İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/448 K.2023/511

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/448 Esas

KARAR NO: 2023/511

TALEP

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

KARAR TARİHİ: 11/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle;----- adresinde bulunan ----- şubesi tarafından müvekkil ... ticari faaliyetleri kapsamında, ------ no'lu hesap üzerinden verilen çek defterinden,----- seri numaralı, 23/02/2022 basım tarihli olup, keşide yeri ----- ve keşide tarihi: 16.04.2022 olan ve 127.500,00 TL bedelle keşide edilmiş bulunan çekin kaybolduğunu, çalındığını, söz konusu çek hakkında savcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, ----- şubesi'ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına,

------ ------ numaralı hesabı üzerinden 16.04.2022 tarihinde keşide edilen ------ seri numaralı çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir.

Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir.

Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çeklerin davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve dava dışı şahıs lehine düzenlediği çek olup, davacı söz konusu çekin keşidecisidir.

Bu nedenle davacı şirketin talebine konu, ------ seri numaralı, 23/02/2022 basım tarihli, keşide yeri----ve keşide tarihi: 16.04.2022 olan ve 127.500,00 TL bedelli çekle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.Ayrıca dava dilekçesi ekinde sunulan vekaletname ve savcılık dosya evrakları incelenmekle zayi nedeniyle iptal talebinin şirket adına şirket yetkilisi tarafından da talep edildiği görülmekle yukarıda izah kanun hükmü uyarınca talebin hamil adına yapılmadığı kanaatiyle her iki talep eden yönünden ilgili kanun hükmü doğrultusunda aktif husumet

ehliyeti yokluğundan talebin reddi kararı vermek gerekmiştir.Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.