İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/946 K.2025/738

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/946

KARAR NO : 2025/738

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 18/12/2024

KARAR TARİHİ : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;19.09.2023 tarihinde -----

maliki olduğu ----- plakalı araç ile Müvekkil Şirkete ait ------plakalı aracın çarpışması

sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde----- plakalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğu------plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında tahkim yargılamasına başvurulduğu ve poliçe limiti dahilinde olan kısmi hasar bedeli ve kısmi değer kaybı ödemesi alınmışsa da bakiye

alacakları açısından ilgili mevzuat kapsamında sorumluluğu bulunan aracın malikine karşı dava

yoluna başvurma zorunluluğu hasıl olduğu, sigorta şirketince 56.000,00 TL değer kaybı bedeli

ödemesi ve 64.000 TL hasar bedeli ödemesi yapılmış olmakla birlikte bakiye tutarlar açısından

taleplerinin devam ettiği, kaza sonucu müvekkil şirketin aracında değer kaybı oluştuğu, hasar bedeli zararı meydana

geldiği, kaza sonucunda müvekkili şirket aracı hasara uğradığı ve hasar sonucunda reel değer kaybı

bedeli ortaya çıktığı, davacı şirkete ait araçta meydana gelen gerçek değer kaybı 90.000 TL olup

sigorta şirketi, taraflarına ZMMS poliçesi kapsamında kısmi değer kaybı ödemesi yaptığından

bakiye 34.000,00 TL değer kaybı bedeli açısından taleplerinin bulunduğu, SBM sistemi üzerinde yapılan geçmiş hasar sorgulamalarında ------- plakalı aracın daha

önce ağır hasar kaydının bulunmadığı anlaşıldığı, fakat 19.09.2023 tarihindeki kazadan sonra araç

ağır hasar aldığı, ---- plakalı araca yapılan onarım sonrası çıkarılan faturada aracın onarım

bedeli 78.223,41 TL olarak belirlenmişse de sigorta şirketi, tarafımıza ZMMS poliçesi kapsamında

kısmi hasar bedeli ödemesi yaptığından bakiye 14.223,41 TL hasar bedeli açısından taleplerinin devam ettiği beyan edilmekle, davanın kabulü ile 14.223,41 TL hasar bedeli, 34.000,00 değer kaybı

bedeli ve kaza tarihinden itibaren işlemiş faiz olarak 23.661,50 TL için yapılan haksız itirazın

iptaline ve takibin devamına,

davalının kötü niyetle borca itirazı nedeni ile, dosya borcunun %20'sinden az olmamak üzere

davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kasko şirketi olan ------davanın ihbarını talep ettikleri, cevap dilekçesi ekinde sunulan, 08/12/2022 tarihli kasko sigorta poliçesi'nden anlaşılacağı üzere davalıya ait ------ plaka sayılı aracı genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı bulunduğu, davanın haksız ve mesnetsiz açıldığından bahisle reddine karar verilmesini, davanın yetkisiz yerde açıldığı, davalı müvekkilin ikametgahı ---- ilçesi olduğundan, yetkili yer ----- Mahkemeleri olacağını beyanla, öncelikle yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz olan işbu davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile oluşan hasar bedelinin, değer kaybının tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır. -----İcra Dairesinin ------ Esas sayılı dosyasında bakiye hasar bedeli ve bakiye değer kaybı talep edildiği, tarafların kusur durumu, 18/11/2024 tarihli kazaya ilişkin hasar ve değer kaybı miktarı, davalıların bu hasar ve değer kaybından sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

-----. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış, araçlara ilişkin hasar dosyası celp edilmiş, ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davacı vekilinin 28/08/2025 tarihli ıslah dilekçesinde; davalarını ıslah ederek, itirazın iptali davasının alacak davasına dönüştürülmesine, alacak davasına konu olmak üzere hesaplanan 14.154,42 TL hasar bedelinin işleyecek yasal faizi ile birlikte 44.000,00 TL değer kaybı bedelinin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ıslah ettiği, ıslah harcını yatırdığı görüldü.

Bilirkişinin 22/07/2025 tarihli raporunda; ----plakalı otomobilin sürücüsü ---- Karayolları Trafik Kanununu 52/

b, 56/c, 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107, 157/4 maddelerinde açıklanan kusurları

işlediği, seyir esnasında yakın takip sonucu önündeki araçla güvenli bir mesafe bırakmadığı ve

trafiğin yoğun olması üzerine önündeki aracın yavaşlaması sonucu, önündeki araca arkadan çarptığı,

kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,

----- plakalı aracın sürücüsü ----- aracına arkadan çarpılması şeklinde

meydana gelen kazada alabileceği bir tedbir bulunmadığı, kazada herhangi bir kusurunun olmadığı, davaya konu ----plakalı ---- model, ---- marka , ------ tipi, 12.09.2023 trafiğe çıkış tarihli, kaza tarihinde araç 1152 kilometrede,

benzin yakıtlı, otomatik vitesli, 1 haftalık hususi otomobil olduğu araç rayiç değeri: yapılan piyasa araştırmasında 2023 Kasım ayı itibarı ile emsal sıfır aracın 1.462 TL rayiç değeri olduğu tespit edildiği, aracın 2023 Aralık ayında 1 haftalık olması ve 2.el

durumuna düşmesi nedeni ile davaya konu araç için 1.400.000 TL rayiç değer takdir edildiği, raporun sonuç kısmında sigorta yönünden yapılan incelemede,

dava dışı ------tarafından yapılan ödemelerin tenzili sonrasında 44.000 TL bakiye

değer kaybı ile 14.154,42 TL bakiye hasar bedeli bulunduğu,

davacının ise icra takip dosyasında 34.000 TL değer kaybı ile 14.223,41 TL hasar bedeli talep

ettiği, taleple bağlı kalınarak davacının 34.000 TL değer kaybı ile ayrıca 14.154,42 TL hasar bedelini

davalıdan talep edebileceği mütala olunmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası;

motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir------ 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay ------. HD'nin 23.09.2019 t. ------.sayılı kararı).Davalı ------plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. Zorunlu trafik sigortası poliçesi kaza tarihinde, poliçe teminat aralığında gerçekleşmiştir.

Davalı sigorta şirketi yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda sigortalısının kusuru oranında davacının meydana gelen zararlarından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada, ----- plakalı otomobilin sürücüsü ------ Karayolları Trafik Kanununu 52/

b, 56/c, 84/d ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107, 157/4 maddelerinde açıklanan kusurları

işlediği, seyir esnasında yakın takip sonucu önündeki araçla güvenli bir mesafe bırakmadığı ve

trafiğin yoğun olması üzerine önündeki aracın yavaşlaması sonucu, önündeki araca arkadan çarptığı,

kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,

-----plakalı aracın sürücüsü -----aracına arkadan çarpılması şeklinde

meydana gelen kazada alabileceği bir tedbir bulunmadığı, kazada herhangi bir kusurunun olmadığı, dava dışı -----tarafından yapılan ödemelerin tenzili sonrasında 44.000 TL bakiye

değer kaybı ile 14.154,42 TL bakiye hasar bedeli bulunduğu, davalıların davacının meydana gelen zararından sorumlu olduğu anlaşıldığından bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Kabulüne karar verilen tazminata davalı sigorta yönünden temerrüt tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.