İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/623 K.2024/612

İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/623

KARAR NO : 2024/612

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/09/2024

KARAR TARİHİ : 09/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı müvekilinin, dava dışı ----. şirketinde süresiz iş akdi ile çalışmaya başladığını, ancak müvekkilinin iş akdi haklı ve geçerli bir sebep olmaksızın feshedildiğini, müvekkilinin işçilik alacakları için ----İş Mahkemesi -----.

Sayılı dosyası ile verilen ilam dava dışı ----- İcra Müdürlüğünün----- sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, iş bu icra dosyasında müvekkil işçinin alacağını 25/03/2022 tarihi itibari ile 108.098,96 TL ye ulaştığını, dava dışı ----- Şirketinin müvekkilleri gibi bir çok işçiyi haksız olarak işten çıkardığını, hatta hak edişlerini ödeyecekleri vaadiyle işçileri 2 yıl oyaladığını, kesinleşen bu alacaklara ilişkin icra takibi de başlatılmış olsa da herhangi bir tahsilat yapılmadığını, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne,

müvekkili açısından davalı ----- adına kayıtlı olduğu tespit edilen ---- 3502 Parsel ---- Pafta Nolu taşınmaz'a ve davalı şirketler adına kayıtlı bulunan menkul ve gayri menkul mal varlıkları ve de üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına İİK m,259 ve 281. gereği teminatsız olarak ----- İera Müdürlüğünün ----- Sayılı dosyasından infaz edilmek üzere şimdilik dava değeri olun 108.098,96 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu ve borçlu olduklarının tespitine, adli yardım talebinin kabulüne,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Dilekçeler teatisi ve ön inceleme tamamlanmadan dosya üzerinden karar verilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacının mahkeme kararı ile kabul edilen ve icra takibine konu ettikleri işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduklarının, perdenin aralanması suretiyle tespitine ve icra takibine borçlu olarak eklenmesi talebine ilişkindir.

Tespit davaları genel olarak bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır. Hukuki ilişkiden maksat, bir kimse ile diğer bir kimse veya eşya arasında mevcut olan ve somut bir olaydan doğan hukuki ilişkidir. Buna karşılık, bir hukuki ilişki niteliğinde olmayıp maddi vakıadan ibaret olan ilişkilerin tespiti için açılan tespit davası dinlenmez. Ayrıca tespit davasında hukuki ilişkinin hemen tespitinde hukuki yararın bulunması da lazımdır.

Bu durum, 6100 sayılı HMK'nın 106/2 maddesinde "Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır" şeklinde ifade edilmiştir. Hukuki ilişkinin mevcut olması tespit davası açmak için yeterli olmayıp, hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının mahkemece tespitinde davacının hukuki yararı bulunmalıdır.

Hukuki yarar, hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığının hemen tespitine ilişkin olmalıdır. Başka bir deyişle davacının hukuki korunma ihtiyacı güncel olmalıdır. Bu korunma ihtiyacı doğmadan (yani bu hukuki korunma ihtiyacının gelecekte duyulacağından bahisle) tespit davası açılamaz.

Bir hukuki ilişkinin tespit edilmesinde hukuki yararın bulunduğunun kabul edilebilmesi için; davacının bir hakkının veya hukuki durumunun güncel (halihazır) bir tehlike ile tehdit edilmiş olması, bu tehdit nedeniyle, davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olması ve bu hususun davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunması, tespit hükmünün de bu tehlikeyi kaldırmaya elverişli olması gereklidir.Kural olarak,

gelecekteki yararlara veya zararlara dayanılarak tespit davası açılamayacağı gibi, eda davası açılması mümkün olan hallerde de tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.Tespit davalarında hukuki ilişki ve hukuki yarar dava şartıdır. Hakim, bir tespit davasında bu iki şartın da var olup olmadığını yargılamanın her safhasında re'sen göz önünde bulundurmakla görevlidir.

Somut olaydada davacının, ilama bağlanan ve icra takibine konu ettikleri işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğunun tespitine karar verilmesinde hukuki yararlarının olmadığı, zira bu vakıanın sorumlu olduğunu iddia ettikleri davalılara karşı açacakları bir eda davasında da ileri sürebilecekleri,( ---- BAM ----. HD. ---- Sayılı İlamı) ilama dayalı takibe de ilam da yer almamaları sebebiyle eklenmelerinin mümkün olmayacağı nazara alındığında hukuki yararlarının olmadığı kanaatine varılarak davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.