İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/125 K.2025/273

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/125

KARAR NO : 2025/273

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/02/2024

KARAR TARİHİ : 15/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- yönetimindeki --- plakalı ve ruhsatlı aracın; müvekkili ---- kullandığı ----- plakalı araca 18/12/2023 tarihinde geri geri gelmek suretiyle çarpması sonucu maddi hasarlı bir kaza meydana geldiğini, olaya ilişkin 18/12/2023 tarihinde bir kaza tespit tutanağı tutulduğunu, geri geri gitmek suretiyle müvekkilinin aracına çarpan -----%100 kusurlu olduğu tramer kayıtlarına da işlendiğini-----plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası, ---- acente ve ------ poliçe no ile davalı sigorta şirketince yapıldığını, müvekkilinin aracının sağ tarafına,

boydan boya derin yarıklar oluşturmak ve yer yer çökertmek suretiyle büyük zarar verildiğini, 24.000,00 TL'den fazla hasar kaydı işbu kaza nedeniyle TRAMER' e işlendiğini, müvekkilinin aracının sağ tarafında bugüne kadar herhangi bir hasar kaydı bulunmadığını, işbu kaza nedeniyle aracının sağ tarafının tamamen tamir gördüğünü ve boyandığını, müvekkilinin aracı ----- marka, -----, ---- model olduğunu, kaza neticesinde işbu hasar kaydı ve işlemler nedeniyle müvekkilinin aracının değerinin büyük oranda düştüğünü, 12.01.2024 tarihinde 17.500,00 TL lik düşük bir ödeme yapıldığını,

eksik ödenen değer kaybı alacağı için belirtilen nedenler ile dava açma zarureti doğduğunu beyan ile, belirsiz olan değer kaybı alacağı için şimdilik 100,00 TL'nin, kaza tarihi olan 18/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından davaya konu davacıya ait----- plakalı araca ilişkin olarak 12/01/2024 tarihinde davacı vekiline 17.500 TL ödeme yapıldığını, ---- plakalı araç bakımından ------ poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi gereğince sigortalının kaza tarihi itibari ile maddi araç başına sigorta limiti 120.000 TL olup;

---- Sigorta'nın bu teminat limiti ile sorumlu olduğunu, davacının usule aykırı, eksik belge ile başvurusuna rağmen müvekkili sigorta şirketi tarafından ----- numaralı hasar dosyası açılmışsa da gerekli hasar ve onarım resimleri, kasko veya trafikten işlem görmüş ekspertiz raporu, onarım faturası gibi gerekli evrakların temin edilmemesi nedeniyle araç değer kaybı tespiti yapılması mümkün olmadığını, değer kaybı talebinin reddi gerektiğini,

dosyanın bilirkişiye tevdi halinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ve ek-1 Değer Kaybı Hesaplama Tablosuna göre değer kaybı hesaplaması yapılması gerektiğini, sigortalı araç yönünden yapılan kusur değerlendirilmesini ve kusur dağılımını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, faiz talebinin reddini, aksi halde haksız fiil hükümleri kapsamında yasal faiz uygulanması gerektiğini beyan ile,

müvekkili şirkete zorunlu evraklar ile başvuru yapılmaması ve davanın miktarı belirli olup HMK md. 107'de öngörülen alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği veya imkânsız bir halin mevcut olmadığından bahisle davanın belirsiz alacak davası olarak açılması sebebiyle davanın usulden reddini, haksız davanın esastan reddini, faiz talebinin reddini ve her halde yasal faiz uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan değer kaybının sigorta şirketinden tahsiline yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü ---- plaka sayılı ---- markahtip araç sürücüsü) ---- %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu ---- plaka ----markal ----- model park halindeki aracın kazanın oluşumunda etkenliği-kusuru bulunmadığı, söz konusu kazaya ait ------ SBM Kaza İhbar Nolu TRAMER kaydında kazaya karışan araç sürücülerinin mutabakatla sonuçlanan kusur durumu değerlendirmesinde, dava konusu ---- plaka sa! araç sürücüsünün kusursuz (0) olduğu,

---- plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmış olup, Tramer kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile uyumlu olduğu, 18/12/2023 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, dava konusu ---- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, (Değer Kaybı Hesaplamasında.

Dava konusu ----- plaka sayılı aracın yaşı, modeli, km'si, kullanılmışlık düzeyi, pazar durumu, mevcut dosya kapsamında aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunmadığı hususu, parça, malzeme, işçilik kalemlerinin şekli-niteliği,

18/12/2023 tarihli kazaya ait Eksperiz Raporunda tespit edilen hasarın şekli ve niteliği ve 92.956,68 TL tutarlı yetkili servis ve tramer hasar kaydı bulunması hususları da dikkate alınarak Yargıtay Kararları* doğrultusunda değerlendirilmiştir) (“Yargıtay ----Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve -----sayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan “trafik sigortası kapsamında ödenen değer kaybı tazminatı,

destekten yoksun kalma tazminatı ve sürekli sakatlık tazminatlarına ilişkin hesaplamada dikkate alınacak kriterler ile maddenin uygulanmasına ilişkin SEDDK'ya düzenleme yapma yetkisi verilen hüküm” Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup. Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede.

Dava konusu ---- plaka ------model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle”; serbest piyasa koşullarında 20.000,00 TL olabileceği hesaplanmış olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutar dikkate alındığında.

(20.000,00 TL Değer Kaybı x %100 kusur oranı) = 20.000,00 TL olabileceği, daval---- Vekili cevap dilekçesinde “davacıya ait ----- plakalı araca ilişkin olarak 12/01/2024 tarihinde davacı vekiline 17.500 TL ödemesi yapılmıştır” Şeklinde belirtildiği, dosya kapsamında göndereni davalı sigorta, alıcısı davacı vekili olan, 12/01/2024 tarih ve 17.500,00 TL tutarlı mahsup fişinin bulunduğu, Sayın Mahkemece söz konusu tutarın ödendiğinin kabulü halinde; değer kaybı için kalan tutarın (20.000,00 TL - 17.500,00 TL) 2.500,00 TL olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ---- 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ---- HD'nin 23.09.2019 t.-----.sayılı kararı).

Somut olayda usul ve yasaya uygun 07/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza sebebiyle davacının aracında 20.000 TL değer kaybının meydana geldiği, davalı sigorta tarafından yapılan 17.500 TL ödeme düşüldükten sonra bakiye 2.500,00 TL alacağın kaldığının anlaşıldığı, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığı davalı aracın %100 kusurlu olduğu, davanın kabulüne karar verilmiş olup kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta yönünden ödeme tarihinden, aracın hususi vasıflı olması sebebiyle yasal faiz işletilmiştir.