İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/22 K.2020/445

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/22 Esas

KARAR NO : 2020/445

DAVA

Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti

DAVA TARİHİ : 04/09/2019

KARAR TARİHİ : 27/10/2020

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin ------------ birleşerek tüm aktif ve pasiflerini devraldığını, bu nedenle hizmet verdiği davalı şirketin güvenlik hizmetlerinin müvekkil tarafından 9 yıldan bu yana yapıldığını, taraflar arasında-------- tarihinde mutabakat ile sözleşme’nin sonlandırılmasına karar verildiğini, bu nedenle ----------- iş yeri kapanış bildirimlerini yaptığını, müvekkil şirketçe davalı şirkete ----- tarafından düzenlenen ---------------- değerinde teminat mektubu ibraz ettiğini,

sözleşme ve hizmetin sona ermesi sebebi ile müvekkil şirket tarafından alınan ilişkisizlik yazıları davalı şirkete ibraz edildiğini ve teminat mektubunun iade edilmesini talep edilmesine karşın davalı tarafın teminat mektubunu iade etmesi için imkansız şartları ile sürdüğünü, ----------------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile teminat mektubunun iadesinin tekrar edildiğini, ancak olumlu cevap verilmemesi üzerine arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak uzlaşma sağlanamadığını, bu nedenle davaya konu teminat mektubunun nakde çevrilmemesi adına tedbir alınmasına ve ödemenin durdurulmasına,

teminat mektubunun konusuz kaldığının tespiti ile teminat mektubunun iadesine veya iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme sona erdikten sonra alacak ve borçlara ilişkin yapılan incelemelerde bir takım hatalar olduğunu ve incelemenin halen devam ettiğini, incelemede müvekkil şirket aleyhine ve davacı lehine fazla ödemenin yapılmış olmasının muhtemel olduğunu, müvekkilinin zarara uğraması aşikar olacağından inceleme bitmeden teminatın iadesi öncelikle teminat verilmesini amacına aykırı olacağından şuan için iade edilmediğini, davacının taahhüt ettiği belgelerin ibrazı halinde teminatın iadesi mümkün olabileceğini, davacının haksız ve mesnetsiz davası ile tedbir alınması ve ödemenin durudurulması taleplerinin reddine, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Deliller

Tarafların ticaret sicil kayıtları dosya arasına arasına alınmıştır.

--------------- yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğine ilişkin evraklar dosya arasına alınmıştır.

Sözleşme yorum ve denetim uzmanı bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava banka teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti ile teminat mektubunun iadesi/iptali davasıdır.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflar arasında akdedilen sözleşme, taraflarca dosyaya sunulan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 11.1 maddesine göre -------- işbu sözleşmedeki taahhütleri ile çalışanları tarafından --------verilebilecek zararları teminen mutabık kalınan tutarda Banka Teminat Mektubunu -----vermeyi ve ------ tarafından talep olunduğu takdirde ilave Banka Teminat Mektubunu vermeyi kabul ve taahhüt eder.

Söz Konusu teminat işbu sözleşmenin sona ermesi ------------- Prim borcunun olmadığına ve Teminat Mektubunun geri iadesine dair bir yazının ibraz etmesi sonrasında iade edilecektir.” maddesinin yer aldığı, tarafların, ------- tarihinde mutabakat ile sözleşmenin sonlandırılmasına karar verdikleri, sözleşmenin ve verilen hizmetin sona ermesi sebebiyle davacı şirketin ------- işyeri kapanış bildirimlerini yaptığı, sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca alınan ilişiksizlik yazılarının sunulduğu;

-------------------tarihli yazısı ile------------------------adına işlem gören ------------------ adresinde kurulu -------------- tarihi itibariyle Yasa kapsamına alınmıştır.İlgi dilekçenize istinaden işyeri dosyasının tetkikinde;----------------- karşı yapmış olduğunuz iş 5510 sayılı Kanunun 85.maddesi kapsamında bir iş olmadığından dolayı aynı Kanunun 90. maddesi doğrultusunda ----------------- belgesi düzenlenmesi mümkün değildir” yönünde görüş bildirildiği anlaşılmış olup;

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İlişiksizlik Belgesinin Aranması” başlıklı 90. Maddesine göre;“Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

İşverenlerin hak edişleri, Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödenir. Kesin teminatları ise ihale konusu işle ilgili olarak Kuruma borçlarının bulunmadığının tespit edilmesinden sonra iade edilir.

İşverenlerin, kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, bankalar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar nezdindeki her çeşit alacak, teminat ve hak edişleri üzerinde işçi ücreti alacakları hariç olmak üzere yapılacak her türlü devir, temlik ve el değiştirme, Kurum alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.

Hak edişlerin mahsubu ve ödenmesi ile teminatların prim ve idari para cezası borçlarına karşılık tutulmasına ilişkin işlemlerin usûl ve esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.

-------------------- yetkili diğer merciler tarafından, geçici iskân veya yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce yapılan inşaat dolayısıyla, diğer kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ve bankaların ise Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenecek işlemlerinde Kuruma borçlarının bulunmadığına dair ilgililerden Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur." denilmektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “İşyeri, İşyerinin Bildirilmesi, Devri, İntikali ve Nakli” başlıklı 11. maddesinde.

"Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri, yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgileri, verildiği tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

Bu maddede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında, 102 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, yerine getirilmeyen her bir bildirim yükümlülüğü için aylık asgari ücret tutarında idarî para cezası uygulanır. İdarî para cezası uygulanması, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesine engel teşkil etmez." denilmektedir.

Yukarıda değinilen kanun maddelerine istinaden yayımlanan yönetmelik ile idarelerin ihale yoluyla yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenlerin hak edişlerinin ---------------- para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödenmesine ve kesin teminatlarının ihale konusu işle ilgili Kuruma olan borçlarına karşılık tutulması ve iadesine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği, bahse konu yönetmeliğe göre ihale konusu işlerin kapsama girdiği, somut olayımızda ise tarafların özel hukuk tüzel kişileri olduğu,

ihale konusu olmayan işler ile ilgili “ihale konusu olmayan işler için ilişiksizlik belgesi verilemeyeceği” hususunda bir bilginin mevzuatta bulunulmadığı, davacı şirketin borcunun bulunmadığına dair resmi kurumlardan yazılar temin ettiği.

Her ne kadar davalı tarafça kendi aleyhlerine, davacı taraf lehine birtakım mükerrer ödemelerin yapılmış olabileceği ve buna ilişkin araştırmanın devam ettiği bildirilmiş ise de dosyaya buna ilişkin somut ve denetlenebilir herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmediğinden davalı yanın bu beyanlarına itibar edilmeyerek davacı tarafın sübut bulan davasının kabulüne, davaya konu --------------------tarafından düzenlenen teminat mektubunun konusuz kaldığının tespitine ve teminat mektubunun iadesine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan teminat mektuplarının hükümsüzlüğü ve iadesi istemli davalarda, nispi harç alınacağından nispi harç ve vekalet ücreti hesaplanmış, hesaplanan nispi vekalet ücreti maktu ücretin altında kaldığından maktu vekalet ücretine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.----------------