İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/59 K.2025/431

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/59

KARAR NO : 2025/431

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/10/2022

KARAR TARİHİ : 30/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin araç kiralama ve oto tamir-bakım yapan bir firma olduğunu, davacı şirketin ------ plakalı aracı 06/07/2021- 06/09/2021 tarihleri arasında 60 günlüğüne ... isimli şahısa kiraladığını, 06/09/2021 tarihinde söz konusu aracın ... tarafından hasarsız bir şekilde davacı şirkete teslim edildiğini, davalı ... nezdinde sigortalı olan ----- plakalı aracın 02.08.2021 tarihinde karışmış olduğu kaza sebebiyle --- plakalı aracın hasara uğradığını, kaza neticesinde ----- plakalı araç için davalı ... şirketinin hasar tazminatı ödediğini, kaza neticesinde sigortalı aracın sürücüsünün olay yerinden firar ettiğini,

ödenen hasar tazminatının davacı şirketten rücuen tahsili için davalı şirket tarafından icra takibi başlatıldığını, icra takibi sonucu hacizlerin kaldırılması için 22/07/2022 tarihinde 17.571,51- TL borç ödemesi yapıldığını ve hacizlerin kaldırıldığını, davacı şirkete ait ----- plakalı aracının böyle bir kazaya karışmadığını, icra takibine konu davacı şirkete ait olan ve davalı şirket tarafından sigortalı olan -----plakalı aracın plakasının kopyalandığını, ikiz plaka çıkarıldığını, ikiz plaka çıkarılan aracın hırsızlık olaylarına ve kazaya karıştığını, davacı şirketin icra borçlarını ödemek zorunda kaldığını,-----.

İcra Dairesi'nin -----. numaralı dosyasında başlatılan icra takibi ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ve müvekkili şirketin ödediği 17.571,51- TL borç ödemesinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tüm faizleri ile davalı şirket tarafından iade edilmesine karar verilmesine, davalı taraftan %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının maliki olduğu ve müvekkil sigorta şirketi tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olan ----- plakalı aracın 02.08.2021 tarihinde ---- plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafık kazası meydana geldiğini, ----- plakalı araç sürücüsü dava konusu kaza akabinde olay yerini terk etmiş olup ------ plakalı araç sürücüsünü kolluk kuvvetlerini çağırması neticesinde kaza tespit tutanağı düzenlenmiş olup tutanağa göre;

davacıya ait ----- plakalı aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiği ve dava konusu kazanın meydana gelmesinde 10096 kusurlu olduğu tespit edildiğini, dava dışı----- plakalı araçta meydana gelen hasar müvekkili şirket tarafından karşılanmış olup akabinde ödenen hasar tazminatının rücuen davacı taraftan tahsili amacıyla ---- İcra Müdürlüğü ----- sayılı dosyası üzerinden müvekkili şirket tarafından takip başlatıldığını, davacı taraf süresinde borca itiraz etmemesi neticesinde takip konusu borcu ödemiş olup işbu menfi tespit davasını açtığını, davacı taraf-----plakalı aracın işleteni ve maliki olduğunu,

davacı dava konusu kazanın meydana geldiği tarihte aracının dava dışı ...'e uzun dönemli olarak kiraladığını bu nedenle ...'in araç işleteni olarak kabul edilmesi gerektiğinden bahisle husumet itirazında bulunduğunu, huzurdaki rücu ilişkisi davacının işleten sıfatından değil sigorta poliçesi tarafı olmasından kaynaklandığını, ZMMS Genel Şartları uyarınca aracın alkollü kullanılması, ehliyetsiz kullanılması,

olay yerinin terk edilmesi gibi rücu sebeplerinin varlığı halinde rücu muhatabı işleten değil sigortalı olacağını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ----- plakalı araç için geçerli olmak üzere düzenlenmiş Karayolları Trafik Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi bulunduğunu, huzurdaki davaya konu İcra takibi, davacı tarafa poliçe tarafı sıfatını haiz olması itibariyle başlatıldığını, ------ plakalı araç ...'e 06.07.2021 - 06.09.2021 tarihleri arasında 60 günlüğüne kiralanmış olsa dahi sigortalı sıfatı değişmediğini, Poliçe davacı şirket ile davalı müvekkili Sigorta Şirketi arasında kurulduğunu, uzun dönem,

kısa dönem kiralama veyahut işleten sıfatını değiştirecek herhangi bir sebep davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, davacı taraf bildirim yükümlülüğüne de aykırı hareket etmiş olup müvekkili şirket tarafından zarar görene ödenen tazminat bedelinden sorumlu olduğunu, davacı taraf, ----- plakalı aracın maliki olduğunu kabul etmekle birlikte işbu araç plakasının kopyalandığını ve ikiz plaka oluşturulduğunu, dava konusu kazaya da ikiz plaka oluşturulan diğer aracın karıştığı, maliki olduğu aracın dava konusu kaza ile ilgisi olmadığını belirttiğini,

davacı tarafından ikiz plaka düzenlendiği dava konusu kazadan önce bilinmekte iken müvekkil şirkete işbu hususta herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, 22/07/2021 tarihinde ----- plakalı aracın karıştığı suçtan kaynaklı olarak soruşturma dosyası kapsamında davacı şirket yetkilisi tarafından verilen ifade de ikiz plaka düzenlenmiş olduğu beyan edildiğini, müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminat nedeniyle davacıya rücu hakkı bulunduğunu, dava konusu trafik kazasında,

----- plakalı araç sürücüsü olan ...'in olay yerini terk etmiş olması ve kasıtlı davranışları ile dava konusu zarara sebebiyet vermesi nedeniyle hak sahibi 3. kişiye ödenmiş olan tazminat bakımından, poliçe tarafı davacı sigortalıya karşı rücu hakkı doğduğunu beyan ile, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır. ----- Asliye Hukuk Mahkemesi ----- Esas ve -----Karar sayılı dosyası görevsizlik kararı verilmekle dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; ----- plaka sayılı ------ markaltip araç sürücüsünün (Firari Sürücünün) %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu araç sürücüsü dava dışı ---- ( ------ plaka sayılı araç sürücüsü) kusursuz olduğu, 02/08/2021 tarihinde meydana gelen kazaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler ve olay yeri hasar fotoğrafları dikkate alındığında, ----- plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın, kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu,

---- plaka sayılı----- markaltip aracın, davalı ... ----- düzenlenen, 02/07/2021- 02/07/2022 tarihleri arasında geçerli, -----nolu ZMS -TRAFİK Sigorta Poliçesi bulunduğu, Dava konusu ----- plaka araçta meydana gelen hasar tutarının kaza 12.500,14 TL olabileceği, Firari sürücüsünün kusuruna isabet eden tutarın.

12.500,14 TL x 4100 kusur oranı - 12.500,14 TL olabileceği, Dosya kapsamında----- antetli, göndereni Davalı ...., alıcısı dava konusu ---- plaka sayılı aracın maliki ----- olan, ----- açıklamalı, 12.500,14 TL tutarlı dekont örneği bulunduğu, Davalı ... tarafından, davacı -----" tarafa ---.

İcra Müdürlüğü'nün----- sayılı İcra Dosyası kapsamında, 13.442,12 TL Toplam Alacak (12.500,00 TL Asıl alacak (İstenen: Yıllık Reeskont Avans)* 942,12 TL işlemiş faiz) olan, 08/03/2022 tarihli İlamsız takip başlatılmış olduğu, ----.

İcra Müdürlüğü'nün ------ sayılı İcra Dosyası 22/07/2022 Hesap Tarihli Bakiye Borç Miktarı 17.571,61 TL olan Dosya hesabı, ---- İcra Müdürlüğü'nün ---- sayılı İcra Dosyası ----- sıra nolu 22/07/2022 tarihli TAHSILAT MAKBUZUNDA “Alacaklıya verilmek üzere ... tarafından 17.571,51 TL yatırılmıştır.” şeklinde borç ödemesinin belirtildiği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Bilirkişi tarafından alınan ek rapor da özetle. İkiz plaka olduğu iddia edilen ---- plaka sayılı ------ mMarka-tip aracın, kaza anında ikiz plakalı olduğu ile ilgili teknik bir tespit yapılamadığı, Dosya kapsamında bulunan, Polis Memuru (----) ------ (Okunur)-Araç Sürücü ...(...) İsimleri ve İsimleri adına atılı imza bulunan mavi renkli tükenmez kalem ile el yazıları ile yazılmış “TUTANAK” başlıklı belgede.

10/08/2021 günü saat 20:00 sıralarında ----- yapmış olduğumuz uygulama sırasında ---- plakalı --- aracın sistemde otoparkta üzerine ----- Otopark ve Şirket(Araç Sahibi) ile görüşülmüş aynı plakanın başka bir araç üzerinde takılı olduğu motor no ve şasi kontrolü sonucu anlaşılmıştır. İş bu tutanak tarafımızca tanzim edilmiş olup altı birlikte imza altına alınmıştır” şeklinde belirtildiği (Motor No ve Şasi No belirtilmemiştir) hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

Duruşmada dinlenilen tanık ...

Beyanında:"Davacı ... benim de araç kiralama şirketim olması nedeni ile tanırım, benim şirketim ile davacı şirket ortak şekilde iş yapmaktadır, benim şirketime araç kiralama talebi geldiğinde davacının maliki olduğu araçlar temin edilerek talep eden şahıslara kiralanır davaya konu ----- plakalı aracın kira sözleşmesini benim ortağı olduğum şirket yapmıştır, aracın maliki davacı şirkettir, yanlış hatırlamıyorsam dava konusu aracı dava dışı ...'e kiraladık, kira sözleşmesini de davacı şirket ile paylaştım, KABİS sistemine de kiralanan araca yönelik plaka, şasi numaralarını ve diğer kullanıcı bilgilerini ekliyoruz,

bu araçta da bilgiler sistemi girilmişti, akabinde dava dışı ... aracı yaklaşık 3 -4 ay kadar kullandı, araç ----- iken şüphelilerini bilmediğimiz bazı şahıslar araç plakasına yönelik bilgileri kullanarak, ikiz plaka çıkartmıştır bu araçta kazaya karışmıştır ancak kazaya karışan araç davacının maliki olduğu araç değildir zaten bu durumu polis aracılığıylada tespit ettik ve bildirdik, kaza tarihi davacının maliki olduğu aracın ------ il sınırlarında bulunduğu da tespit olmuştur, Aracı kiralayan ...'den teslim aldığımızda herhangi bir kazaya karışmadığını tespit ettik " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi , kaza tespit tutanağı, mahkememizce alınan kök ve ek bilirkişi raporlarının bir bütün halinde incelendiğinde yapılan yargılama neticesinde davacı tarafın ----- plakalı aracın maliki olduğunu, aracın plakasının kopyalandığı ve dava konusu kazaya da ikiz plaka ile oluşturulan diğer aracın karıştığı iddia olunmuş ise Polis Memuru (----) ------ Araç Sürücü ...(...) İsimleri ve İsimleri adına atılı imza bulunan mavi renkli tükenmez kalem ile el yazıları ile yazılmış “TUTANAK” başlıklı belgede.

10/08/2021 günü saat 20:00 sıralarında ---- yapılan uygulama sırasında ---- plakalı ---- aracın sistemde otoparkta görülmesi üzerine ----- Otopark ve Şirket(Araç Sahibi) ile görüşüldüğü aynı plakanın başka bir araç üzerinde takılı olduğu motor no ve şasi kontrolü sonucu anlaşıldığı belirtilmiştir.

Söz konusu belgenin herhangi bir tahkikat numarası yer almadan ve emniyet birimlerince ikiz plaka hususunda herhangi bir yasal işlem yapılmadan tek taraflı olarak polis memuru isim ve sicili ile düzenlenmesi ve araç malikine tutanağın verilmesi emniyet işlemlerinin olağan akışına aykırı olduğu kaldı ki tutanakta Motor No ve Şasi No da belirtilmediğinden ilgili tutunak hükme esas alınmamıştır.

Tüm bu nedenlerle kazanın ikiz plaka oluşturularak başka bir araç tarafından yapıldığı yapılan yargılama kapsamında davacı tarafın ispat edilemediğinden açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.