İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/733 K.2026/178

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/733 Esas

KARAR NO: 2026/178

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 06/02/2023

KARAR TARİHİ: 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki------ plakalı motosiklet aracı ---- seyir halinde iken karşı yönden aynı sokak üzerinde----- ait olan --- sevk ve idaresindeki --- plakalı ------ marka aracı ile müvekkilinin aracının sol ön tarafına çarptığını, müvekkili havaya savrularak şiddetle yere düşerken kontrolünden çıkan motosikleti o esnada sabit duran------ plakalı aracın ön tampon kısımlarına çarparak durduğunu, meydana gelen kazanın ilk önce yalnızca maddi hasarlı trafik kazası olarak görevli kolluk kuvvetleri tarafından tutanak altına alındığını,

kaza neticesinde kazanç kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ---- maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, müvekkilin sevk ve idaresindeki -----plakalı motosiklet aracın kaza nedeniyle uğramış olduğu hasarının tespiti ile meydana gelen hasardan dolayı uğramış olduğu zararın temini maksadıyla şimdilik --- maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA

Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin araç kiralama sektöründe hizmet veren firma olduğunu, kiraladıkları araç ile davacı yan şoförünün kazaya karıştığını, meydana gelen kazada müvekkilinin aracının kusursuz olduğunu, davacı yanın iddialarının gerçek olmadığını, iddia ettiği zararlarının ispatlanamadığını, müvekkiline ait aracın sigortası olduğunu meydana gelen zarardan sigorta şirketinin sorumlu olabileceğini, müvekkilinin bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı --------- Vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili olan sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olabileceğini, sigortalı araç sürücüsünün kusuru olmadığını, davacının iddialarının uzman bilirkişi marifeti ile hesaplanması gerektiğini, davacının değer kaybı talebinin --------- genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, huzurdaki davada arabulculuk yoluna başvurulduğunu, sürecin tamamlanmadan dava açıldığını, davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazanç kaybı talebinin teminat dışında olduğunu beyanla;

davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana bırakılmasını talep ettiği talep etmiştir.Diğer davalı -----kendisine yapılan tebliğe rağmen davacı yanın dava dilekçesine cevap vermemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan zararın tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. -------- karar sayılı görevsizlik kararı ile dava dosyası mahkememize tevzi edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle " Dava konusu olayın ---- kapsamında trafik kazası olduğu, davalı yan ---- 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 56 ve Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam Olarak %100 kusurlu olduğu, davacı yana Ait------Plakalı Motosiklet Aracın Şoförü ---- kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusur! bulunmadığı, --------- plakalı aracın davaya konu maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile makul hasar onarım süresi dikkate alındığında Hak Mahrumiyet Bedelinin 13 gün * 110 TL =1.430 TL olduğu,

----- plakalı araç değer kaybı: 17.000 TL, dava konusu aracın ----- tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde ---------hasara uğramış olduğu, oluşan hasar nedeni ile kaporta aksamından gidon muhafaza ön değişim, gidon muhafaza arka değişim, ön çamurluk değişim, sağ arka kuyruk değişim, iç kutu değişim, sağ alt marşbiyel değişim, sol arka kuyruk değişim, sol alt marşbiyel değişim, ön koruma demir değişim, arka koruma demiri değişim işlemlerinin yapılmış olduğu anlaşılmış olup ----- göre değer kaybının 17.000 TL olabileceği kanaatine varılmıştır.

Davaya konu ------- plakalı aracın değer kaybı ve piyasa rayiç bedeli, -------- içtihatlarına göre nispi metotlar kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplamada otomotiv alı satım piyasasında -------- paket aracın alış sat fiyatları, sanal ortam üzerinden yapılan araç alış satış işlemleri, aracın yaşı, kilometresi, hasar ve değişen parçaları,----- tarafından faaliyetleri yürütülen ----- dikkate alınarak hesaplanmıştır. (nisbi Yönteme Göre.

Ödenecek Bedel-Kararlaştırılan Bedel(Satış Bedeli) x(çarp Ayıplı Değer (bölü) Ayıpsız Bedel şeklinde orantı kurularak bulunan rakamın, satış bedelinden mahsubu ile bulunan miktar olduğundan, bu şekilde hesaplama yapılmasını istenmesine, Kararlaştırılan Bedel (Satış Bedeli) 64.000 TL, Ayıplı Değer 7.000 TL, Ayıpsız Bedel = 64.000 TL.

64.000 TL * 47.000 TL / 64.000 TL - 47.000 TL 64.000 TL- 47.000 TL = 17.000 TL, dava konusu aracın davaya konu hasarının tamir edilmiş hali ile --------- göre oluşan değer kaybının 17.000 TL olduğu, ---- tarafından uyuşmazlık durumlarında kullanılan nisbi hesap formülü ile yapılan hesaplamada da 17.000 TL çıktığı ve bu tutarın kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı yan tarafından talep edilen ve davacı yan tarafından sunulan eksper raporunda belirtilen yedek parçaların kaza fotoğrafları ve motosiklet ile uyumlu olduğu, yalnız hasar onarım tutar olan ---- kaza tarihi olan ----- tarihi itibari ile uyumlu olmadığı, kaza tarihindeki hasar onarım tutarları yönünden gerçek piyasa değerlerini yansıtmadığı,

hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmaları neticesinde Davacı yana ait ------ Plakalı aracın hasar onarım tutarının aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemi için teklif veren ---------tarafından sunulan ekspertiz raporu yedek parça listesi de dikkate alınarak kaza tarihi olan 25/12/2022 tarihindeki hasar onarım bedelinin yedek parça (18.930 TL), işçilik (7.200 TL) ve KDV( *020- 5.226 TL) dahil fiyat olan 31.356 TL'nin kadri maruf ve kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; " Dava konusu aracın --- tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde ---- hasara uğramış olduğu, oluşan hasar nedeni ile kaporta aksamından ---- göre değer kaybının ------ olabileceği kanaatine varılmıştır. Davaya konu ------- plakalı aracın değer kaybı ve piyasa rayiç bedeli, yargıtay yerleşik içtihatlarına göre nispi metotlar kullanılarak hesaplanmıştır.

Bu hesaplamada otomotiv alım satım piyasasında -------- paket aracın alış satış fiyatları, sanal ortam üzerinden yapılan araç alış satış işlemleri, aracın yaşı, kilometresi, hasarlı ve değişen parçaları, ----tarafından faaliyetleri yürütülen ----- dikkate alınarak hesaplanmıştır. (NİSBİ YÖNTEME GÖRE.

Ödenecek Bedel—Kararlaştırılan Bedel(Satış Bedeli) x(çarpı) Ayıplı Değer (bölü) Ayıpsız Bedel şeklinde orantı kurularak bulunan rakamın, satış bedelinden mahsubu ile bulunan miktar olduğundan, bu şekilde hesaplama yapılmasının istenmesine, davacı yan tarafından talep edilen ve davacı yan tarafından sunulan eksper raporunda belirtilen yedek parçaların kaza fotoğrafları ve motosiklet ile uyumlu olduğu, yalnız hasar onarım tutar olan ----kaza tarihi olan ------ tarihi itibari ile uyumlu olmadığı, kaza tarihindeki hasar onarım tutarları yönünden gerçek piyasa değerlerini yansıtmadığı,

hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmaları neticesinde Davacı yana ait ------ Plakalı aracın hasar onarım tutarının aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemi için teklif veren ------- tarafından sunulan ekspertiz raporu yedek parça listesi de dikkate alınarak kaza tarihi olan ----- tarihindeki hasar onarım bedelinin yedek parça -----, işçilik ---- dahil fiyat olan ------ kadri maruf ve kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ikinci ek raporda özetle. "Dava konusu aracın davaya konu hasarının tamir edilmiş hali İçtihatlarına göre oluşan değer kaybının--- olduğu, Yargıtay tarafından uyuşmazlık durumlarında kullar yapılan hesaplamada da ---- çıktığı ve bu tutarın kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı yan tarafından talep edilen ve davacı yan tarafından sunulan eksper raporunda belirtilen yedek parçaların kaza fotoğrafları ve motosiklet ile uyumlu olduğu, yalnız hasar onarım tutar olan ---- kaza tarihi olan ---- tarihi itibari ile uyumlu olmadığı, kaza tarihindeki hasar onarım tutarları yönünden gerçek piyasa değerlerini yansıtmadığı,

Hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmaları neticesinde Davacı yana ait ------ Plakalı aracın hasar onarım tutarının aracın fiziki hali üzerinde inceleme yapan ve tamirat işlemi için teklif veren -----tarafından sunulan ekspertiz raporu yedek parça listesi de dikkate alınarak kaza tarihi olan ----- tarihindeki hasar onarım bedelinin yedek parça (18.930 TL), işçilik (7.200 TL) ve KDV( %20- 5.226 TL) dahil fiyat olan 31.356 TL'nin kadri maruf ve kabul edilebilir olduğu kanaatine varılmıştır.

Şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu;

böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir --------------2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi,

kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir ------------Somut olayda davalı ---- plakalı aracın sürücüsü, davalı ----- aracın maliki, davalı ------sigortacısıdır.

Davacının meydana gelen zararından Karayolları Trafik Kanunun 88. Maddesine göre davalılar müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacının % kusursuz, davalı ---- ise % 100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracında -----araç mahrumiyet zararının meydana geldiği tespit edilmiştir.

Davalı --------- itirazları doğrultusunda alınan ek raporda amortisman giderleri düşüldüğünde davacının 1.170 TL araç mahrumiyet zararı hesaplanmıştır. Zorunlu trafik sigortacısının--------- 3.kişilerin araçlarında oluşan gerçek zararı gidermekle yükümlü olması, gerçek (doğrudan) zararın kapsamı içinde araç hasar bedeli ve değer kaybı zararı vb. bulunmakta ise de, zarar gören aracın kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup,

----sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamını belirleyen ----göre teminat kapsamında olmaması sebebiyle-------- davalı sigortadan araç mahrumiyet zararı talep edilemeyeceğinden davalı sigorta yönünden araç mahrumiyet zararı talebi reddedilmiştir.Tüm dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların davacının meydana gelen hasar ve değer kaybı zararlarından müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Araç mahrumiyet zararından ise davalı sürücü ve davalı araç maliki müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Hal böyle olunca davacının hasar ve değer kaybı tazminatı taleplerinin kabulü ile araç mahrumiyet zararı yönünden ise talebin kısmen kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Kabulüne karar verilen tazminatlara davalı araç maliki ve sürücüsü yönünden haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta yönünden ise dava öncesi davalı sigortaya başvuru evrakı bulunmadığından dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.