İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/776 K.2020/179

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/776 Esas

KARAR NO: 2020/179

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 22/11/2019

KARAR TARİHİ : 24/03/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirket ile dava dışı -------- poliçe no'lu ------- imzalanarak ------- plakalı aracın sigorta altına alındığını, ------ tarihinde, davalı ---------- olduğu ------- plakalı aracın, müvekkil şirkete ---------- plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, müvekkil şirketin sigortalısına kaza sebebiyle ödeme yaptığını, meydana gelen kazada davalı ... şirketinin sigortalısının %100 kusurlu olmasından dolayı müvekkil şirketin davalıdan -------alacağının bulunduğunu, bu sebeple davalı aleyhine ----- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takip başlatıldığını, ancak davalı tarafça haksız,

hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, arabuluculuğa başvuru yapılmışsa da anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafından icra takibine yönelik yapılan haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı tarafından icra takibine yönelik yapılan haksız ve hukuka aykırı itiraz nedeniyle uğranılan zarar dolayısıyla takip talebindeki meblağ üzerinden IİK 67. madde uyarınca %20 icra inkâr tazminatı ödenmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle taraflarınca icra dosyasında yetki itirazında bulunulduğunu, yetkili icra dairesinde başlatılan bir takip olmadığından dqavanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bununla birlikte esasa ilişkin kusur ve zararın davacı şirket tarafından tespit edilmesi gerektiğini, tespit edilmemesi halinde ise sigorta şirketinin ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, dava öncesinde davacı şirket tarafından yapılan başvuru neticesinde %50 kusur üzerinden ödeme yapmış olduğunu diğer oran için ise tespit edilemediğinden dolayı davanın usulden reddine, yargılama giderlerinin ise karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep emiştir.

Deliller

---- İcra Müdürlüğü'nün ------- Sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.

Tarafların --------kayıtları dosya arasına alınmıştır.

------------- numaralı poliçesi dosya arasına alınmıştır.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava trafik kazası sebebiyle sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin açtığı itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli bir icra takibinin yapılmış olması dava şartları arasındadır. Geçerli icra takibinin ise borçlunun yetkiye itirazı halinde yetkili icra dairesinde yapılması gerekir. Geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği hallerde bu itiraz incelenip sonuçlandırılmadığı sürece açıklanan şekilde geçerli bir takibin bulunmayacağı ortadadır. ----------

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun halefi olacağı, ilke olarak ----------sayılı ------- Kararında da belirtilmiştir. ------ gün ve ---- sayılı --------------- sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı vurgulanmıştır.

6100 sayılı HMK 16.maddesi uyarınca: "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." denilmektedir.

Somut olayda davacı şirket halefiyetten kaynaklı takip başlatmış olup, kazanın(haksız fiilin) meydana geldiği/zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yerin ---------- olduğu; zarar gören sigortalı ---- yerleşim yerinin ------- olduğu; genel yetki uyarınca davalının adresinin --------- olduğu anlaşılmaktadır.

Bu noktada tartışılması gereken husus, sigortalısının haklarına halef olan davacı ... şirketinin HMK 16 anlamında "zarar gören" olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususudur. Yerleşik içtihatlar uyarınca HMK 16'daki zarar gören kavramı sigortacı şirketi kapsayacak şekilde geniş yorumlanmamış, sigortalı kişinin takibi nerede başlatması gerekiyorsa, halefi olan sigorta şirketinin de takibi orada başlatması gerekeceği ilkesi benimsenmiştir.

Buna göre davacının sigortalısının ------- İcra Müdürlüğü", ---------İcra Müdürlüğü" ve HMK 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının şirket merkezi mahkemesi olup ---------- İcra Müdürlüklerinden" birinde seçimlik olarak takip başlatabileceği, sigortalı kişinin----------- İcra Müdürlüğünde takip başlatma hakkı bulunmadığından ve davacı ... de halefiyet kuralları gereği sigortalısının sahip olduğu haktan daha fazlasına sahip olamayacağından, yetkili icra dairesinde başlatılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerekecektir.

Bu durumda icra takibinin yetkili yer icra dairesinde yapılmayarak itirazın iptaline dair dava şartının yerine getirilmemiş olduğu, davalının icra müdürlüğüne yapmış olduğu yetki itirazında haklı olduğu kanaatine varılarak 6100 sayılı yasanın 114/2 maddesinde düzenlenen yasal düzenleme de göz önünde bulundurularak aynı yasanın 115. Maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 138. Maddesi Gereğince: ''(1) Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. ''

Ayrıca her ne kadar iş bu dosyaya ön inceleme günü tayin edilmiş ise de tüm dünyayı etkisi altına alan coronavirüs sebebiyle taraflar duruşmaya gelememiş, duruşmada alınan ara karar uyarınca; "...GD:1-Dava şartına yönelik değerlendirme yapılması gereken dosyaların ---------- tarihli duyurusu kapsamında ve mahkemece yapılan değerlendirme ile --------------------başlıklı alınan karar da ilgi tutularak istisna sayılması gerekliliği de nazara alınarak öncelikle dava şartlarının değerlendirilmesine,

2-Davacı taraf hazır olmamış olsa dahi ----------tarihli duyurusu kapsamında olağanüstü şartlar gereği HMK 150. Maddesinin mağduriyetlere yol açmaması amacıyla işletilmemesine,

3-Davacı vekilinin mazeretinin vekil-müvekkil arasında sonuç doğurmak üzere kabulüne karar verilerek tefhimle açık yargılamaya devam olundu."...;

Şeklinde ara karar kurularak, yargılamada hedef sürenin sağlanması, duruşmanın ileri bir tarihe ötelenmek suretiyle sürüncemede kalmaması ve mağduriyetlere yol açmaması gerekliliği nazara alınıp, usulen dinlenmesi mümkün olmayan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olup, dava şartlarının hakim tarafından yargılamanın her aşamasında resen incelenmesi gerektiğinden tarafların yokluğunda yapılan inceleme sonucu karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.