İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/920 K.2026/56

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/920 Esas

KARAR NO:2026/56

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 28/12/2023

KARAR TARİHİ: 15/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin müşterisine ait ürünlerin taşınması için davalı ile anlaşıldığı, araca yüklenerek davalıya teslim edildiği, araçta bulunan yüklerin, davalının uhdesinde iken ıslanarak kullanılamaz hale gelmesiyle müşteriye teslim edilemediği, müvekkili şirketin, taşıma işleminden önce ürünlere taşıma sigortası yaptırdığını ve bir kısım emtia bedelini işbu poliçe kapsamında sigorta şirketinden tahsil edildiğini, bakiye kalan kısmın nakliye işini yapan fiili taşıyan davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe

davalı/borçlunun itirazı ile takibin durduğunu beyan ederek------Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini dava ve talep etmiştir.

DAVALI

Davalı --- vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle;

usul yönünden, geçerli bir icra takibi bulunmadığı, takipte dayanılan fatura ile takip arasında çelişki bulunduğu, ödeme emrinde mevzuata uygun şekilde borcun sebebinin belirtilmediği, takibin yetkili icra dairesinde açılmadığı, davanın da yetkili mahkeme de açılmadığı, esas yönünden; müvekkilinin araçtaki kaplayıcı brandayı olması gerektiği gibi kendisinden beklenen özene uygun olacak şekilde bağladığını, ancak kuvvetli fırtına nedeniyle bağlantıların kopararak brandanın açılmasına ve taşınan eşyaların ıslanarak zararın meydana gelmesine neden olduğundan, müvekkilinin kaçınmayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebepten kaynaklı sorumlu tutulamayacağını

savunarak davanın reddini ve haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle,----- sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67. maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.İİK. mad.

67/I -III, V‟de düzenlenmiş bulunan itirazın iptali davası, borçlunun itirazının hükümsüz kılınarak, itiraz ile duran ilâmsız takibe konu olan alacağın varlığının saptanarak, icra takibinin devam etmesini (ve bu suretle, takip konusu alacağın borçludan alınmasını) sağlamak amacı ile açılır.İtirazın iptali davası açılabilmesi için; a) Yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır.

İtirazın iptal davası, icra takibi ile bağlantılı olduğundan, davalı aleyhine yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası dinlenmez. Yetkili icra dairesinde yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadıkça, itirazın iptali davası açılamaz. Eğer, icra mahkemesince “ödeme emrinin iptaline” ya da “icra takibinin iptaline” karar verilmişse, iptal davası konusuz kalır.

b) Borçlu tarafından süresi içinde yapılmış -ve hakkındaki takibi durdurmuş olan- geçerli bir itiraz bulunmalıdır. Borçlu tarafından süresinden sonra ödeme emrine itiraz edilmiş olduğu için ya da süresi içinde olmakla beraber yanlış (yetkisiz/görevsiz) yere itiraz edildiği için takip kesinleşmisse veya takip, borçlunun itirazı nedeniyle değil de icra mahkemesinin kararıyla durdurulmuşsa bu gibi durumlarda itirazın iptali davası açmakta hukuki yarar bulunmayacaktır.

c) Alacaklı tarafından, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davasının açılmış olması gerekir. Alacaklının, “itirazın kendisine tebliğinden itibaren” bir yıl içinde borçlunun itiraz ettiği alacağının tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava “itirazın iptali” davası niteliğini taşır. Bu davanın açılabildiği, “bir yıllık süre” hak düşürücü süredir.

Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, “itirazın alacaklıya tebliğ tarihi”dir. Bu halde; borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Davacının, itirazı herhangi bir şekilde öğrenip öğrenmemesi de sürenin başlamasını gerektirmez.

İtirazın iptali istemine konu, ----- esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine genel haciz yolu ile icra takibinde bulunduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği; borçlu tarafından borca itiraz edildiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği huzurdaki davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişinin --- tarihli raporunda özetle taşıma sözleşmesinin incelenmesiyle. Davacı ile davalı arasında, ---- şubeden,----- plakalı araç ile taşıma için sözleşmesi kurulduğu, davacı tarafından, taşıtan ------emtianın-----sevkiyatı için, ----

numaralı taşıma irsaliyesi düzenlendiği tespit edildiği, navlun faturaların incelemesiyle, davalı fiili taşıyıcı ---- tarafından, dava dışı ---- adına,---- açıklaması ile ------- olmak üzere toplam ------numaralı taşıma faturası düzenlendiği,

davalı ----- aynı tarihte navlun faturası tutarının ------. tarafından ödendiği görülmekle, davacı firma tarafından dava dışı taşıtana düzenlenmiş bir navlun faturası dosyada bulunmadığı beyan edilmiş, ekspertiz raporunun incelenmesiyle, davacının sorumluluk sigortacısı ---- başvurusu sonucu açılan ----------- nolu hasar dosyasına, ----------tarafından hazırlanıp sunulan, ------- numaralı ekspertiz raporunun sonuç kısmında.

“Mevcut bulgu ve tecrübelerimiz ile sürücü beyanına istinaden hasarın, taşıma sırasında fırtına dolayısıyla dorse brandasının açılması ve bir kısım emtianın yağan yağmur sularına doğrudan maruz kalması sonucu oluştuğu kanaatindeyiz” şeklinde hasar nedeni hakkında görüş bildirildikten sonra, toplam emtia hasarının ----------- karşılığı -------- muafiyet tenzili sonrası toplam hasar tutarının ------ hasarın fiili taşıyıcıya rücu imkanı olduğunun raporlandığı görülmüştür.

Meydana gelen hasar sonrası sorumluluk sigortacısı tarafından davacıya hangi tarihte ve ne tutarda ödeme yapıldığına dair dosya kapsamında bir dekont bulunmadığı belirtilmiştir.

Raporun sonuç kısmında; dava konusu zararın, emtianın yurtiçi karayolu ile taşınması esnasında meydana ------- olduğu, TTK 875’inci maddeye göre davacı ------ emtia üzerinde hak sahibi dava dışı taşıtana gerçek zarar tutarını tazmin ettiği, Davacının ödediği gerçek zarar tutarının,---------- muafiyet tenzili kısmı hariç geriye kalanını kendi sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında dava dışı-------- tahsil ettiğinin anlaşıldığı,

TTK 888’inci maddesi gereği zarardan sorumlu olan (fiili) alt taşıyıcıdan, ödediği tazminattan sigortacısından tahsili sonrası kalan bakiye (43.878,46 TL + KDV olmak üzere) takipte dayandığı yansıtma faturası tutarı kadar 51.776,58 TL rücuen talep edebileceği, davacının takip öncesi davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair bir veri bulunmadığından, takipteki işlemiş faiz talebinin yerinde olduğunun söylenemeyeceği, davacının --------sayılı İcra dosyası ile başlatmış olduğu takibin 51.776,5 TL asıl alacak tutarı kadar kısmına vaki itirazın iptalini talep edebileceği, davacı lehine hüküm kurması halinde, davacının

hükmolunacak alacağına, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereğince, takip tarihinden itibaren, TCMB’nin reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığı verdiği avanslar için uyguladığı avans faizi oranında faiz talep edebileceği mütala olunmuştur. 6102 Sayılı TTK.

Md.875`e göre taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten, alıcısına teslim edildiği tarihe kadar oluşan hasardan sorumlu ise de; “kayıp ve/veya hasarın kendi kusurundan doğmayan” bir sebepten ya da “eşyada zaten mevcut olan noksan” veya “ayıplardan” ya da “ambalajının fena yapılmasından” yahut da 6102 Sayılı TTK Md.878 hükmü uyarınca; “eşyanın gönderen veya gönderilen tarafından işleme tabi tutulması, yüklenmesi veya boşaltılmasından” (Md.878/1-c) ya da eşyanın; “özellikle kırılma, paslanma, bozulma, kuruma, sızma, olağan fire yoluyla kolayca zarar görmesine yol açan doğal niteliğinden” (Md.

878/1-d) veya teamüle uygun olarak üstü açık bir aracın kullanılmış olmasından (Md.878/1-a) yahut da nakliye sürecinde oluşan hasarın “taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir nedene bağlı olarak meydana gelmesi” halinde (Md.876 hükmünden istifade edip) taşıyıcının kendisini mesuliyetten kurtarabilecek olan beyyinelerden yararlanabilmesi mümkündür.Davalı hasarın nedeninin, fırtına dolayısıyla kopan branda lastiğinden kaynaklandığını, kendisinin yüksek özeni göstermesine rağmen önleyemeyeceği bir durumdan ileri geldiğini öne sürmüştür.

Ancak hasarın meydana geldiği saatlerde branda lastiğini koparacak şiddette bir fırtına bulunmadığı yazılan müzekkere cevaplarınca sabit olmuştur. Taşıyıcının hava ve yol şartlarına uygun şekilde taşıma ekipmanlarını seçmesi sorumluluğu bulunmaktadır. Gerektiği takdirde, brandanın açılmaması için çift lastik kullanması, branda üzerine ayrıca kalın halatla brandanın açılmasını önleyecek şekilde bağlama yapılması sektör teamülüdür.

Davalı fiili taşıyıcının sektör teamüllerine uygun davranmadığı ve ileri sürdüğü fırtına sebebinin bu madde kapsamında hasardan sorumlu tutulamayacağı bir beyyine olarak nitelendirilmeyeceği de bilirkişi tarafından tespit edilmiştir.

Dava konusu zararın, emtianın yurtiçi karayolu ile taşınması esnasında meydana geldiği, taşıma sırasında meydana gelen gerçek zarar tutarının sovtaj tenzili sonrası 160.997,68 TL olduğu, TTK 875’inci maddeye göre davacı ------- emtia üzerinde hak sahibi dava dışı taşıtana gerçek zarar tutarını tazmin ettiği, Davacının ödediği gerçek zarar tutarının, 3.000,00 USD muafiyet tenzili kısmı hariç geriye kalanını kendi sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında dava dışı---- tahsil ettiğinin anlaşıldığı,

TTK 888’inci maddesi gereği zarardan sorumlu olan (fiili) alt taşıyıcıdan, ödediği tazminattan sigortacısından tahsili sonrası kalan bakiye (43.878,46 TL + KDV olmak üzere) takipte dayandığı yansıtma faturası tutarı kadar 51.776,58 TL rücuen talep edebileceği usul ve yasaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmekle davanın kısmen kabulüne, davacının takip öncesi davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair bir veri bulunmadığından,

takipteki işlemiş faiz talebinin reddine, davacının ----- sayılı İcra dosyası ile başlatmış olduğu takibin 51.776,5 TL asıl alacak tutarı kadar kısmına vaki itirazın iptalini iptaline, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır.

Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir.

Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davalı, davacının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.