İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/112 K.2025/421

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/112

KARAR NO : 2025/421

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/07/2024

KARAR TARİHİ : 29/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkil ile davalı taraflar arasında yapılan sözleşme vaat edilen asli edimlerinin hileli davranışlarla yerine getirilmediğini, dolandırıcılıktan da şikayetçi oldukları davalılar müvekkilime yaklaşık 400.000 euro zarar verip haksız kazanç elde ettiklerini, taraflar arasında yapılan anlaşma üzerine çalışmalara başlanarak ----- aracılığı ile tedarikçiler belirlenerek bazı alt yüklenicilerle anlaşma yapılmış ve üretilen prototiplerin depo edileceği bir hangar kiralandığını, bu kapsamda müvekkil tarafından söz konusu üretim,

tedarik ve depo maliyetlerinin karşılanması için hem şahsi hem profesyonel bazı hesaplara ödemeler yapıldığını, yapılaan ödemelerin 1.700.000,00 TL banka aracılığı ile yapıldığını 8.000 euro ödeme elden nakit olarak verildiğini, taraflar arasında prototip üretiminin türkiye' de aracısı olma babında yapılan bu sözleşme çerçevesinde --- ve----- farklı zamanlarda sürekli olarak ödemeler gerçekleştirilmiş ancak yukarıda bahsedildiği üzere prototipten alakasız bir ürün gönderilmiş ve davalı taraf yapılan ödemeleri geri vermediğini, Müvekkilin,

geri dönüşüm projesine ilişkin keşif niteliğinde icatları olan bu prototipler konusunda bunları elde etmekteki istek ve ısrarını bilen davalılar bunu fırsat bilerek müvekkillerden defalarca kez ödeme almışlardır. Müvekkilimiz prototipi sorduğunda kendisine tehditvari bir şekilde "gel göstereyim ben sana" diyerek tehditler başlamış müvekkilim bu sebeple yatırım yapamadığı gibi ülkeyi de terkedip başka ülkelere yatırırm yapma düşüncesine kapılmıştır.

Ülkemiz de işini sadakatle yapmak bir tarafa bu tarz kişilere zarar veren fiillere sebebiyet vererek, yatırımcıların kaçmasına sebebiyet vermektedirler.

Bununla beraber müvekkilin yürüttüğü prototip üretim projesi devlet desteği kapsamında bir proje olmasına rağmen kendisine bu konuda bir bilgi verilmemiş olup müvekkil bunu çok sonradan kendi imkanları ile öğrendiğini, Culpa in contrahendo sorumluluğu sözleşme görüşmelerinin başlamasıyla tarafların aralarındaki ilişkiyi etkileme ihtimali olan ya da tarafların bilmeleri gereken maddi ve hukuksal tüm şartlar ve unsurlar hakkında bilgi verme yükümlülüğünü de kapsadığını, müvekkili ile ... arasında yapılan kira sözleşmesinde davalı ----- ifanın yerine getirilmemesinden bizatihi sorumlu olması,

engeller çıkarması ve bundan mütevellit gerçekleşen zararı müteselsil birliktelik çerçevesinde gidermekle yükümlü olduğunu, müvekkil ..., ... isimli şahısla aralarında imzalanan kira sözleşmesi ile üretimi yapılan prototiplerin depo edileceği bir hangar kiraladıklarnıı, davalı ------ çocukluk arkadaşı olup bu dolandırıcılık vakıasında ortak hareket ettiklerini, yatırım projesindeki prototipin üretiminin bir kısımını alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilmeye çalışılmış ama ----- her seferinde üretimi engellemiş fahiş bedellerle ödeme almasına rağmen alt yüklenicillere hiçbir ödeme yapmadığını,

taraflar arasında yapılan sözleşme çerçevesinde kesin hükümsüzlük , sözleşme öncesi sorumluluk ve borcun gereği ifa edilemesinde ötürü sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalı taraf bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulüne, şimdilik asıl alacak 250,00 -tl faiz ve ferilerinin davalı ----- alınarak davacı müvekkilime verilmesine, Şimdilik asıl alacak 250,00 -TL , faiz ve ferilerinin davalı ------ alınarak davacı müvekkilime verilmesine, Şimdilik asıl alacak 250,00 -TL , faiz ve ferilerinin davalı ----alınarak davacı müvekkilime verilmesine,

Şimdilik asıl alacak 250,00 -TL, faiz ve ferilerinin davalı ...'dan alınarak davacı müvekkilime verilmesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil ---- ili ------ ilçesinde ikamet etmesi nedeniyle yine müvekkil ile davacı arasındaki kira sözleşmesine konu taşınmaz ---- ili ------ ilçesinde bulunduğunu, Bu nedenle müvekkil aleyhine ikame edilen davada yetkili mahkeme ----- mahkemeleri olduğunu, Müvekkil ile davacı arasında müvekkile ait ---- ili ---- ilçesi ----- mahallesi 146 ada 22 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan deponun kiralanması konusunda 01.03.2023 tarihli 4 ay süreli kira sözleşmesi yapıldığını, Müvekkil, yapılan anlaşmaya uygun olarak depoyu ıslah etmiş, kullanılabilir hale getirmek için çeşitli düzenlemeler ve harcamalar yaptığını, Müvekkil, nakliyeci bulmuş,

nakliyeciye 10.000 TL ödeme yaptığını, Davacı, yapılan bu ödemeyi dosyada mevcut açıklamasız dekont ile müvekkile iade ettiğini Kira sözleşmesi akdedildikten sonra davacı, 4 aylık kira bedelini müvekkile ödemiş, dava dilekçesinde açıkladığı makineyi depoya yerleştirerek depoyu kullanmaya başladığını, Yine makine depoya taşındıktan sonra davacı, makinenin çalışır hale gelebilmesi için bir çok tadilatın yapılması gerektiğini, kendisinin işleri nedeniyle yurtdışına gidip geldiğini, bu nedenle başında duramadığını, makinenin müvekkilin deposunda olması nedeniyle bu işlerin müvekkil tarafından halledilmesini istemiş,

makine için yapılması gerekenlerin listesini müvekkile verdiğini, davacı, bu işler için 33.204 TL ve 30.000 TL'lik havalelerle müvekkile ödeme yapmıştır. Dekont açıklamaları incelendiğinde ---- diliyle bu masrafların karşılığında müvekkile ödeme yapıldığı mahkememizce anlaşılacağını, müvekkilin davacının talepleri doğrultusunda yaptığı masraflar 150.000 TL'nin üzerindedir.

Bu masraflar karşılığında davacının yaptığı ödeme ise 63.204 TL olduğunu, Müvekkil, anlaşmaya uygun olarak yaptığı masrafların tamamının kendisine ödenmesini defaaten talep etmişse de davacı, müvekkil tarafından yapılan kalan masrafları müvekkile ödemediğini, 4 aylık sözleşme süresi bittikten sonra kira sözleşmesi davacı tarafından sonlandırılmadığından,

konut ve çatılı iş yeri kiralarına ilişkin hükümler uyarınca kira sözleşmesinin süresinin bittiğine dayanarak müvekkilin kira sözleşmesini sonlandırma yetkisi bulunmadığından kira sözleşmesi yenilendiğini, Müvekkil, davacı ile görüşüp işleyen kira bedelinin kendisine ödenmesini aksi halde depoyu boşaltmasını talep ettiğini,.

Davacı, muaccel hale gelen hiçbir kira bedelini ödemediği gibi depoyu boşaltmamış, müvekkilin telefonlarını açmamaya başladığını, Bunun üzerine müvekkilin davacıdan olan birikmiş kira alacağının tahsili amacıyla ----- İcra Dairesi ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, Müvekkilin davanın tarafları ile hiçbir ticari iş veya ilişkisi bulunmadığını Müvekkile ait taşınmazın kiralanması hususunda davacı tarafından icap verilmiş, müvekkilin kabulü ile kira sözleşmesi kurulduğunu ve müvekkil kira sözleşmesinden doğan edimini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini tüm bu nedenlerle açılan davanın usulden reddine,

mahkeme aksi kanatte ise esastan reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.

Mahkememizin -----sayılı dosyası tefrik edilerek dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

HMK 138. maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu -----.sayılı kararında görevsizlik nedeniyle davanın dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde ve tensip ile birlikte dava şartı noksanlığından usulden reddedilmesinde HMK 30. maddesi de gözetildiğinde bir isabetsizlik olmadığına karar verilmiştir. Anılan karara göre, dava şartlan yargılamanın her aşamasında denetlenip, dava şartının bulunmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkündür. Bu kapsamda dosya öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığı yönünden incelenmiştir.

Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca TTK'da düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nın 4. maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.

Bunun yanında görev hususu HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olup HMK'nın 115/1. Maddesi uyarınca yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 4/I-a maddesinde ise kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilâmsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara, konuları ve değerlerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; davalı tarafın kira sözleşmesine aykırı davranmasından dolayı doğan zararların tahsilinin talep edildiği anlaşıldığından, davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.Yukarıda anlatılan nedenler ve Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları doğrultusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4(1) maddesindeki düzenleme nedeniyle somut davada Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı,

görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ------ Esas, ----- Karar sayılı ilamı doğrultusunda tensiben davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.