İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/413 K.2020/126

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/413 Esas

KARAR NO: 2020/126

DAVA

Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/10/2019

KARAR TARİHİ: 27/02/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA-TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ----------olan,---- keşide yer ve tarihli, ----TL bedelli, ---- seri numaralı çekin ilgili bankaya --------tarihinde ibraz edildiğini, ilgili banka tarafından karşılıksızdır şerhi konularak çek bedelinin bankada karşılığının bulunmadığının belirtildiğini, ardından,------ müvekkil şirkete vekaleten ------- banka sorumluluk bedelinin tahsili için, --------- tarihli, ------- TL bedelli ------ seri numaralı çeki ibraz ettiğini,

ancak ilgili banka tarafından çekteki cironun iptal edildiğinden ve yetikli hamil sıfatı ortadan kalktığından çek sorumluluk tutarı talep hakkı bulunmayan cirantanın talebinin yerine getirilmediğinin bildirildiğini, her ne kadar müvekkil şirketin cirosu iptal edilmiş olsa da işbu davaya konu çeke dair yetkili hamil sıfatının ortadan kalkmadığını, bu nedenle dava konusu çeke liişkin -------- TL banka sorumluluk bedelinin ibraz tarihi olan ------------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı bankaya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP -TALEP

Davalıya usulüne uygun olarak davetiye gönderildiği halde davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Arabuluculuk Tutanağı,Çek, Banka Yazısı, dosya kapsamındaki sair bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava , Çek nedeniyle banka sorumluluk bedelinin tahsili isteminden ibarettir.---------------------- olan,--------------keşide yer ve tarihli, ---------TL bedelli, ------------- seri numaralı, lehtar------------ tarafından ciro edilen ve hamili davacı ------------------- olan çekin muhatap banka tarafından davacı hamilin çekin arkasında bulunun cirosunun çizilmiş olması edeniyle sorumluluk bedelinin ödenip ödenmeyeceğinden kaynaklanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nin 788/1. maddesi uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde, ilk cironun lehtara ait olması gerekir. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan cirantalar yetkili hamil olurlar.

TTK'nin 796. ve 808. maddeleri gereğince; çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Süresinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmediğinin, aynı Kanun'un 808/2. maddesi gereğince, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde, hamilin, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkı bulunmaktadır.

TTK'nin 809/1. maddesine göre de; çekin, ibraz müddeti içinde muhatap bankaya ibrazı, protesto veya buna denk işlemle belirlendiği takdirde, yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir.

Öte yandan TTK'nin 790. maddesinde; " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir ciroyu diğer bir ciro izlerse bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve yapılan yargılamaya göre somut olayda söz konusu çek lehtar ------------------ tarafından davacı------------------------ ciro edilmiş, davacı şirket tarafından da ---------------- isimli şirkete ciro edildiği anlaşılmaktadır. Çek arka yüzünde yer alan dava dışı son ciranta şirket ve davacı şirketen cirosunun çilmiş olduğu görülmüştür.

Davacı şirket tarafından çek yasal süre içinde muhatap bankaya ibraz edilmiş ve banka tarafından karşılıksız işlemi yapılmıştır. Buna göre davacı şirket çeki elinde bulundurduğu ve kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığına göre yetkili hamildir. Burada cironun çizilmiş olması sonucu değiştirmemektedir. Zira çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.

Bir başka anlatımla ciro çek üzerindeki hakkın başka bir kimseye devir ve teslimine ilişkin olup, çek yetkili hamil tarafından bankaya ibraz edilirken bankaya yönelik bir ciro işlemi yapılması gerekmemektedir. Muhatap bankanın sorumluluğu çeki ibraz edenin kimliğini tespit ile bunu çek üzerine şerh ederek müteakip işlemleri yapmaktan ibarettir.

Açıklanan hususlara göre davacının davasının haklı ve hukuku uygun olduğu sonuç ve kanaati hasıl olmakla, davanın kabulü ile karşılıksız işlemi yapılan çek nedeniyle banka sorumluluk bedelinin davalı bankadan alınarak davacı hamile verilmesine karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nin 323. Maddesi gereğince yapılan yargılama giderlerinden 326/1. maddesine göre davalı taraf sorumlu tutulmuştur. Ayrıca yargılama gideri kapsamında Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi -------------- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.