İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/217 K.2025/54

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/217

KARAR NO : 2025/54

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/03/2023

KARAR TARİHİ : 24/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ... ----Marka binek ve ticari araçların yetkili satıcısı ve servisi olduğunu, Davalı, müvekkil şirkete başvurarak kendi iştigal alanında kullanmak üzere yüksek adette (----- Marka araç almak istediğini bildirdiğini, davalının işbu talebi yetkili distribütör firma olan ----- iletilmiş ve distribütör firmanın belirlemiş olduğu standartlar ve yapılan görüşmeler neticesinde davalı/borçluya kendi kullanımında olmak, filo indirimi ile satılan alınan araçları piyasada yeniden satma amacıyla kullanmamak, trafik tescil tarihinden itibaren 6 ay ve 10.000 km yol kat etmeden üçüncü kişilere satmamak kaydı ve şartıyla 5 adet ---- Marka araç,

filo indirimi yapılmak suretiyle piyasa rayiç bedelinin çok altında tutarlarda davalı borçluya satıldığını, Müvekkil ----ile davalı/borçlu ... arasında 02.12.2021 ve 08.12.2021 tarihlerinde Filo Araç Satış Sözleşmesi düzenlendiğini, dava konusu araçlar rayiç bedellerinin çok altında tutarda satılmış ve davalı/borçlu lehine tescil edildiğini,

Satışı gerçekleştirilen işbu araçların tamamı davalı/borçlu tarafından taraflar arasında akdedilen Filo Araç Satış Sözleşmeleri'nin 4 Numaralı Filo Müşterisi Beyan ve Yükümlülükleri başlıklı maddesi hükümlerini ihlal etmek suretiyle trafik tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmeden satıştan kısa bir süre sonra üçüncü kişilere sattığını, ve sözleşmede yer alan beyan ve yükümlülükleri aykırı davrandığını, davalı/borçlunun müvekkil şirket ile akdedilen sözleşmeye aykırı davranması üzerine,

müvekkil şirket tarafından davalı/borçlu aleyhine ---- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası üzerinden 44.534,00 TL + KDV bedeli olan toplam 52.550,12 TL üzerinden yasal icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini takibin durduğunu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, üstelik aynı alanda iştigal eden müvekkil şirket ile bu anlamda haksız rekabet etmiş ve sözleşmeye de aykırı hareket ettiğini,

müvekkil davalıya sattığı aynı araçları nihai tüketiciye liste fiyatı üzerinden satma imkanı varken davalının aldatıcı eylemi nedeniyle davalıya özel bir indirim yapmış ve davalının sözleşmeye aykırı eylemi müvekkil şirketi zarara uğrattığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının takibe konu alacak üzerinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememizin görevsiz olduğunu, 6098 sayılı türk borçlar kanunu kapsamında dava konusu talep genel işlem şartlarına aykırılık oluşturulduğunu, mevcut yasal düzenleme ve Yargıtay ilke kararları doğrultusunda, davalı-müvekkil, davacıdan 02.12.2021 tarihli sözleşmede yeraldığı şekilde;

"kendi kullanımı için, türkiye cumhuriyeti sınırları içerisinde yürütmekte olduğu şoförlü ve şoförsüz uzun dönem araç kiralama faaliyeti çerçevesinde kiralık araç filosuna eklemek amacıyla" 5 adet araç satın aldığını, araç alım-satım işleminin yapıldığı ve sözleşmenin düzenlenmesi aşamasında standart araç şatış sözleşmesi başlığına "filo" kelimesi eklenmiş, bunun ne anlama geleceği,

yaptırımının ne olacağı davalı-alıcıya açıklanmadığını sözleşmenin kurulması aşamasında yapılan ve huzurdaki davaya konu edilen indirim tutarının sözde "filo" indirimi olduğu hususu da davalı-alıcıya açıklanmadığını. yapılan indirim tutarı davalı-alıcı tarafından "normal bayi satın alma prosedürü olarak" değerlendirilmiş ve sözleşme işbu saikle imzalandığını, araçlar davalı-alıcı tarafından satın alınmış, tüm ödemeleri yapılmış, davacı-satıcı (bayi) tarafından faturaları düzenlenerek araçlar davalı-alıcıya teslim edildiğini bu haliyle taraflar arasındaki alım-satım ve borç-alacak ilişkisi bitmiş,

sadece satış sonrası hizmetler konusunda ihtiyaç duyulduğunda oluşabilecek müşteri-marka ilişkisi kalmadığını, davalı-alıcı sözleşmeye konu 5 adet aracı; servis işletmesinde kullanmak için satın almış daha sonra projesinin iptal olması ve içinde bulunduğu olumsuz maddi koşullar sebebiyle satmak zorunda kaldığını, 6502 sayılı tüketicinin korunması hakkında kanun kapsamında da dava konusu talep haksız şart niteliğinde olduğunu, tüm bu nedenlerle görev itirazları nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini, açılan davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki araç satış sözleşmesi kapsamında verildiği belirtilen filo müşteri taahhüdüne aykırılık nedeniyle kesilen faturanın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan kök raporda özetle; davalının aracı kullanım amacı ile almadığı aracın kendi üzerine ticari olarak tescilinden 1 gün sonra 3. şahsa hususi kullanım olarak devrettiğini, 3. Şahısta 4.şahısa aynı gün hususi kullanım tescilli olarak devrettiğini 4. Şahısta aracı çok kısa bir zamanda 5. Şahsa ticari kullanım tescilli olarak devrettiğini, Taraflar arası yapılan satışta davalının KDV dahil 42.658,18 TL'yi yukarıdaki sözleşme maddesine göre indirim aldığı Bu konuda uyuşmazlık bulunmadığı sözleşmenin 4 maddesine göre davacının,

davalının sözleşme şartlarına uymaması nedeni ile yapmış olduğu indirimi geri isteme hakkı olduğu İcra dosyası :--- İcra Dairesi---- sayılı dosya Asıl alacak: 42.658,18 TL Faiz başlangıç tarihi: 27.12.2021-4-15 gün: 12.01.2022 İcra takip tarihi: 15.09.2022 Faiz çeşidi: TTK 1530 temerrüt faizi, işlemiş faiz talep edilmediği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi tarafından alınan ek rapor da özetle; davacının, davalının sözleşme şartlarına uymaması nedeni ile yapmış olduğu indirimi geri isteme hakkı olduğu İcra takibi yönünden:----- İcranın dairesinin -----sayılı dosya ile Asıl alacak: 52.550,12 TL, Faiz başlangıç tarihi: 27.12.2021415 gün: 12.01.2022 İcra takip tarihi: 15.09.2022 Faiz çeşidi: TTK 1530 temerrüt faizi, İşlemiş faiz: işlemiş faiz talep edilmediği hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Dava ve cavap dilekçesi icra dosyası, filo müşteri tahhüdü, davacının taahhüde aykırı satıldıklarını iddia ettiği araçlara ait liste, bu listedeki araçların trafik tescil kayıtları ve satış faturaları dosya arasına alınmış olmakla davacı ile davalı arasında düzenlenen "filo araç satış sözleşmesi " satın alınan aracı kendi adına tescil ettirmeden 3. Kişilere devredemeyeceği, trafiğe tescil edilmelerinden itibaren altı aylık süre geçmeden veya araçlar 10.000,00-km'ye ulaşmadan satmamayı,

aksi halde uygulanan filo indirimini geri ödemeyi taahhüt ettiğini,anlaşılmakla yapılan bilirkişi incelenmesi neticesinde davalının aracı kullanım amacı ile almadığı aracın kendi üzerine ticari olarak tescilinden 1 gün sonra 3. şahsa hususi kullanım olarak devrettiğini, 3. sahısta 4.şahısa aynı gün hususi kullanım tescilli olarak devrettiğini 4. sahısta aracı çok kısa bir zamanda 5. şahsa ticari kullanım tescilli olarak devrettiğini,

taraflar arası yapılan satışta davalının KDV dahil 42.658,18 TL indirim aldığı belirtilmiş olmakla taraflar arasında sözleşme uyarınca filo halinde satın alınan araçlara indirim uygulanması hususunda anlaşıldığına dair ihtilaf bulunmamakla birlikte, ihtilaf taahhüde aykırılık halinde uygulanan indirimin geri ödeneceğine ilişkin olmakla, taahhüt doğrultusunda ve sözleşme serbestisi ilkesi uyarınca davalının sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı sabit olmakla usul ve yasaya uygun ek rapor doğrultusunda davanını kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca davalı yana satılan araçların; sayı ve niteliği(ticari) tüm bunlara ek olarak davalının bilanço usulüne göre defter tuttuğu hususu gözetildiğinde davalının göreve yönelik itirazı yerinde görülmemeştir.İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrası gereğince, icra tazminatına hükmedilebilmesi için, borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır.

Borçlunun itirazının kötü niyetli olması ise yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhindeki icra takibine itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Alacağın likit ve belli olması da gerekir.

Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Takip talebi ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde alacak likit olduğu anlaşılmakla asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalının tahsiline ilişkin talebin kabulüne karar verilmiştir. (Emsal ilam T.C. ---- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi ---- Esas ---- Karar sayılı ilamı)