İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/914 K.2025/886

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/914

KARAR NO : 2025/886

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 10/10/2025

KARAR TARİHİ : 20/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDEN

Müvekkili ..., ... vergi kimlik numarası ile kayıtlı olup lojistik alanında faaliyet gösterdiği, şirketin ticari faaliyetleri kapsamında tutulan ve kanunen saklanması zorunlu olan yönetim kurulu karar defteri, şirket merkezinde yapılan aramalara rağmen bulunamadığı, defterin kaybolduğu aşikar olduğu, defterin kaybolduğu fark edildiğinde, şirket merkezinde ve ilgili tüm lokasyonlarda 1 haftadır titizlikle arama yapılmasına rağmen defter bulunamadığı beyan edilmekle, defterin kesin olarak zayi olduğu anlaşıldığı iş bu nedenlerle defterin kaybolması şirketin iradesi dışında gerçekleşmiş olduğu,

üçüncü kişilerin eline geçip geçmediği tespit edilemediğinden, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesi uyarınca ticari defterlerin zıya uğraması hâlinde, mahkemeden zayi belgesi alınması zorunlu olduğu beyanla, müvekkili ...’ne ait yönetim kurulu karar defterinin zayi olduğunun tespiti ile müvekkil adına zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, yönetim kurulu karar defterinin zayi olması nedeniyle tespit edilerek, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.Dava dilekçesi ekinde, ticaret sicil kayıtları, şirket kuruluş belgeleri, yönetim kurulu yetki belgeleri, şirket içi yazışma ve tutanakların sunulduğu görülmüştür.SGK ve Vergi Dairesinden talep eden şirkete yönelik vergi incelemesi veya soruşturması bulunup bulunmadığı hususlarında ve herhangi bir nedenden dolayı incelenmek üzere istenip istenmediği hususlarında araştırma yapılmıştır.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri,

sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü hâlinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren bir ay içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanunda “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir.

Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, HMK'nın 385/2.maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar dikkate alındığında, her ne kadar davacı tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de, talep konusu yönetim kurulu karar defterinin muhafazasın da davacı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayi durumunun davacının iradesi dışında bir nedenle meydana gelmediği ya da mücbir sebep halinin bulunmadığı, bu nedenlerle TTK' nın 82/7. maddesinde düzenlenen ziya halleri, tacirin elinde bulunmayan nedenlerden dolayı iradesi dışında zayi olma halidir.

Davacı, davanın dayandığı zayi olayının TTK 82/7.madde kapsamında olduğuna dair iddia, ispata elverişli maddi vakıa ve kanıt sunmuş değildir. Oysa HMK'nın 194/1.maddesine göre iddianın dayandığı maddi vakıalar ispata elverişli olarak somutlaştırılmak zorundadır.

Yönetim kurulu karar defterinin zayi olduğuna dair yasal bir dayanak bulunmadığı, anlaşılmakla talebin reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ( ----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi Dosya No: ----, Karar No: -----)