İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/316 K.2025/649

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/316

KARAR NO : 2025/649

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/04/2025

KARAR TARİHİ : 18/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Müvekkili ----- hem Türkiye Cumhuriyeti hem de ------ Cumhuriyeti vatandaşı olup taş kırma ve ayıklama hattı ekipmanları üretim ve ticareti ile iştigal etmektedir. Söz konusu ekipmanları üreterek satışını gerçekleştiren müvekkil birçok kez ------- firmalara ------ üzerinden bahse konu ekipmanları pazarlamıştır.

Bununla birlikte 2020 yılı başından itibaren ---- ve ------arasında yaşanan bürokratik sıkıntı, aksaklık ve kısıtlamalar nedeniyle anılan ticaretinin sekteye uğraması üzerine müvekkil ticaretine devam etmek için -------- isimli kişi aracılığıyla davalı ------ ve ------yetkilileri ile tanıştığını, davalı şirket yetkilileri, ---- ve ---------- arasında yaşanan sıkıntılar nedeniyle müvekkile ------ ile ticaretine devam edemeyeceğini, bununla birlikte söz konusu ekipmanların yüzde üç komisyon karşılığında kendi şirketleri aracılığıyla ------- gönderebileceğini, böylelikle müvekkilin ticaretine devam edebileceğini ifade etmişlerdir.

Buna göre söz konusu ------ ülkesinde müvekkil tarafından üretilecek ancak satış işlemi müvekkil yerine davalı şirket adına gerçekleştirilecek, -------- gönderilecek olan ürünlerin bedeli ilgili firmalara tarafından davalı şirkete havale edilecektir.

Anılan ticaret kapsamında gelen ödemeler ise davalı şirketin komisyonu düştükten sonra davalı şirket tarafından müvekkile verileceğini, müvekkilinin ticaretine devam ettirebilmek adına bu anlaşmayı kabul ettiğini, bu kapsamda 2020 yılı içerisinde toplamda 308.770 USD dolar bedelli taş kırma ve ayıklama hattı ekipmanlarını ------- üzerinden ------ faaliyet yürüten firmalara (------- gönderdiğini, üretimi müvekkili tarafından ------ yapılan ve --------- üzerinden ----- gönderilen ekipmanlar müvekkili ile davalı taraf arasında yapılan anlaşma uyarınca davalı şirket adına gönderildiğini ve satış bedellerinin de davalı şirket hesabına geldiğini,

diğer bir ifadeyle söz konusu ekipmanları satın alan ------- firmalarınca 08.07.2020 tarihinde 75.510 USD, 13.08.2020 tarihinde 57.000 USD ve 04.12.2020 tarihinde 176.260 USD olmak üzere toplamda 308.770 USD doları davalı şirket hesabına havale edildiğini, anlaşma çerçevesinde davalı şirket komisyonunu düşerek müvekkili tarafından ------ gönderilen ekipmanlarının bedelini müvekkile vermesi gerekirken müvekkilinin sürekli oyalandığını ve söz konusu bedellerin müvekkile ödenmediğini, firma yetkilileri ve gizli ortakları satış bedelleri yerine ev vermeyi teklif ederek müvekkilini geçiştirdiğini,

borçlarını kabul ettiklerine ve ödeyeceklerine dair yeminler içeren sesli mesajları müvekkiline gönderdiklerini, bunun yanında davalı şirket yetkilileri ilgili bedelleri ödeyebilmeleri için ödemeyi yapan ------ firmalarının müvekkiline vekalet vermesi gerektiğini ileri sürdüğünü, müvekkilinin ilgili firmalardan almış olduğu vekaletnameleri davalı şirkete verse de sözleşme bedelleri kendisine yine ödenmediğini bildirdiğinden bahisle davalının haksız kazanç sağlayarak elde ettiği tutarın müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememiz görevine itiraz etmiş, eldeki davanın görevli -------Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle,İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye ticaret mahkemesine aittir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması gerekmektedir .Mahkememizce,

davanın niteliği itibariyle mutlak ticari dava olmadığı ve nispi ticari dava yönünden değerlendirme yapılması için davacı yan ilgili vergi dairesi ve Ticaret Sicil Müdürlüğüne davacının ticaret sicil kaydının bulunup bulunmadığı ve hangi sıfatla gelir vergisi yükümlüsü olduğu ve ------- Esnaf ve Sanatkarlar Odasından, esnaf kaydının bulunup bulunmadığı konularında müzekkere yazılarak , müzekkere cevapları dosya içine alınmıştır.

Müzekkere cevapları uyarınca davacının ticaret sicil kaydın da ve vergi kaydında tacir kaydının bulunmadığı, bildirilmiştir.Davaya konu uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen mutlak ticari dava anlamında bir uyuşmazlık niteliğinde olmadığı gibi, davacının gerçek kişi tacir sıfatının bulunmadığı, davacının tacir sayılacak bir vergi kayıtlarının bulunmadığı, bu haliyle nispi ticari dava ölçüleri yönünden de ilgili şartların oluşmadığı,

davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi mümkün olmayıp 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2/2 maddesi gereğince görüm ve çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.Yukarıda anlatılan nedenlerle TTK'nun 4(1) maddesindeki düzenleme nedeniyle somut davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsiz olup davaya bakmanın mümkün olmadığı,

görevin dava şartlarından olduğu ve HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, görevli Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıkladığı üzere;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 115/2. Maddesi uyarınca dava şartı noksanlığından davanın usulden REDDİNE,

2-Taraflardan birinin, karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli ------- Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yasal süre içinde Mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, Mahkememize davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin iş bu kararın tebliği ile İHTARINA,

4-Dava dosyasının talep üzerine gönderilmesi halinde yargılama giderlerine görevli mahkemece hükmedilmesine,Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.