Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/916 K.2025/1005

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın husumet yokluğundan reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Müvekkilinin inşaat mühendisi olarak davalı S.S. ...

Konut Yapı Kooperatifinde, 03.02.2012 tarihinde ... adresinde bulunan konut (villa) inşaatı için, "Şantiye Şefi" sıfatı ile çalışmaya/çalışmalarına başladığını, müvekkili ile davalı kooperatif arasında imzalanan bir şantiye şefliği sözleşmesi bulunmasına rağmen şantiye şef ücretinin ödenmediğini yapı ruhsatına tabi tüm yapılarda mimar veya mühendis diplomasına sahip şantiye şefinin bulundurulması zorunlu olduğunu fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik.

100.000,00-TL ücret/maaş alacağı, 4.000,00-TL AGİ, 5.000,00-TL kıdem tazminatı ve 1.000,00-TL yıllık ücretli izin bedelinin (toplam 110.000,00-TL'nin); ihtarname ile yapılan fesih (tebliğ) tarihinden itibaren faizi ile, birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili; Zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili kooperatif ile dava dışı ... Yapı Kooperatifi arasında 01 Temmuz 2011 tarihinde Kat Karşılığı İnşaat ve Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi imzalandığını sözleşmenin 3.2.1. Maddesi ile 3.3.1.xji, 3.3.1.x.ili maddesi gereğince de şantiye şefliği dahil tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı kararlaştırıldığını, İnşaat ruhsatı müvekkilin adına olması nedeniyle şantiye şefliği ücreti ve işçilik alacaklarını müvekkilden talep edilmesi mümkün olmadığını, davanın yüklenici S.S. ... Konut Yapı Koop. İhbarını davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Dava, şantiye şefliği yapan davacı tarafından yapı sahibine karşı açılan işçilik alacağına (maaş, kıdem tazminatı, izin ücreti, AGİ) ilişkindir.

Dava İş Mahkemesinde açılmış, Mahkeme ''Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı kooperatif arasında iş sözleşmesinin en önemli unsuru olan bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, davacının 91 villada şantiye şefi olarak görünmesinin gerçek manada onu bağımlı işçi yapmadığı, tüm dosya kapsamında, tanık beyanları ve davacı asilin beyanları ile keşif sırasında gözlemlenen tüm olgulardan kendisi de dahil olmak üzere ne tarafların ne tanıkların onu işçi olarak görmediklerinin açıkça ortada olduğu, davacının söz konusu inşaatın tümünde diğer kooperatif yetkilileri gibi işveren sıfatı ile, inşaatın bütününü üstlenen şirketin sahibi olarak bulunduğu,

işçi ile işveren sıfatının aynı kişide birleşmeyeceği, davacının davalı kooperatif ya da ihbar olunan yetkililerinden emir talimat alarak çalışmadığı, iş görme edimini yerine getiren davacının iş görülen kişiye (işveren-eser sahibi veya temsil edilen) karşı ekonomik bağımlılığının olmasının sözleşmeyi hizmet sözleşmesi haline getirmediği, davacı asilin beyanlarında bahsettiği sorumluluğun bundan ibaret olduğu tespit edildiğinden iş bu davanın iş mahkemesinin görev alanında olmadığı, görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğu anlaşılarak mahkememizin görevsizliğine'' karar vermiş, karar İstinaf denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

Davacının talepleri İş Mahkemesinin görevine girmekte ise de istinaf mahkemesi kararı bağlayıcı olduğundan Mahkememizce Belediyeden gerekli ruhsat ve belgeler istenmiş, bilirkişiden uyuşmazlık konularında rapor alınmıştır. Uyuşmazlık, şantiye şefi ücretinden davalı yapı malikinin sorumlu olup olmadığı , davalı ile dava dışı yapı müteahhit ve alt yüklenici şirketler arasında yapılan sözleşmelerin davacının hukuki durumunu ilgilendirip ilgilendirmediği varsa alacak miktarı noktasındadır.

Bilirkişi raporunda özetle: '' Şantiye şefi yapı müteahhidi adına, yapım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlamak, mevzuatın öngördüğü her türlü tedbiri almak, uygulamak ve uygulatmakla sorumlu olduğu, şantiye şefinin yapım işine dair görevi, kullanma izin belgesinin alınması ile son bulacağı, şantiye şefliğinin üstlenilmesinde;

iş deneyimi, yapım işinin konusu, niteliği, büyüklüğü ile özel ihtisas gerektirip gerektirmediği ve ilgili imalatların oranı dikkate alınacağı, İşin niteliğine göre, uygun meslek mensubu İdaresince şantiye şefi olarak kaydedileceği şartlarını haiz olması halinde yapı müteahhidi şantiye şef durumda ayrıca şantiye şefi bulundurma şartı aranmayacağı, yapı ruhsatının alınmasından itibaren başlayıp yapı üstlenebileceği, Şantiye şefi görevlendirilmesi mecburi olduğu,

görevlendirilen şantiye şefinin herhangi bir sebepten dolayı yapı ile ilişiğinin kesilmesi hâlinde, yeni bir şantiye şefi görevlendirilinceye kadar, yapı müteahhidi — tarafından — inşai faaliyetlerin - durdurulacağı, — ilgili idarenin yeni şantiye şefi görevlendirilinceye kadar yapının devamına müsaade etmeyeceği, Dosya kapsamına göre, davacının şantiye şefliği görevini üstlenmiş olduğu,

bu görevinin 03.02.2012 ve 20.04.2018 tarihleri arasında 6 yıl, 2 ay ve 18 gün devam ettiği Davalı ... konut yapı kooperatifi ve ihbar olunan ... kooperatifi arasındaki sözleşmeye göre, yukarıda detayları etraflıca açıklandığı üzere, yapılacak inşaatlar için ... konut yapı kooperatifinin işin müteahhidi olduğu ve sözleşme hükümlerine göre şantiye şefliği ücretinin, davalı ... konut yapı kooperatifinde olmayacağı, işin müteahhidi ... konut yapı kooperatifinin sorumluluğunda olacağının Mahkemenin takdirlerinde olacağı'' mütalaa edilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporuna itirazında davalı ile dava dışı yüklenici kooperatif arasındaki sözleşme ilişkisinin davacıyı bağlamayacağını, şantiye şef ücretlerinden davalının sorumlu olduğunu belirtmiş ise de;

02.03.2019 tarihli Resmî Gazete ( Sayısı: 30702 ) de Şantiye Şefleri Hakkında Yönetmelik yayınlanmış bu Yönetmelikte;

Şantiye şefi: Konusuna ve niteliğine göre yapım/yıkım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan teknik personeli ifade eder.

Madde 5: (1) Yapı ruhsatına tâbi bütün yapıların şantiye şefliğinin, yapı müteahhidi ile şantiye şefi arasında düzenlenen ve asgari olarak işin adı, süresi ve ücreti ile işyeri adresini ve tarafların tebligata elverişli elektronik adreslerini içeren bir iş sözleşmesine göre yürütülmesi esastır.

(2) Şantiye şefliği şartlarını haiz olması halinde yapı müteahhidi şantiye şefliğini üstlenebilir. Bu durumda ayrıca şantiye şefi bulundurma şartı aranmaz.

(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki her türlü bildirim ve tebligat, tarafların beyan ettikleri tebligata elverişli elektronik posta adreslerine yapılabilir. İlgili mevzuatında aksi belirtilmediği müddetçe ayrıca yazılı bildirim yapılması şartı aranmaz.

Madde 6:- (2) Şantiye şefinin;

a) Mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya elektrik mühendisi,

b) Yükseköğrenim kurumunca elektrik mühendisliğine eşdeğerliği bulunduğu kabul edilen elektrik-elektronik mühendisi, c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen mesleklere ilişkin inşaat, makine, elektrik, yapı denetim teknikeri veya bunlara ilişkin teknik öğretmen, olması şarttır.

Madde 8: - (1) Şantiye şefi, yapı müteahhidi adına, (Değişik ibare:RG-18/11/2022-32017) yapım/yıkım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlamak, mevzuatın öngördüğü her türlü tedbiri almak, uygulamak ve uygulatmakla sorumludur.

Somut olayda davalı yapı maliki, ihbar olunan ... Kooperatifi yüklenici, davacının ortağı ve yetkilisi olduğu ... Yapı Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ise (alt yüklenici ) taşeron şirkettir.

İlgili Belediyeden ruhsat belgeleri istenmiş, dosyada şantiye şefi sözleşmesi bulunmadığı bildirilmiş, davacı da sözleşme sunamamıştır.

Dava ihbar olunan ... Yapı Kooperatifi savunmasında ... Yapı Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile yapılan taşeron sözleşmesi uyarınca inşaatın tüm masraf ve giderlerinin alt yükleniciye ait olduğunu, Davacı ...'in ise alt yüklenici ...'nin yetkilisi ve ortağı olması sebebi ile kendi şirketinden SGK giriş çıkış bildirimlerini yaparak ücretini ödeyebileceğini ileri sürmüştür.

Davacı da ... şirketinin sahibi olarak aldığı ödemelerin hak ediş ödemeleri olduğunu şantiye şefi ödemesi almadığını, ...'ün taşeronluk işi ile şantiye şefliği işinin iki farklı iş olduğunu ileri sürmüş, İş Mahkemesinde yapılan keşifte dinlenen tanıklarda davacının hem ...'nin sahibi hem de inşaatın şantiye şefliğini yaptığını beyan etmişler, tanık ... davacının 35. Adanın şantiye şefliğini yaptığını beyan etmiştir.

Tanık ...'de aynı inşaatta şantiye şefi olduğunu, ücret alacağını ... Kooperatifine karşı İş Mahkemesinde açtığı dava sonucunda alabildiğini beyan etmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede bilirkişi rapor ve ek raporu ile ilgili yönetmelik hükümleri birlikte incelendiğinde davalı /yapı malikinin şantiye şefi ücretinden sorumlu olmayacağı davacının husumeti resmi kayıtlardaki yüklenici firmaya yöneltmesi gerektiği , gerekçesi ile açılan davanın husumet yokluğundan reddine"karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapı ruhsat belgesinden de görüleceği üzere davalı ile davacı arasında şantiye şefliği ilişkisi bulunduğunu, iki kooperatif arasındaki sözleşmesel durumların ve rücu ilişkisinin müvekkili tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin ücretini şantiye şefi olarak hizmet ettiği davalı kooperatiften alabileceğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip