hidrolik yağlar yenilendiğini ve müvekkilince 593.000 TL bakım, revizyon, onarım ücret ödenmiş olduğunu, müvekkilinin davaya konu aracın tüm sigortalarını yaptırdığını, davalı tarafından tanzim edilen makine kırılması sigortasına da yıllık 7.980.00 Euro prim ödemiş olduğunu, dava dışı----- ("-----") müvekkili şirketten, ---- ili ------ Mevkiinde yer alan köprünün yapımındaki kirişlerin taşınması vinç hizmeti almak için fiyat teklifi aldığını,

----- tarafından taşınacak kirişin teknik kesit çizimi müvekkiline iletildiğini ve kaldırılacak kirişin ağırlığının 38.8 Ton olduğu bildirilip müvekkilinden 250 Tonluk vinç talep edildiğini ve müvekkili ile dava dışı ------ ile davaya konu vincin söz konusu taşıma hizmetini yapması hususunda anlaşıldığını ve müvekkili şirkete ait davaya konu vinç söz konusu çalışma alanına gittiğini, çalışma alanındavinç kurulumu yapıldığını, vinç kirişin bırakılacağı alana kurulduğunu, vincin radius değeri 18.8 metre (vincin ortası ile taşınacak kirişin bırakılacağı yer arasındaki mesafe) kiriş ağırlığı ise 38.8 Ton olup,

bom mesafesinin ise 43,3 metre olduğunu, bu hal ile vincin, katalog değerlerine uygun çalışmakta olduğunun iddia edildiği dilekçede davaya konu kaza kırım olayında katalog değerleri üstünde bir ağırlık kaldırma olmamakla birlikte böyle bir kaldırma yapılması durumunda dahi bu husus sigorta poliçesine aykırılık oluşturmamakta olduğunu, eksper raporunda 20 radius değerinin daha fazla olabileceğini belirtmiş ise de olay günü yapmış olduğu ölçümde dahi kendisi 19 metreden düşük olduğunu belirtmesine rağmen taraflı şekilde söz konusu eksper raporunu hazırlamış olduğunu,

eksper raporunda kaldırılan kirişin ağırlığı kullanılan taş mıcır - beton özelliklerine göre bölgeden bölgeye değişkenlik göstermekte, kirişin uzunluğu nedeniyle de kantarda tartımı yapılamamaktadır tespitinde bulunduğunu, olaydan sonra başka bir kirişin 42 ton olduğundan bahisle müvekkiline kaldırılan kirişin de 42 ton olduğunu belirttiğini tüm bu nedenlerle davaya konu ----- plakalı mobil vinçin 01/12/2021 tarihinde uğramış olduğu kazanın davalıda tanzim edilen makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında teminata dahil olduğunun tespitine,

-----plakalı mobil vincin hasar tarihindeki sıfır ikame bedelinden eskime ve aşınma payı ile sovtaj bedelinin ve muafiyet indiriminin tenzili ile bu bedele masrafların eklenmesi ile ortaya çıkacak müvekkilince talep edilebilecek tazminat bedelinin bilirkişi hesabı ile belirli hale gelmesi akabinde talep artırım ve ıslah hakları saklı kalmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere HMK 'nın 107.

Maddesi uyarınca şimdilik ödeme tarihindeki kur üzerinden şimdilik 75.000,00 Euro'nun hasar tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ---- marka, ----model, ------ seri numaralı, ----- üretim tarihli ------ şase no.lu, ----- plakalı ve mülkiyeti dava dışı ------ait lastik tekerlekli mobil vinç, dava dışı -----tarafından, ------ faaliyet gösteren ----- ait ------- firmasından satın alınmasına ilişkin olarak satıcı firma tarafından düzenlenen 17.08.2016 tarihli faturada satış bedeli 540.000 Euro olarak belirtildiğini, dava dilekçesindeki açıklamalar ve dosyada mübrez finansal kiralama sözleşmesi kayıtları ile alıcı ve satıcı arasında düzenlenen 01.08.2016 tarihli el yazısı ile yazılmış adi yazılı sözleşmede,

vincin finansal kiralama yolu ile satın alınacağı düzenlendiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla; hukuken yalnızca alıcı ve satıcı arasında geçerli 01.08.2016 tarihli "Vinç Sözleşmesi"nde; vincin "... Toplam bedeli(nin) ... Dahil 700.000 Euro" olduğu ve "...

540.000 Euro (nun) leasingden ödeneceği..." belirtildiğini, alıcı ------ arasında akdolunan 29.08.2016 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin (1) no.lu eki "Kira Ödeme Planı"nda, kiracı ----- firmasına sağlanan net fon tutarı 486.000 Euro olarak belirtildiğini, davacı tarafça; alıcı ------ ile satıcı -------arasında akdolunan 01.08.2016 tarihli adi yazılı sözleşmede vincin satış bedelinin 700.000 Euro olarak kararlaştırıldığı ve;

"daha vergi/harç ödenmesi ve finansal kiralama faizinin bir kısmından kurtulmak gibi maksatlar ile tarafların akdettiği 01.08.2016 tarihli sözleşmeye uygun olarak 540.000 Euro üzerinden faturalandırılarak gümrüklendirildiği" belirtilerek, vincin satın satış bedelinin gerçekte 700.000 Euro olduğu iddia edilmekte ise de; bu iddia, satış faturası, gümrük kayıtları ve ------ ile ------- arasında akdolunan 29.08.2016 tarihli tarihli finansal kiralama sözleşmesindeki kayıtlar karşısında geçerli olmadığını, Finansal Kiralama Sözleşmesindeki 486.000 net fon tutarı kaydı ile vincin satış faturasındaki 540.000 Euro bedeli kaydı birbiriyle uyumlu olup;

sözkonusu kayıtların, davacı tarafın, 01.08.2016 tarihli sözleşmede vincin satış bedelinin 700.000 Euro olarak kararlaştırıldığı iddiasını da, aynı sözleşmede satış bedelinin 540.000 Euro'luk tutarının finansal kiralama yoluyla ödeneceği yönündeki ifadesini de nakzetmekte olduğunu, davaya konu vinç, ------- Şirketi tarafından 21.03.2021 tarihli finansal kiralama ek ve tadil sözleşmesi sözleşmesi uyarınca devralındıktan sonra beyana istinaden, 1.250.000 Euro bedel ile 24.03.2021 - 24.03.2022 vadeli ve ------ sayılı makine kırılması poliçesi ile müvekkil ------nezdinde Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları,

------ ve poliçede belirtilen özel şartlar uyarınca sigorta edildiğini, vincin; önceki leasing kiracısı dava dışı -----zilyetliğinde olduğu dönemde sigortası da, 30.01.2020 - 30.01.2021 vadeli, ------- sayılı ve 30.01.2021 - 30.01.2022 vade, -----sayılı poliçeler ile makine kırılması poliçeler ile yine müvekkili sigorta kuruluşu tarafından düzenlendiğini, Vincin, dava dışı ------firması tarafından müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigorta ettirildiği her iki poliçe vadesi içinde, müvekkili sigorta kuruluşuna beyan ve/veya ihbar edilmiş herhangi bir hasar kaydı bulunmadığını, dava konusu vincin,

müvekkili ------ sigorta edilmeden önceki dönemde, eski leasing kiracısı ----- tarafından 08.11.2018 - 08.11.2019 tarihleri arasında dava dışı -----nezdinde -----sayılı makine kırılması poliçe ile sigorta ettirildiğini, söz konusu sigorta vadesi içinde 25-26.03.2019 tarihinde meydana gelen ve tam ziya ile sonuçlanan bir hasara maruz kaldığını, davaya konu vincin ------ nezdinde sigortalı olduğu dönem içinde 26.03.2019 tarihinde tam ziya ie sonuçlanan bir hasara uğradığına ilişkin olarak eski kiracı ve müvekkili şirket nezdinde eski sigorta ettiren ------ tarafından müvekkili ------herhangi bir beyanda bulunulmamış olduğu gibi;

----- Bilgi ve Gözetim Merkezi Tramer Sisteminde yalnızca oto hasarları (kasko-trafik-imm) kayıtları yer aldığından ve davaya konu makine kırılması sigortası ile diğer elementer ve hayat sigorta branşlarında hasar kaydı tutulmadığından, 25-26.03.2019 tarihinde meydana gelen hasarın müvekkil sigortacı tarafından bilinmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan; davaya konu ------ plakalı vinçle ilgili olarak, müvekkili sigorta şirketi nezdinde makine kırılması poliçesi ile sigorta poliçesinin düzenlendiği tarihten önceki yıl için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bildirilmiş herhangi bir kasko ve trafik hasar kaydı bilgisi de bulunmadığını, dava konusu vincin -----nezdinde sigortalı olduğu dönemde geçirdiği 26.03.2019 tarihli hasara ilişkin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarında herhangi bir kaydın bulunmadığını, davacı şirketin, 26.03.2019 tarihli hasardan ve hasar neticesinde yapılan onarımın mahiyeti vb.nden davacının bilgisinin olmadığı/olamayacağı yönündeki beyanların,

vinçler ve kaldıraçlarla kiralama yoluyla ticari faaliyet yürüten davacı şirketin iştigal konusu düşünüldüğünde hayatın olağan akışı karşısında kabul edilemez olduğunu, bir an için davacı şirketin münhasıran 26.03.2019 tarihli hasardan bilgisinin olmadığı kabul edilse dahi; davacının, vinçte meydana gelmiş bulunan önceki hasar ve/veya hasarları tespit etmediği,

eski leasing kiracısı ------ ek finansal kiralama sözlemesi yoluyla devralmadan önce vinci kontrol etmediğinin ve/veya gerektiği şekilde özenli bir kontrole ve teste tabi tutmadığının ve vincin devralınma tarihinden önceki periyodik bakım, revizyon ve kontrollerine ilişkin bilgi ve belgelerin devredenden sorulmadığının, istenmediğinin kabul edilmesi,

davacı şirketin iştigal konusu ve yaptığı işin yüksek risk içermesi nedeniyle basiretli bir tacirden beklenecek bir tutum olamayacağı gibi, hayatın olağan akışı karşısında da mümkün olmadığını, iştigal konusu, vinç taşımacılığı olan bir tacirden beklenecek basiretli tutum, ticari faaliyetinde kullanılmak üzere satın aldığı özellikle ikinci el vinçlerin herhangi bir hasarının bulunup bulunmadığını araştırmak olduğu halde;

davacı şirket yetkilisi ------hasar incelemesini yapan sigorta eksperine (eksper raporunda yazıldığı şekliyle) beyan ettiği üzere, "gözle muayene yapma" ile yetinmek ve/veya yalnızca kasko-trafik poliçelerinden kaynaklı oto hasarları kaydının tutulduğu SBM Tramer Sistemi'nde sorgulama yapmakla iktifa etmek olmasa gerektiğini, davacı; ticari faaliyetinin konusu gereği ve yapılan faaliyetinin yüksek risk içermesi nedeniyle, 26.03.2019 tarihinde meydana gelen ve ağır hasar/pert total ile sonuçlanan hasarı ve/veya vinci devraldığı tarihe yakın tarihlerde varsa, meydana gelmiş başkaca hasarları bilmek durumunda olduğunu, zira;

onarım kabul etmez şekilde ağır hasara uğrayan bir vinç, sonradan tekniğe uygun olmayan bir şekilde, orijinal olmayan parçalarla onarıldığında, işin ve tekniğin gerektirdiği şekilde yapılan kontrollerde bu durumun farkedilemeyeceği düşünüleme olduğunu, kaldı ki; yukarıda açıklandığı üzere, vinci devralmadan önce devredenden periyodik bakım, kontrol ve revizyonlara ilişkin bilgi ve belgeleri istemesi gerektiğinin açık olduğunu, davacı taraf, dava dilekçesinde yapıldığını ileri sürdüğü bakım, revizyon ve kontrollerde sözkonusu problemin tespit edilmediğini ileri sürmekte ise de;

bu durumda yapılan kontrol ve bakımların işin gerektirdiği özenle yapılmadığını da kabul etmesi gerektiğini, davacının, sigorta ettiren sıfatına binaen beyan yükümlülüğünün, vincin ek finansal kiralama sözleşmesi ile devraldığı 21.03.2021 tarihinden önce meydana gelen hasarları da kapsamakta olduğunu, sigorta ettiren olarak davacının beyan yükümlülüğü, münhasıran 26.03.2019 tarihli hasarı bilip bilmemesi ile sınırlı olmadığı gibi, yalnızca sözleşmenin (poliçenin) düzenlenmesi öncesi ile de sınırlı olmadığını, sigorta ettirenin beyan yükümlüğü, mal sigortalarında,

sigorta konusu şeyin mülkiyeti ve zilyetliğinin kendisinde olduğu dönemle sınırlı olmayıp, sözleşme öncesinde var olan veya sözleşmenin devamı süresince gerçekleşen, ortaya çıkan veya bilinen, öğrenilen ve sigorta sözleşmesi bakımından önemli olan tüm hususları kapsamakta olduğunu, T.T.K.nun 1435 maddesi uyarınca, davacı şirketin, dava konusu ek finansal kiralama yolu ile devraldığı tarihten önce meydana gelen tüm önemli hasarları ve özellikle------yetkili teknik servisi tarafından onarılmaz derecede ağır hasarlı olarak değerlendirilen ve davacının ticari faaliyet konusu gereği bilmesi lazım gelen,

bilmemesi mümkün bulunmayan 2019 yılında geçirmiş olduğu ağır hasarı müvekkil sigorta şirketine bildirmekle yükümlü olduğunu, davaya konu vincin, dava dışı ------tarafından inşa edilen/ettirilen ------üzerindeki köprü inşaatında, ------ firmasınca imal edilerek tırlarla montaj sahasına sevkedilen prefabrik köprü kirişlerinin tırlardan alınarak yerine yerleştirilmesi-montaj işinde, sözleşme ile bu işi üstlenen-------taşeronu-alt taşeron olarak görevin yerine getirilmesi sırasında 01.12.2021 tarihinde ilk kirişin vinçle kaldırılması sırasında hasarlandığını, davacı sigorta ettiren firma yetkilisi ile iş makinesi operatörünün,

hasarla ilgili tespit ekspertiz işlemini yürüten bağımsız sigorta eksperine vermiş oldukları beyanlar ile vinç operatörünün müvekkili şirket tarafından görevlendirilen araştırmacıya vermiş olduğu elyazılı beyana göre; hasar.

01.12.2021 tarihinde, şantiye sahasına tır ile getirilen ilk prefabrik kirişin yüklendiği tırdan sigortalı vinç ile alınarak montajının yapılması sırasında meydana geldiğini, vinç operatörünün elyazılı beyanındaki ifadelerinde açıkça yer aldığı üzere; yükün kaldırılması sırasında vinç zorlanmasına rağmen, makinenin zorlanması sebebiyle oluşan titreşim ve çıkan sesler operatörce dikkate alınmayarak, çalışmaya devam edildiğini ve vincin zorlandığını, Hasar, vincin zorlanmasına rağmen, çalıştırılmaya devam etmesi neticesinde meydana geldiğini, sigorta ekspertiz raporunda fotoğraflarla kayıt altına alındığı ve açıklandığı üzere.

01.12.2021 tarihli hasar olayında vincin üst gövdesi ve göbek olarak tabir edilen kısmının şasesi koptuğunu, üst gövde ve göbek grubunun tamamı alt gövdeden ayrıldığını, alt şasenin arka sol tarafının yan etek sacı eğilmiş olmakla birlikte motor kısmında darbe olmadığını ve vincin devrilmediğini, eksper tarafından olay günü mahallinde yapılan incelemede; hasarın, sahada montajı yapılmak istenilen ilk kirişin tırdan alınarak montaj noktasına getirilmesi sırasında meydana geldiği;

önce ana şase sacının (göbek dişlisinin üst kısmındaki şase) yırtıldığını, akabinde bom ve üst şasenin devrilmiş olduğunu, göbek dişlisinde hasar görülmediğini, dişlinin üst tarafındaki şasenin kısmen olay sırasında koptuğunu, boom ve üst şase devrilmiş olduğu halde, alt şasenin motor kısmında herhangi bir darbe olmadığı hususları tespit edildiğini, davaya konu 01.12.2021 tarihli hasar, poliçe genel ve özel şartları uyarınca sigorta teminatı dışında olduğunu, hasarın meydana geliş nedeni ve davaya konu vinç ile ilgili olarak dava tarafça ileri sürülen hususlar gerçeğe aykırı olduğunu,

sigorta eksperi tarafından düzenlenen raporda açıklandığı üzere; şasenin yırtılmasına karşın vincin devrilmemiş olması durumu, hasarın nedeninin kullanıcı hatasından kaynaklanmadığını, ayrıca olaydaki şekilde ve büyüklükteki tonaj aşımının tek başına şasenin yırtılmasına yolaçmayacağını, şasenin yırtılmasının altında başka bir nedenin olabileceği açıklamakta olduğunu, 01.12.2021 tarihli hasarın, vincin kule kısmı ile bom kısmını birbirine bağlayan şasedeki eski tarihli çatlak nedeniyle yapılmış olduğu düşünülen kaynaklı birleştirmelerin, yük kaldırma operasyonu sırasında güvenli değerler,

yani katalog kapasite değerleri aşılarak yüksek tonajın etkisiyle ayrılması ve eski çatlak nedeniyle uzun kullanım sonunda zaman içerisinde zayıflaması sonucu kopması ile gerçekleştiğini, Olayda; öne ana şase sacının yırtılmış ve kopmuş olmasının, boom ve üst şase devrilirken, alt şasenin, vincin alt gövdesinin devrilmemiş ve yan yatmamış, ayakların kalkmamış vaziyette oluşu nedeniyle;

görevli sigorta eksperi tarafından, hasarın nedeninin tespiti bakımından, montaj işlemi sırasında vincin kaldırdığı yükün ağırlığı, katalog kapasite değerlerinin, başka bir anlatımla güvenli kapasitenin aşılıp aşılmadığı hususu ile yırtılan şase detaylıca incelendiğini, yırtılan şasede tespit edilen, davaya konu 01.12.2021 tarihli olay anında oluştuğu belirlenen taze yırtılma izinin dışında olaydan önceki tarihlerde gerçekleşmiş olduğu oksitlenmiş çatlak izlerinden anlaşılan izlerin varlığı da tespit edildiğini tüm bu nedenlerle 6100 Sayılı HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan davada,

dava miktarı tam ve kesin olarak belirlenebileceğinden, davacının talebini ve talep ettiği miktarı somutlaştırmasını ve eksik yatırılan harcın tamamlatılmasını aksi halde hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesine mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiş, ----- Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacı şirketin ticaret sicil kaydı, ----- poliçe numaralı sigorta poliçesinin ve dava konusu 01/12/2021 tarihinde gerçekleşen ----- plakalı mobil vinçin karıştığı kazaya ilişkin hasar dosyasının tamamının onaylı sureti getirtilmiş, ----- Kaynak Teknolojisi Ve Tahribatsız Muayene Araştırma/uygulama Merkezi'nden ---- plakalı vince ilişkin -----rapor nolu laboratuvar incelemesine konu parçaları, ------- plakalı vincin 26.03.2019 tarihli olay sonucunda uğradığı hasar ile ilgili olarak,

----- sayılı hasar dosyası, -----köprü inşaatına ilişkin sözleşme, teknik şartname ve diğer belgeleri, -----üzeri köprü inşaatındaki köprü kirişlerinin montajı konusunda alt taşeron------ ile akdedilen sözleşme ve/veya elektronik posta dahil yazılı tüm kayıtlar, -------ve/veya ------. ile ilgili 26.03.2019 tarihli olaya dair açılan hasar dosyası, ------üzeri köprü inşaatındaki köprü kirişlerinin montajıma konu kirişlerin uzunluk ve ağırlık değerleri, ------plakalı vincin 19.07.2021 tarihli periyodik kontrolüne dair raporu, ------ plakalı vince yaptırılan bakım ve revizyon çalışmalarının, parça değişiminin,

eskiyen ve/veya hasarlı parçaların onarımına dair kayıtlar,-----Şirketi'nden----- plakalı vincin 26.03.2019 tarihinde uğradığı hasar sonrasında yapılan onarım ve parça değişimine ilişkin ayrıntılı fatura, servis onarım rapor ve kayıtları, değişen-onarılan parçaların fotoğrafları; şasesi kopan vinçte onarım yapıldıktan sonra ultrasonik test raporu-tahribatsız muayene testi yapılıp yapılmadığının ve değişimi yapılan parçaların orijinal olup olmadığı,

-----Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'nden ------- plakalı mobil vincin hasar bedelinin davacıya ödenmesine kayıtsız şartsız açıkça muvafakat edilip edilmediği hususu, ----- Şti'nden ------üzeri köprü inşaatındaki köprü kirişlerinin montajına konu kirişlerin uzunluk ve ağırlık değerleri, ------ Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden dava dışı ----- Şirketi'nin güncel ticaret sicil kaydı, ---- Şirketi'nden ------ plakalı numaralı ----- Numaralı ---- Marka Model ----- Ton, ----- Model Yılı olan Mobil Vinçin kaldırma kapasitesinin bildirilmesi ve katalog örneğinin gönderilmesi istenilmiş,

----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- esas ve---- esas sayılı dosyaları, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ---- esas sayılı dosyası, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ esas sayılı dosyası UYAP üzerinden ayrı ayrı celp edilerek incelenmiş, gelen belgeler dosya arasına eklenmiş ve mahkememizce resen seçilecek 2 adet makine mühendisi ve 1 adet sigorta uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden hüküm kurmaya ve denetime elverişli kök ve ek raporlar alınarak taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili 24/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 75.000,00 Euro olarak talep ettikleri bedeli HMK m. 107/2 uyarınca, 282.379,75 Euro artırmak sureti ile 357.379,75 Euro olarak ıslah etmiş olup, ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında davacının davalıdan hasar tazminatı istemine ilişkindir.Davalı ---- ile dava dışı sigortalı ----- ve sigorta ettiren -----. arasında 24/03/2021 –

24/03/2022 tarihlerini kapsayacak şekilde ------ poliçe numarası ile Makine Kırılması Sigorta Poliçesi düzenlendiği, ilgili makinenin mülkiyetinin dava dışı -----olduğu ve dava dışı ------ işbu davaya ilişkin usulüne uygun muvafakatnamesinin dosya kapsamında yer aldığı, dava dışı ------ile yapılan leasing sözleşmesine istinaden davacı kullanımında olan -----seri numaralı, ----- üretim tarihli ----- şase no.lu, -----plakalı vincin poliçe vadesi içerisinde 01/12/2021 tarihinde kaldırmış olduğu köprü kirişini yerine bıraktıktan sonra,

kirişin altındaki platformun alınması için 10-15 cm kirişi yukarıya kaldırdığı esnada kırılarak hasara uğradığı, davacı şirket tarafından davalı sigorta şirketine hasar nedeniyle başvuruda bulunulduğu, davalı ----- tarafından sigorta şirketi nezdinde ------ no'lu hasar dosyasının açıldığı, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya gönderilen 06/04/2022 tarihli yazı ile hasarın teminat kapsamında olmadığı ve tazminat ödemesi yapılmayacağının bildirildiği ve bu sebeple işbu davanın açıldığı görülmektedir.

Dosyaya sunulan ve Mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporlarında özetle; poliçeye konu vincin dava dışı ----- firmasının kullanımdayken, 2019 yılında devrildiği, -------tarafından hazırlanan 02/02/2022 tarihli raporda ifade edildiği üzere,

2019 yılında meydana gelen vinç devrilmesi olayında da aynı firmanın ekspertiz çalışmasını

yürüttüğü, konu raporda, 2019 yılındaki hasarın ------ fabrikasının liman sahasında meydana geldiği, 2019 yılında onarılan vincin yaklaşık 1,5 yıl -------firmasınca kullanıldıktan sonra Mart 2021 ayında ------ firmasına devredildiği tespitlerinin yapıldığı, vinç onarımının, ------ firmasınca yapıldığı, ancak onarım sürecinde yapılan işlemler, değişen parçalar ve uygulanan

testlere dair herhangi bir detaya ulaşılmadığı değerlendirmesi yapılarak dosya

kapsamı göz önüne alındığında, 2019 yılında oluşan hasarlar/ onarımlar ile

davaya konu hasarlar/çatlaklar arasında doğrudan illiyet

bağı / sebep-sonuç zinciri kurmanın mümkün olmadığı, vincin bom bölgesinden değil orta göbek bölgesinden yırtılmaya bağlı almış olduğu hasar sebebiyle devrildiği, yani ana makinada devrilme

gözlemlenmediği, bunun yanı sıra vincin yükü kaldırıp monte edileceği yere kadar sağlıklı şekilde taşıdığı, vuku bulan kazanın, yükün yerine yerleştirilmesi esnasında

(plastik ayaklar üzerine) yapmış olduğu ani sarsıntı sebebiyle uğradığı aşırı ivmelenme neticesinde malzeme yırtılmasına yol açmış olabileceğinin aşikâr olduğu, ------dava konusu vinçte taşınan

yüke ilişkin gönderilen 06/11/2023 tarihli cevabında yükün, 40,368 Ton,

bomun 43,3 m, radius değerinin 18,8 olduğu, 96,6 ton arka ağırlık, bu değerler için

konu vincin kataloğunda, karşı ağırlık/anlık boom uzunluğu ve Radius değerlerine

göre ------ tarafında hazırlanan 02/02/2022 tarihli raporda, ------ Yetkilileri tarafından teyit edilen boom uzunluğu 43.3 metre seçilerek, Radius

22.2/22 metre hesaplanarak ve 96.6 ton arka ağırlık değeri kullanılarak konu vincin

kataloğundan vinç kaldırma kapasitesi 35.5 t olarak hesaplandığı, katalogda verilen

emniyetli yük kaldırma kapasitesine %10 ilave de yapılarak sınırdaki emniyet dışı

yük değerinin de hesaplandığını ve radius için

emniyetli kaldırma: 42,2 ton, emniyet hariç kaldırma kapasitesi: 46,42 ton olarak

hesaplandığını, dolayısıyla kaldırılan yükün vincin emniyetli kaldırma kapasite

sınırlarında kaldığı, bunun yanında vincin kaldırma esnasında yapacağı sehimin dikkate alınmasıyla

kaldırma kapasitesinin daha yüksek değerlerde olacağının aşikar olduğu; yükün, tırdan alınıp yerine konulmuş, akabinde takozların yerleştirilmesi için 10 cm

kaldırıldığında bom yönüne doğru devrilmiş, bu esnada herhangi bir zorlanma

belirtisinin olmadığı, 10 cm kaldırılırken çatırdayarak devrilmiş olduğu, operatörün

ani kaldırması veya indirmesinin vuku bulan hasara sebep olmuş olabileceği aşikar

olup, meydana gelen çatırdamanın kaynağının ise, vincin göbekten yırtılırken çıkardığı

ses olduğu, çok kısa süren ikinci kaldırma esnasında vincin

göbekten kopmuş olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler bir bütün halinde

değerlendirildiğinde; dava dışı ---- Bankası’nın sigortalı

(malik) ve davacı -----sigorta

ettireni olduğu ------ plakalı iş makinesinde meydana gelen davaya konu hasarın TTK

Madde 1401, Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları ile ilgili klozlara göre davalı ------ tarafından düzenlenen sigorta poliçesi teminat kapsamında olduğu

görüşü bildirilmiştir.

Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları Teminatın Kapsamı başlıklı Madde 1’de; “Sigortacı,

bu poliçe ile bu poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden ekli envanter cetvelinde sayıları, imalat yılları;

nitelikleri ve değerleri yazılı makine ve tesisleri deneme devresinden sonra normal çalışır halde iken

veya aynı iş yerinde temizleme, revizyon veya değiştirme esnasında veya dururken ani ve beklenmedik

her türlü sebepten ve ezcümle: a) İşletme kazalarından, b) Modelin, imalatın, montajın, malzemenin,

kalıbın, dökümün ve işçiliğin kusurlu olmasından, c) Yağlama kusurlarından, d) Elektrik enerjisinin

doğrudan doğruya tesiri neticesi kısa devre, şerare, voltaj yükselmesi ile izolasyon hatası ve atmosferik

elektrikiyetin dolaylı etkilerinden, e) Tıkanma, yabancı maddelerin girmesinden, f) Santrifüj

kuvvetinden husule gelen parçalanmalardan, g) Buhar kazanlarında ve buhar kaplarında su

noksanlığından, h) Su çekiçlemesi, ani olarak aşırı ısınma veya soğumadan, i) Kapalı kaplardaki alçak basınç dolayısiyle husule gelen ezilme, yırtılma, buruşma vs. deformasyonlardan, j) Fırtına ve

kasırgadan, dondan veya çözülen buz parçalarının yürümesinden, k) İşletme personelinin veya

üçüncü şahısların ihmali, kusuru, hatası, dikkatsizliği veya sabotajından, l) İstisna edilmeyen diğer

hallerden, husule gelen maddi ziya ve hasarların gerektirdiği tamirat ve ikame masraflarını temin

eder.” hükmü yer almaktadır.

Sigorta poliçesinin 4. sayfasında Klozlar kısmında; “Geniş Kasko Klozu (Müteharrik

Makineler İçin) Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları Hükümleri saklı kalmak

kaydıyla iş bu kloz ile poliçenin ayrılmaz cüzünü teşkil eden müteharrik makinalarda

çarpma, çarpışma, raydan çıkma, devrilme, düşme, yuvarlanma, toprak kayması, toprak

çökmesi, kaya düşmesi, yangın, yıldırım, deprem, seylap, çiğ... sebepleriyle meydana

gelecek hasarlar teminata dahil edilmiştir.” ifadeleri yer almaktadır.

Teminat kapsamında bir rizikonun gerçekleştiğini ispat yükü sigortalı/lehdara aittir. Bu husus ispatlandıktan sonra sözleşmede öngörülen risklerden herhangi birinin yada bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat külfeti sigortacıya aittir. (TTK 1409/2) Bu durumda rizikonun sözleşmede belirtilen istisna kapsamına kaldığı veya sözleşmede himayenin sınırlanmasına ilişkin belirlenen hallerin gerçekleştiğini sigortacının ispat etmesi gerekir.

Ancak sigortacıdan talepte bulunan kişinin beyan yükümlülüğüne aykırı davranması halinde ispat yükü yer değiştirir. ( ------ Somut uyuşmazlıkta dosyada toplanan deliller ve raporlar ile teminat kapsamında bir rizikonun gerçekleştiği davacı tarafça ispatlanmıştır.

Davalı taraf, hasarın vincin kule kısmı ile bom kısmını birbirine bağlayan şasedeki eski tarihli çatlak nedeniyle yapılmış olduğu düşünülen kaynaklı birleştirmelerin, uzun kullanım sonunda zaman içerisinde zayıflaması sonucu kopması ile gerçekleşmiş olduğu ve Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca hasarın teminat dışı olduğu hususunu ispatlamış değildir.

6102 sayılı TTK 1427 maddesi "(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırk beş gün sonra muaccel olur. (4) Borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer. " düzenlemelerini içermektedir.

Hasarın sigorta şirketine 01/12/2021 hasar tarihinde ihbar edildiği, TTK 1427/2 ve 4. Fıkraları gereği ihbardan 45 gün sonra15/01/2022 tarihinde davalı sigorta şirketinin tazminatın tümü yönünden temerrüde düştüğü dolayısıyla hüküm altın alınan alacağa bu tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerektiği kanaatiyle birlikte, hasarın teminat kapsamında olduğu sonucuna varılarak, hükme esas aılınan bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu vincin riziko tarihindeki bedelinin 641.035,00 Euro olduğu, sovtaj bedelinin 96.155,25 Euro olduğu,

poliçe teminat bedelinin 1.250.000,00 Euro olduğu ve poliçede hırsızlık ve pert hasarlarında sigorta bedelinin %15’i oranında tenzili muafiyet ( uygulanacağı tespit edilmekle, davacının talep edebileceği hasar bedelinin 641.035,00 - (96.155,25 + 187.500,00) = 357.379,75 Euro olduğu anlaşılmış, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.