İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/580 K.2024/232

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/580

KARAR NO : 2024/232

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 29/08/2023

KARAR TARİHİ : 20/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili -----ŞİRKETİ'nin------Şubesi’nin ----- seri numaralı, 02/01/2024 keşide tarihli, keşide yeri ------olan 700.000 TL bedelli, ------Şubesi’nin -----seri numaralı, 02/03/2024 keşide tarihli, keşide yeri-----olan 800.000 TL bedelli ve ------ Şubesi’nin ------ seri numaralı, 02/02/2024 keşide tarihli, keşide yeri ------olan 800.000 TL bedelli çeklerin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeklerin kaybedildiğini,

müvekkili ile kaybedilen çeklerin keşidecisi olan----- BETON SATIŞ SÖZLEŞMESİ imzalanmış ve bu sözleşme gereği müvekkiline yapılacak ödemeler karşılığında söz konusu çekler keşide edildiğini ve müvekkili firmaya teslim edildiğini, müvekkili firma yetkilisi tarafından iş bu çeklerin kaybedildiğini ve tüm aramalara rağmen söz konusu çeklerin bulunamadığını, söz konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek karşılığının haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu tüm bu nedenlerle ------ Şubesi’nin----- seri numaralı, 02/01/2024 keşide tarihli, keşide yeri -----olan 700.000 TL bedelli,

-----Şubesi’------seri numaralı, 02/03/2024 keşide tarihli, keşide yeri------ olan 800.000 TL bedelli ve ----- Şubesi’nin -------seri numaralı, 02/02/2024 keşide tarihli, keşide yeri---- olan 800.000 TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkememizce;

-----Ticaret Sicil Müdürlüğüne iptali istenilen çeklere ilişkin ilan evrakı gönderilmiş ve ilanlar yapılmış, dava konusu çeklerle ilgili muhatap bankaya yazı yazılarak çeklerin, çek koçanlarının ve çek hesaplarının kimlere ait olduğunun, çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilirse ibraz tarihi ile ibraz edenin isim ve adresinin, çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracatlarının teminin sağlanması hususları sorulmuş ve gelen yazı cevapları incelenmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir. Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.

Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın; talep konusu çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu tespit olunmuştur. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ilgili olarak 6102 sayılı TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ------ Gazetesinde dava konusu çekler için 1. İlan 14/09/2023 tarihinde, 2. İlan 22/09/2023 tarihinde ve 3. İlan 02/10/2023 tarihlerinde olmak üzere birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış,

ancak zayi olduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle ayrı ayrı iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.